Raport z 1. Kongresu "Zdrowie Polaków" 2019 - podsumowanie i wnioski

Oprac. Emilia Grzela
opublikowano: 04-06-2020, 18:11

Raport „Zdrowie Polaków” pod redakcją prof. dr. hab. n. med. Henryka Skarżyńskiego jest próbą podsumowania szeregu debat z udziałem ekspertów, które odbyły się z okazji 1. Kongresu w dnia 18-19 listopada w Warszawie.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Pierwszą edycję Kongresu „Zdrowie Polaków” oficjalnie otworzył prof. dr hab. n. med. Henryk Skarżyński  – jednocześnie przewodniczący rady programowej wydarzenia. W jej skład weszli wybitni specjaliści z różnych dziedzin medycyny oraz eksperci systemu ochrony zdrowia. To między innymi prof. Magdalena Durlik, dr Małgorzata Gałązka-Sobotka, prof. Ryszard Gellert, prof. Piotr Czauderna czy Bartłomiej Chmielowiec (rzecznik praw pacjenta). Zaprezentowany podczas konferencji prasowej online raport zbiera wnioski z wszystkich dyskusji, które odbyły podczas kongresu, dzieląc je na kilka obszarów tematycznych: osiągnięcia i wyzwania medycyny, ekonomia a służba zdrowia, kształcenie kadr medycznych, kształtowanie postaw prozdrowotnych oraz miejsce instytutów badawczych w systemie ochrony zdrowia.

Prof. Henryk Skarżyński podczas 1. Kongresu "Zdrowie Polaków"
Zobacz więcej

Prof. Henryk Skarżyński podczas 1. Kongresu "Zdrowie Polaków"

„Podczas pierwszej edycji Kongresu odbyło się 8 debat plenarnych, ponad 20 paneli dyskusyjnych. Nasze zaproszenie przyjęli właściwie wszyscy ministrowie zdrowie z ostatnich 30 lat, przedstawiciele instytucji państwowych, wybitni eksperci, naukowcy, ekonomiści i przedstawiciele organizacji pacjenckich oraz mediów” – przypomniał prof. dr hab. n. med. Henryk Skarżyński podczas konferencji prasowej, na której zaprezentowano wnioski z raportu.

Sukcesy i wyzwania polskiego zdrowia

Raport omawiając sukcesy krajowych medyków dzieli je na te pochodzące z poszczególnych dziedzin zabiegowych oraz zachowawczych. 

Stan chirurgii ogólnej ocenił w pokongresowym raporcie prof. dr hab. n. med. Grzegorz Wallner z II Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej, Gastroenterologicznej i Nowotworów Układu Pokarmowego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Jako podstawowe osiągnięcie wskazał upowszechnienie technik minimalnie inwazyjnych oraz włączenie chirurgii w obszar medycyny spersonalizowanej jako jednego z elementów interdyscyplinarnej terapii nowotworów. 

 „O postępie w chirurgii możemy mówić przez pryzmat postępu technologicznego. Sale operacyjne mają już charakter zintegrowany, zarówno w części chirurgicznej, jak i anestezjologicznej. Nastąpiła poprawa wizualizacji – z opcją obrazowania o wysokiej rozdzielczości, 3D, 4K, z możliwościami przestrzennego oglądania operowanego narządu, części ciała, różnych lub określonych struktur anatomicznych. Możliwość stosowania obrazowania przestrzennego odgrywa ważną rolę przy zabiegach z wykorzystaniem technik endoskopowych, w trakcie laparoskopowych zabiegów chirurgicznych. Wprowadzenie konfokalnej laserowej mikroendoskopii, ultrasonografii endoskopowej, technik NBI, czy optycznej tomografii koherencyjnej zasadniczo zmniejszyło inwazyjność zabiegów operacyjnych czy wykonywanych metodami endoskopii zabiegowej. Na przestrzeni ostatnich 30 lat możemy wyróżnić pewne etapy, które charakteryzują postęp w chirurgii – od chirurgii otwartej przez chirurgię laparoskopową, która w bardzo wielu procedurach chirurgicznych jest standardem postępowania (np. w chirurgii przewodu pokarmowego), po chirurgię robotową” – wskazał w raporcie prof. Grzegorz Wallner. 

Jak podkreślił profesor, rozwój technologiczny to jedno. Drugim wielkim osiągnięciem polskiej chirurgii jest coraz większa rola jakości wykonanych procedur i przestrzegania standardów evidence based medicine.

W trakcie Kongresu oraz w prezentowanej publikacji zwrócono oczywiście uwagę na kardiologię, którą jest dziedziną medycyny borykającą się ze stale rosnącymi potrzebami zdrowotnymi. Rośnie bowiem umieralność z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego.

 „Myślę, że nie ma jednej przyczyny tego zjawiska. Sądzę, że można wysunąć trzy hipotezy. Z jednej strony lepiej leczymy nadciśnienie tętnicze – jest średnie niższe ciśnienie tętnicze wśród społeczeństwa, niższe średnie stężenie cholesterolu dla polskiej populacji, a z drugiej strony takie czynniki ryzyka, jak otyłość, cukrzyca, wzrosły. Musimy także pamiętać o nieklasycznych czynnikach ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego, które również mają coraz większy wpływ na nasze zdrowie, np. zanieczyszczenie powietrza, niezdrowa żywność.  Udało się nam wydłużyć lata życia dzięki poprawie skuteczności leczenia chorób układu sercowo-naczyniowego, ale przez to zwiększyliśmy ryzyko występowania chorób nowotworowych. Jest nam znacznie trudniej leczyć osoby w starszym wieku, które mają chorobę nowotworową, choroby układu sercowo-naczyniowego i wiele innych chorób współtowarzyszących. Metody prewencji, diagnostyki i leczenia są już mało skuteczne. Musimy poszukiwać nowych metod leczenia” – podkreśli w publikacji prof. dr hab. n. med. Grzegorz Opolski. 

Jak ekonomia wpływa na ochronę zdrowia

Kwestie finansowania systemu opieki zdrowotnej zawsze należały do tych najbardziej kluczowych i szeroko omawianych. 

„Nowy paradygmat myślenia o zdrowiu Polaków i systemie opieki zdrowotnej w większym stopniu docenia profilaktykę, medycynę zapobiegawczą i korzyści płynące ze zdrowego styl życia. Przed pandemią Narodowy Fundusz Zdrowia mocno zaangażował się nie tylko w kreowanie programów profilaktycznych, ale również w promocję postaw prozdrowotnych. Warto wspomnieć np. o akcji ‘Nie cukrz’. Gdyby nie pandemia, od początku lipca być może mielibyśmy już wprowadzony podatek cukrowy” – powiedział w trakcie konferencji prasowej Adam Niedzielski, prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.

Dziś jednak trudno mówić o finansowaniu systemu w oderwaniu od aktualnych wydarzeń, czyli pandemii SARS-CoV-2. Zamrożenie planowych przyjęć, ogromne koszty walki z COVID-19 i kryzys gospodarczy na horyzoncie – wszystko nasuwa pytanie: czy wystarczy pieniędzy na zdrowie? Warto je zadać, bo jak wskazał prezes Niedzielski, izolacja wymuszona kwarantanną negatywnie odbije się na zdrowiu, także psychicznym, Polaków. 

„Dziś mamy wiele mechanizmów, które stabilizują finansowanie sektora ochrony zdrowia. Pierwszym z nich jest ustawa gwarantująca wzrost nakładów do poziomu 6 proc. PKB. Jeśli nawet wpływy ze składki zdrowotnej będą mniejsze, dojście do wyznaczonego ustawą pułapu jest prawnie potwierdzone. Może to zmienić strukturę finansowania systemu: mniej ze składki, ale więcej z dopłaty z budżetu. Ponadto, wszystkie działania związane ze zwalczaniem COVID-19 nie były finansowane ze składki, ale z pieniędzy pochodzących z budżetu, więc środki na leczenie się nie zmniejszyły. Z budżetu będą także refinansowane wszystkie straty wynikające z umorzenia składki” – powiedział Adam Niedzielski. 

Dodał, że pomimo systemu zabezpieczeń, zdrowie może odczuć kryzys gospodarczy będący konsekwencją pandemii SAR-S-CoV-2. 

Inwestycja w edukację kadr

Wraz z pandemią SARS-CoV-2 bardzo dynamicznie wkroczyła do ochrony zdrowia telemedycyna. Narzędzia komunikacji internetowej zdominowały także edukację przyszłych medycznych profesjonalistów, ponieważ wszystkie uczelnie przestawiły się na e-learning.

„Uczelnie były już w jakiejś mierze przygotowane do e-learningu przed pandemią. Dziś musieliśmy przestawić całość zajęć edukacyjnych na metodę online. W medycynie nie da się jednak wszystkiego przekazać i nauczyć zdalnie. Musimy uczyć również bezpośrednio” – zwrócił uwagę podczas konferencji prasowej prof. dr hab. n. med. Marek Krawczyk, członek rzeczywisty PAN z Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby WUM.

Prof. Krawczyk przypomniał również wnioski do jakich doszedł wspólnie z innymi rektorami medycznych uczelni podczas Kongresu. Jednym z najbardziej odczuwalnych problemów systemu jest brak młodych lekarzy.

„Doceniamy fakt utworzenia wydziałów medycznych na innych uczelniach, ale liczba przyszłych lekarzy, pielęgniarek i farmaceutów z pewnością by się zwiększyła, gdyby wzrosło wsparcie finansowanie dla uczelni kształcących kadry medyczne od lat” – powiedział prof. Krawczyk.

Jak dodał, należy także większy nacisk położyć na jakość kształcenia, przekazanie solidnej ogólnej wiedzy medycznej i wyłapywanie przyszłych studentów obdarzonych predyspozycjami właściwymi dla zawodów medycznych. Prof. Krawczyk przypomniał także sugestię prof. Grodzickiego, by większa część zajęć praktycznych miała miejsce na ostatnim roku kierunku lekarskiego – choć wymagałoby to włączenia do systemu kształcenia nie tylko szpitali uniwersyteckich. 

Profilaktyka po pandemii SARS-CoV-2

Czy COVID-19 nauczy Polaków dbania o własne zdrowie i paradoksalnie sprawi, że na znaczeniu zyska profilaktyka? Polski system powinien wykorzystać zwiększone zainteresowanie społeczeństwa kwestiami zdrowotnymi, choćby z uwagi na fakt, że żyjemy coraz krócej w porównaniu z innymi narodami.

„W latach 2013/1014 zahamowaniu uległ wzrost długości życia Polaków, choć i tak w tym obszarze dzielił nas od Europy spory dystans. Przykładowo, Szwedzi żyją od nas średnio aż o sześć lat dłużej. Są to alarmujące wiadomości. Podstawowym czynnikiem decydującym o zdrowiu i długości życia jest nasz styl życia, na drugim miejscu są schorzenia onkologiczne i kardiologiczne, później czynniki środowiskowe” – powiedział w trakcie konferencji prasowej prof. dr hab. n. med. Tomasz Zdrojewski z Komitetu Zdrowia Publicznego PAN.

Jako jednego z winowajców coraz krótszego życia Polaków prof. Zdrojewski wymienił uzależnienia (przede wszystkim od alkoholu i papierosów) oraz otyłość. Dodał, że w obliczu nadchodzącego załamania poziomu zdrowia Polaków i starzenia się społeczeństwa zdrowie publiczne wymaga zwiększenia finansowania oraz nowoczesnej polityki. 

PRZECZYTAJ TAKŻE: Co pandemia COVID-19 zmieni w finansowaniu ochrony zdrowia?

Wzrasta liczba chorób i zgonów spowodowanych alkoholem

W ciągu najbliższych lat palenie papierosów będzie stanowić ogromne wyzwanie dla zdrowia publicznego

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Oprac. Emilia Grzela

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.