Rak trzustki: objawy, przyczyny, diagnostyka, leczenie

dr n. med. Naser Dib, Europejskie Centrum Zdrowia Otwock
opublikowano: 15-03-2017, 00:00

O raku trzustki mówi się coraz częściej w mediach, co sprawia, że pacjenci pytają lekarzy o jego wczesne objawy. To słuszna troska, ponieważ raka trzustki można wyleczyć tylko w najwcześniejszym stadium.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

W Polsce na nowotwór trzustki częściej chorują mężczyźni (8 przypadków na 100 tys. mężczyzn) niż kobiety (4-5 przypadków na 100 tys. kobiet). Pomimo braku jednoznacznej przyczyny rozwoju nowotworu, wiadomo jednak, że ryzyko zachorowania wzrasta z wiekiem — 80 proc. przypadków tej choroby dotyczy osób po sześćdziesiątce.

Rak trzustki - przyczyny

Podobnie jak w przypadku innych nowotworów, przyczynami powstawania raka trzustki, a następnie jego gwałtownego rozrostu są inne choroby:

  • przewlekłe zapalenie trzustki,
  • cukrzyca,
  • nieprawidłowo leczona choroba wrzodowa żołądka (w wyniku której sok żołądkowy jest bardziej kwaśny niż powinien).

Rozwojowi raka trzustki sprzyja ponadto palenie papierosów ze względu na niezwykle szkodliwe związki chemiczne (nitrozoaminy) zawarte w dymie papierosowym. Im więcej wypalanych papierosów, tym większe ryzyko zachorowania.

Kolejną przyczyną powstawania raka trzustki jest nadużywanie alkoholu. Również niewłaściwa dieta może przyczynić się do rozwoju tej choroby: spożywanie dużych ilości mięsa, węglowodanów oraz tłuszczów zwierzęcych, czyli nasyconych kwasów tłuszczowych, które bardzo obciążają wydolność i prawidłowe działanie trzustki.

Istotny jest także destrukcyjny wpływ wadliwych mutacji genów — naukowcy wyodrębnili cztery geny odpowiedzialne za powstanie i niekontrolowany rozrost komórek trzustki.

Objawy raka trzustki: bóle brzucha, nudności, chudnięcie

Rozrastający się nowotwór trzustki długo nie daje objawów. Kiedy zaczynają się pojawiać, są to najczęściej:

  • dolegliwości bólowe brzucha,
  • żółtaczka,
  • utrata masy ciała,
  • nudności,
  • wymioty,
  • biegunki lub zaparcia,
  • gorączka,
  • niedokrwistość,
  • zakrzepowe zapalenie żył,
  • wyczuwalny guz w nadbrzuszu.

Nie wszystkie wymienione objawy pojawiają się jednocześnie, zależy to od typu raka trzustki. W ponad 20 proc. przypadków zmiany nowotworowe obejmują sąsiednie narządy.

Rak trzustki - badania

Potwierdzenie bądź wykluczenie obecności nowotworu trzustki uzyskuje się w takich badaniach, jak:

  • USG jamy brzusznej,
  • tomografia komputerowa,
  • ultrasonografia endoskopowa (EUS),
  • biopsja cienkoigłowa,
  • laparoskopia diagnostyczna,
  • ultrasonografia laparoskopowa,
  • rezonans magnetyczny.

Badania te pozwalają także stwierdzić stopień zaawansowania raka oraz czy inne narządy nie zostały zaatakowane przez komórki nowotworowe trzustki. Wówczas wykonuje się również oznaczenia markerów nowotworowych.

Rak trzustki - leczenie

Po potwierdzeniu rozpoznania raka wykonuje się — jeśli to możliwe — zabieg chirurgiczny usunięcia fragmentu trzustki wraz z guzem nowotworowym. Nie ma dziś na świecie innych metod leczenia raka trzustki. Ze względu na trudność wykrycia tego nowotworu w jego wczesnym stadium oraz późne wystąpienie objawów 80 proc. chorych trafia do onkologa w zaawansowanym stadium choroby. Wtedy możliwe jest tylko leczenie paliatywne, czyli maksymalna poprawa jakości życia i łagodzenie objawów nowotworu. W tym celu wykonuje się zabiegi polegające na zniszczeniu nerwów splotu trzewnego, co znosi ból. Jeśli nie można zniszczyć chirurgicznie nerwów splotu trzewnego, jak najwcześniej rozpoczyna się podawanie pochodnych morfiny, bowiem dolegliwości bólowe są objawem dominującym w raku trzustki. Możliwe jest też przeprowadzenie zabiegów odbarczających drogi żółciowe i przewód pokarmowy. Polegają one na połączeniu dróg żółciowych (przewodu żółciowego lub pęcherzyka żółciowego) z jelitem.

Onkologia
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
×
Onkologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Jak zapobiec rakowi trzustki?

 Aby uchronić się przed rozwojem guza trzustki, należy przede wszystkim zachowywać dietę zbilansowaną (właściwą pod względem ilości przyjmowanych kalorii i rodzajów pożywienia) i zrównoważoną (zapewniającą wszystkie niezbędne składniki pokarmowe). Pokarmy powinny być bogate w błonnik pokarmowy oraz antyoksydanty. Do potraw należy używać wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (znajdziemy je w rybach i naturalnych olejach roślinnych).

Niestety, na rozwój raka trzustki ma również wpływ nasz kontakt z chemikaliami (np. z pestycydami, plastikiem, benzydyną, DDT). Gotujmy więc potrawy w wodzie i na parze, pieczmy w folii aluminiowej (nie w torbach plastikowych). Jedzmy czerstwe pieczywo, chude, białe mięsa, ziemniaki, marchewkę, pomidory bez skórki, owoce bez skórek, pijmy chude mleko. Niewskazane są tłuszcze zwierzęce, czekolada, rzodkiewki, grzyby, kapusta, fasola, groch, ostre przyprawy. Zdecydowanie należy przestać palić papierosy i inne wyroby tytoniowe. Do dziś medycyna nie wynalazła technik laboratoryjnych, które wykrywałyby raka trzustki w jego najwcześniejszym stadium i pozwalały na szybką interwencję i całkowite wyleczenie. Dlatego też ważne jest wykonywanie raz w roku ultrasonograficznego badania jamy brzusznej — w szczególności po 60. roku życia, ponieważ ryzyko zachorowania na raka trzustki zwiększa się wówczas kilkukrotnie.

Źródło: "Głos pacjenta onkologicznego", nr 1/2017

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: dr n. med. Naser Dib, Europejskie Centrum Zdrowia Otwock

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.