Rak jajnika – jak wydłużyć życie chorych

EG/PAP/Joanna Morga
opublikowano: 23-07-2020, 07:26

Upowszechnienie wczesnej diagnostyki genetycznej, skuteczne leczenie i opieka zdrowotna w centrach referencyjnych - to głównie postulaty ekspertów.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

W Warszawie na konferencji prasowej (22 lipca) zainaugurowano działalność #KoalicjiDlaŻycia Osób z Mutacjami w Genach BRCA (koalicjadlażycia.pl), której celem jest poprawa skuteczności leczenia kobiet z rakiem jajnika w Polsce. Z danych wynika bowiem, że przeżywalność chorych na ten nowotwór w naszym kraju jest o 15 punktów procentowych gorsza niż w Unii Europejskiej.

Rak jajnika – cichy zabójca

Eksperci obecni na spotkaniu podkreślali, że w ostatnim czasie dokonał się ogromny postęp w leczeniu kobiet chorych na raka jajnika z mutacjami w genach BRCA1 i BRCA2. Warunkiem jest jednak to, by zastosować nowoczesne terapie na wczesnym etapie leczenia.

Rak jajnika jest piątym najczęstszym nowotworem złośliwym występującym u kobiet. W Polsce każdego roku diagnozuje się go u 3700 kobiet.

„Rozwija się bezobjawowo, a gdy podstawiona zostaje diagnoza choroba jest już często w stadium zaawansowanym” - przypomniała Elżbieta Kozik, prezes stowarzyszenia Polskie Amazonki Ruch Społeczny, które współtworzy koalicję.

Z danych wynika, że rak jajnika zostaje rozpoznany w zaawansowanym stadium rozwoju u ponad 70 proc. pacjentek. Przyczyną tego są m.in. niespecyficzne objawy choroby, a także brak dobrych metod pozwalających prowadzić badania przesiewowe w kierunku raka jajnika. Członek koalicji dr hab. n. med. Paweł Knapp z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku zwrócił uwagę, że wśród podstawowych objawów tego nowotworu znajdują się: szybko powiększający się obwód brzucha (ma to związek z pojawieniem się wodobrzusza, tj. nagromadzania płynu w jamie otrzewnowej – PAP) i objawy ze strony układu pokarmowego – wzdęcia, niestrawność, zaparcia, niespecyficzne częste bóle brzucha.

Kobiety i ich bliscy powinni też zwracać uwagę na takie symptomy, jak bóle pleców, częste infekcje dróg moczowych, częste oddawanie moczu, co może być skutkiem uciskania guza na pęcherz, zmęczenie, bóle podczas kontaktów seksualnych, krwawienie po menopauzie oraz anemia.

Według dr. Knappa do wczesnego wykrycia raka jajnika często dochodzi przypadkowo, przy okazji operacji bądź laparoskopii wykonywanej z innego powodu.

Jak przypomniał specjalista rak jajnika (podobnie, jak rak piersi) często pojawia się w rodzinach, co jest związane z dziedziczeniem mutacji w genach BRCA1 i BRCA2. Dlatego niezmiernie ważne jest, by lekarz, do którego trafi pacjentka przeprowadził szczegółowy wywiad medyczny.

Kluczowa opieka doświadczonych specjalistów

Dr Knapp podkreślił, że obecnie 75 proc. pacjentek z rakiem jajnika może być poddane tzw. radykalnej operacji, która jest kluczem do skutecznej terapii – wydłuża czas do nawrotu choroby oraz całkowite przeżycie. Celem tej operacji jest tzw. całkowita cytoredukcja, czyli usunięcie wszystkich widocznych ognisk nowotworu. Jest to bardzo skomplikowany, wielogodzinny zabieg. Wymaga od lekarza umiejętności wykonania operacji w obrębie jamy brzusznej, często konieczna jest jednoczesna resekcja na przykład wątroby, śledziony, jelita grubego, cienkiego. 

Onkologia
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
×
Onkologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

„Dlatego kluczowe jest, by pacjentka trafiła do ośrodka, w którym pracują chirurdzy onkolodzy mający duże doświadczenie w wykonywaniu takich operacji. Jeśli wytniemy guza radykalnie, to mamy szansę uratować te pacjentki” - wskazał.

Jednym z trzech głównych postulatów koalicji jest właśnie poprawa dostępu pacjentek do opieki w ramach centrów referencyjnych, gdzie nie tylko pracują doświadczeni chirurdzy, ale które dysponują możliwością włączenia nowoczesnego leczenia. W tych ośrodkach chore na raka jajnika mogą być leczone kompleksowo -  na przykład po operacji szybko można uzyskać wyniki histopatologiczne i zastosować chemioterapię.

„Obecnie nie mamy wytycznych, gdzie pacjentka powinna być operowana. Dlatego pacjentki nie wiedzą, gdzie powinny trafić” - podkreśliła członkini koalicji dr hab. n. med. Anita Chudecka-Głaz z Kliniki Ginekologii Operacyjnej i Onkologii Ginekologicznej Dorosłych i Dziewcząt Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. 

Jak poinformowała, powstaje strona internetowa, na której wymienione będą polecane placówki medyczne, w których powinny być leczone chore na raka jajnika. Obecnie ich adresy można znaleźć na stronie Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej (PTGO).

Kolejnym postulatem koalicji jest wykonywanie u każdej chorej na raka jajnika diagnostyki molekularnej z wykorzystaniem optymalnego narzędzia diagnostycznego, jakim jest sekwencjonowanie nowej (następnej) generacji (z j. ang.Next-Generation Sequencing, NGS).

Dr Chudecka-Głaz zaznaczyła, że określenie mutacji w genach BRCA ma kluczowe znaczenie, ponieważ dla tych pacjentek pojawiły się właśnie nowe skuteczne leki. Tymczasem przy pomocy standardowych metod wykrywania mutacji stwierdza się je tylko w 12 proc. guzów, a gdy zastosuje się metodę NGS – w 25-28 proc. guzów.

„Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje wykonanie takiego badania u pacjentki, która jest operowana z powodu raka jajnika. Jednak z powodu braku świadomości lekarzy w mniej doświadczonych ośrodkach często nie jest ono wykonywane” - dodała.

Dokładne oznaczanie mutacji w genach BRCA stwarza szansę na zastosowanie skutecznego, nowoczesnego leczenia.

„Inhibitory PARP to wielkie odkrycie” - podkreśliła prof. Chudecka-Głaz.

„Posiadamy dostęp do optymalnych narzędzi diagnostycznych, znamy wyniki badań skutecznych leków oraz mamy w Polsce znakomitych lekarzy, specjalizujących się w leczeniu raka jajnika. Wierzę, że po wdrożeniu proponowanych przez koalicję zmian i przy współpracy koalicji z Ministerstwem Zdrowia, jesteśmy w stanie znacząco poprawić życie chorych na nowotwór jajnika” - podsumowała ekspertka.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Rak jajnika – diagnostyka molekularna ogromną szansą dla pacjentek

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: EG/PAP/Joanna Morga

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.