Radioterapia jedną z najważniejszych metod leczenia pacjentów z chorobą nowotworową

Oprac. EG
opublikowano: 20-08-2019, 14:16

Radioterapia znajduje zastosowanie niemal na każdym etapie postępu choroby - mówi dr n. med. Tomasz Bajon, zastępca ordynatora Oddziału Radioterapii II, zastępca kierownika Zakładu Radioterapii II, Wielkopolskie Centrum Onkologii.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Jak ważna jest radioterapia w leczeniu onkologicznym?

Radioterapia jest jedną z najważniejszych metod leczenia pacjentów z chorobą nowotworową. Zastosowanie tej metody w leczeniu onkologicznym często znacznie przekracza możliwości pozostałych metod terapii - chirurgii i chemioterapii. Radioterapia znajduje zastosowanie niemal na każdym etapie postępu choroby - od najwcześniejszych stadiów choroby, poprzez tzw. leczenie indukcyjne przed leczeniem chirurgicznym, leczenie uzupełniające po zabiegach operacyjnych u chorych z grupy wysokiego ryzyka wznowy, jako metoda samodzielna (lub skojarzona z chemioterapią) w zaawansowanych nieoperacyjnych guzach, a kończąc na leczeniu objawowym chorych z rozsianym procesem nowotworowym. 

Jaka grupa pacjentów onkologicznych objęta jest leczeniem metodą radioterapii? 

Według ostatnich opracowań, ok 70 proc. pacjentów onkologicznych poddawana jest radioterapii. Rocznie w Polsce to aż ok. 90 tys. chorych. Choć radioterapia znajduje zastosowanie praktycznie na każdym etapie choroby nowotworowej, nadal jednak największą grupę stanowią chorzy ze znacznym zaawansowaniem procesu nowotworowego. W takiej sytuacji klinicznej, radioterapia daje szanse spowolnienia procesu rozwoju choroby, zmniejszenia dolegliwości bólowych i poprawy komfortu życia.  Niestety, grupa pacjentów we wczesnym zaawansowaniu choroby, która mogłaby być skutecznie wyleczona radioterapią jest nadal stosunkowo nieduża. Sytuację nieco poprawiło wprowadzenie obowiązkowych konsyliów przed rozpoczęciem terapii, dla wszystkich pacjentów leczonych w ramach Pakietu Onkologicznego. Jednak nadal wciąż grupa tych pacjentów jest zbyt mała. 

Dlaczego w Pana ocenie należy uświadamiać pacjentów, że radioterapia jest jedną z podstawowych metod leczenia onkologicznego? 

Świadomość pacjentów dotycząca możliwości zastosowania radioterapii jest bardzo niska. Wielu chorych kieruje się stereotypami dotyczącymi tej metody leczenia, rzadko który z nich jest świadomy możliwości pełnego wyleczenia choroby tą metodą. Z drugiej strony szerokie spektrum zastosowania radioterapii na każdym etapie leczenia onkologicznego sprawia, że praktycznie każdy chory z rozpoznanym rakiem powinien odbyć konsultację u specjalisty radioterapii onkologicznej. Wysoka skuteczność i bezpieczeństwo nowoczesnych technik radioterapii sprawia, że wskazania do radioterapii cały czas się poszerzają. Wielkopolskie Centrum Onkologii od wielu lat edukuje środowisko pacjentów w zakresie leczenia onkologicznego. Jako jedna z pierwszych krajowych placówek wpisaliśmy dialog z pacjentami do stałej działalności Instytutu. Podczas cyklicznych spotkań, podejmowane są najważniejsze tematy związane z leczeniem pacjentów onkologicznych, profilaktyką i edukacją zdrowotną oraz właśnie radioterapią. 

W jakich obszarach w ostatnich latach dokonał się postęp technologiczny w radioterapii?

Postęp technologiczny dokonuje się cały czas praktycznie w każdym obszarze radioterapii, począwszy od aparatów terapeutycznych, systemów obrazowania, komputerowych systemów obliczeniowych, poprzez wprowadzanie codziennych, coraz dokładniejszych testów i audytów aparatury, a kończąc na stałym poszerzaniu wskazań do zastosowania radioterapii w nowych sytuacjach klinicznych. Rozwój obecnej aparatury pozwala na osiągnięcie z roku na rok większej skuteczności radioterapii w różnych nowotworach, nowe systemy obrazowania sprawiają, że precyzja radioterapii sięga już dosłownie milimetrów, a systemy obliczeniowe pozwalają na szybsze i dokładniejsze zaplanowanie napromieniania u większej liczby chorych. Tak szybki postęp sprawia jednak, że aparatura do radioterapii wymaga stałej modernizacji i inwestowania. Tylko w ten sposób jesteśmy w stanie utrzymać odpowiednio wysoką precyzję i skuteczność leczenie w coraz to nowych wskazaniach klinicznych. Niezbędne jest również zapewnienie pacjentom równego dostępu do innowacyjnej radioterapii, aby nie byli oni dyskryminowani ze względu na miejsce zamieszkania. 

Czy w ostatnich latach zmieniły się wskazania do stosowania radioterapii?

Radioterapia jest równorzędną metodą, dającą porównywalne z chirurgią szanse całkowitego wyleczenia takich nowotworów jak wczesny rak prostaty, płuca czy krtani. Co więcej, wprowadzenie wysoce precyzyjnych technik stereotaktycznych powoli zmienia standardy terapeutyczne w nowotworach z pojedynczymi przerzutami (w tzw. chorobie oligometastatycznej), w której dotychczas standardem była często toksyczna terapia systemowa. Zastosowanie precyzyjnej radioterapii na wybrane przerzuty daje nadzieję na spowolnienie przebiegu choroby i w wielu przypadkach zapewnia nieporównywalnie lepszą jakość życia chorych z chorobą rozsianą.

Jakie widzi Pan wyzwania stojące przed specjalistami z zakresu radioterapii onkologicznej?  

Wyzwania są głównie związane z postępem technologicznym, nowymi technikami radioterapii, obrazowania i planowania leczenia. Z całą pewnością w najbliższych latach jednym z poważniejszych wyzwań dla radioterapeutów będzie wprowadzenie do powszechnego zastosowania najbardziej precyzyjnej na świecie techniki radioterapii, jaką jest protonoterapia. Z uwagi na unikalne właściwości fizyczne promieniowania protonowego, możliwe będzie uzyskanie jeszcze większego bezpieczeństwa terapii. Kolejne wyzwanie to ciągła walka z ogólnie panującymi stereotypami dotyczącymi radioterapii. Pomimo tak dużej skuteczności radioterapii w leczeniu raka, metoda ta nadal kojarzona jest z leczeniem chory w stadium terminalnym. Konieczne jest zatem ciągłe uświadamianie pacjentów, ale także lekarzy innych specjalizacji, że nowoczesna radioterapia w bardzo wielu nowotworach jest równie skuteczną metodą leczenia co chirurgia i chemioterapia. W wybranych przypadkach, radioterapia może być alternatywą dla chorych, którzy z powodu przeciwwskazań nie mogą być operowani, pragną zachować lepszy komfort życia po leczeniu, lub jak w przypadku wczesnego raka krtani zachować głos. Szacuje się, że blisko 70 proc. chorych z chorobą nowotworową poddawana jest radioterapii na pewnym etapie choroby. To sprawia, że praktycznie każdy pacjent onkologiczny powinien odbyć konsultację ze specjalistą radioterapii onkologicznej.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Polska radioterapia zbliża się do poziomu zachodniej Europy

Co różni radioterapię radykalną i paliatywną

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Oprac. EG

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.