Racjonalna antybiotykoterapia dzięki testom

Monika Wysocka
opublikowano: 13-02-2008, 00:00

Korzystanie z testów potwierdzających konieczność przepisania antybiotyku to świetny pomysł, jednak w odczuciu lekarzy poz zbyt kosztowny do codziennego zastosowania.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Pilotażowy projekt przeciwdziałający nadużywaniu antybiotyków (pisaliśmy o nim w Pulsie Medycyny 20/2007 oraz Pulsie Farmacji 1/2008), który rozpoczęto na Opolszczyźnie, wszedł właśnie w drugą fazę realizacji. "Losowo wybranym opolskim pediatrom zaproponowaliśmy, aby w uzasadnionych przypadkach, tj. po zastosowaniu oceny wg skali Centor/McIssaca, wykonywali test VIKIA Strepto A służący do jakościowego wykrywania antygenu paciorkowców grupy A w wymazach z gardła" - mówi lek. Roman Kolek, zastępca dyrektora Opolskiego Oddziału NFZ. W trakcie spotkania z lekarzami omawiano także rekomendacje diagnostyki i leczenia zakażeń układu oddechowego opracowane przez zespół, który powstał w ramach Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków pod kierownictwem prof. Walerii Hryniewicz. Szczególną uwagę zwrócono na najczęstszą przyczynę interwencji antybiotykowych, jakimi są infekcje gardła.

Szkolenia dają efekty

Wcześniejsze szkolenia (październik-listopad 2007 r.) lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, podczas których zapoznano ich z najnowszymi rekomendacjami oraz omówiono skalę problemu w regionie opolskim, dały już pierwsze efekty. "Lekarze z naszego ośrodka brali udział w szkoleniu, mamy w przychodni plakaty i ulotki. Takie szkolenia są potrzebne. Umiejętność wychwycenia, które zakażenia są bakteryjne, a które wirusowe pozwala podjąć właściwą decyzję o podaniu pacjentowi antybiotyku" - uważa dr Jarosław Wyrąbek, kierownik NZOZ Biomed w Opolu.
Ogółem w szkoleniach tego typu uczestniczyło 191 lekarzy poz, których recepty łącznie w ok. 32 proc. dotyczą kuracji antybiotykowych. "Porównując ilość zleconych kuracji przez tę grupę lekarzy w listopadzie i grudniu 2007 i 2006 roku stwierdziliśmy, że liczba zapisanych recept na antybiotyki zmniejszyła się o ponad 11 proc. Tymczasem lekarze, którzy nie brali udziału szkoleniach wypisali w tym samym czasie znacznie więcej recept na antybiotyki" - mówi Roman Kolek.
Interesujące jest też porównanie struktury zlecanych antybiotyków. "Wyraźnie widać, że wzrósł udział penicylin o szerokim spektrum zapisywanych przez lekarzy uczestniczących w szkoleniach, co jest zgodne z przedstawianymi rekomendacjami antybiotykoterapii w chorobach dróg oddechowych (wzrost o 9,5 proc. penicylin o szerokim spektrum oraz wzrost o ok. 35 proc. penicylin wrażliwych na beta-laktamazę pomiędzy XI-XII 2007 r. a 2006 r.). Natomiast procentowy udział penicylin z inhibitorami beta-laktamazy zmniejszył się o ok. 16 proc., a makrolidów o ponad 20 proc. W pozostałej grupie lekarzy (nieuczestniczących w szkoleniach), wystawiających średnio ponad 25 recept miesięcznie w XI i XII 2007 r., nie zaobserwowano takich zmian".

Testy dla pediatrów

Do programu włączyło się Ministerstwo Zdrowia, które przekazało 1000 szybkich testów na wykrycie obecności bakterii Streptococcus pyogenes w wymazie z gardła. "Podjęliśmy decyzję, że skupimy się na pediatrach, z naszych obserwacji wynika bowiem, że w grupie dzieci do 6 r.ż. antybiotyki przepisywane są trzykrotnie częściej niż w innych grupach chorych. Oceniamy, że najsensowniejsze jest używanie testu u dzieci między 3 a 14 r.ż. (u młodszych dzieci, do 3 r.ż., bakterie te występują bardzo rzadko)" - mówi Roman Kolek.
Wielu lekarzy ma obawy, że przeprowadzanie testu wydłuży czas trwania wizyty w gabinecie. "Wydaje się jednak, że wyjściem z sytuacji byłoby przeprowadzenie testu w gabinecie zabiegowym przez przeszkoloną pielęgniarkę. Po ok. 7-8 minutach niezbędnych do jego wykonania, pacjent wracałby do gabinetu lekarskiego po ostateczne zalecenia" - mówi przedstawiciel NFZ. Podczas szkolenia lekarze mieli sposobność samodzielnego wykonania testu, aby przekonać się, że nie jest to skomplikowana procedura.
Zdaniem specjalistów, zastosowanie szybkich testów pozwoli lekarzom uzyskać kolejne argumenty w walce o racjonalizację antybiotykoterapii w schorzeniach dróg oddechowych. Lekarze zauważają też, że może to być ważne narzędzie we współpracy z rodzicami - uzasadniające wprowadzenie antybiotykoterapii i jej 10-dniową kontynuację, pomimo ustąpienia objawów, lub rezygnację z niej.
"Osobiście nigdy nie korzystałem z takich testów podczas ustalania terapii. W trakcie szkoleń mówiono nam o zasadności ich stosowania, ale w poz nie ma na to pieniędzy. O ile się orientuję, w tej chwili lekarze rzadko z nich korzystają, choć byłoby warto. Sądzę jednak, że aby weszły do standardowego zastosowania, musiałyby być refundowane" - mówi Jarosław Wyrąbek.

Kto zapłaci za testy

Przy stawce kapitacyjnej 70 zł na pacjenta rocznie, lekarze faktycznie rzadko korzystają z diagnostyki. "To im się, krótko mówiąc, nie opłaca. NFZ nie refunduje żadnych badań. Sądzę, że konieczna jest jakaś zmiana organizacyjna. Być może, jeśli NFZ zobaczy, jakie są efekty korzystania z takich testów, zdecyduje się na ich refundowanie, bo płacąc mniej za refundację antybiotyków, zaoszczędzi więcej, niż musiałby wydać na testy. Liczymy na to, że dzięki temu programowi NFZ dostrzeże korzyść z inwestowania w diagnostykę" - mówi dr Paweł Grzesiowski, kierownik Zakładu Profilaktyki Zakażeń w Narodowym Instytucie Leków.
W ramach pilotażowego programu wybrani losowo lekarze dostaną na początek po 25 testów, zaplanowane są też szkolenia następnych grup lekarzy. Po zakończeniu sezonu grypowego podliczone zostaną wszystkie dane i po ich przeanalizowaniu będzie podjęta decyzja, co dalej. "Zastanowimy się, co zaproponować lekarzom. Osobiście jestem przeciwny całkowitej refundacji, ale może warto zastanowić się nad współfinansowaniem testów? Liczę jednak na to, że choć generalnie trudno zachęcić lekarzy do wydawania pieniędzy na badania w ramach stawki kapitacyjnej, to gdy zobaczą namacalne dowody na to, że przeprowadzanie testów ma sens, zechcą zainwestować" - uważa dyrektor Roman Kolek.




Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Monika Wysocka

Puls Medycyny
Inne / Racjonalna antybiotykoterapia dzięki testom
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.