PTO zgłosiło uwagi do projektu ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej

MJM
opublikowano: 01-12-2021, 18:06

Polskie Towarzystwo Onkologiczne w ramach konsultacji publicznych projektu ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej przekazała do resortu zdrowia swoje stanowisko. Wskazano w nim - w ocenie Towarzystwa - zarówno słuszne, jak i wymagające zmian lub doprecyzowania założenia projektu.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
W ocenie PTO, część założeń projektu ustawy o KSO jest słusznych. Inne wymagają zmian lub dopracowania.
iStock

Na wstępie pisma skierowanego do wiceministra zdrowia Sławomira Gadomskiego zaznaczono, że wdrożenie Krajowej Sieci Onkologicznej jest jednym z kluczowych elementów przewidzianych w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej przyjętej zgodnie z regulacjami ustawy o Narodowej Strategii Onkologicznej.

PTO: koncepcję uregulowania sieci onkologicznej na poziomie ustawowym należy ocenić pozytywnie

Podstawowym celem w tym obszarze jest utworzenie podmiotów wyspecjalizowanych w diagnostyce i leczeniu wybranych nowotworów oraz zapewnienie najwyższej jakości standardów diagnostyki i leczenia dla wszystkich pacjentów onkologicznych.

Ustawa ma uporządkować strukturę organizacyjną i wprowadzić nowy model zarządzania opieką onkologiczną, które mają przyczynić się do usprawnienia organizacji systemu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie onkologii. Projekt ustawy, ze względu na swą strategiczną i systemową rolę ma kluczowe znaczenie dla polskiej onkologii, zaproponowane w nim rozwiązania organizacyjne i finansowe mogą w istotny sposób wpłynąć na dostępność i jakość diagnostyki i leczenia w tym obszarze w następnych latach – przy zastrzeżeniu, że powinno to odbywać się zgodnie z mapami potrzeb zdrowotnych w zakresie onkologii.

Podkreślono, że szybkie przyjęcie rozwiązań służących poprawie ochrony zdrowia w obszarze onkologii jest jak najbardziej uzasadnione i potrzebne.

“Jak wskazuje NIK, skuteczność leczenia onkologicznego w Polsce jest gorsza niż w większości pozostałych krajów Unii Europejskiej, a według dostępnych prognoz istnieje ryzyko, że stan ten będzie się pogarszał. Tym samym potrzebne są istotne zmiany o charakterze systemowym, które przekładać się będą na poprawę wyników osiąganych w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów” - czytamy w stanowisku PTO.

Zwrócono uwagę, że projekt ustawy wprowadza szereg nowych instytucji, których sprawne i umiejętne wdrożenie może umożliwić realizację powyższych celów i założeń. Proponowane zmiany prawne ustanawiają ramy funkcjonowania sieci onkologicznej, a więc pewnego trwałego mechanizmu działania świadczeniodawców. Planowana struktura sieci, w szczególności wyodrębnienie trzech poziomów ośrodków specjalistycznych, a także ustrukturyzowane zasady współpracy pomiędzy nimi mogą przełożyć się na powstanie systemu, który zapewniać będzie dostęp do wyższej jakości ustandaryzowanych świadczeń zdrowotnych oraz niwelować występujące obecnie różnice związane z jakością postępowania z pacjentem w różnych ośrodkach w różnych częściach kraju. Ustawodawca przewidział także powołanie nowej Krajowej Rady Onkologicznej, która będzie m.in. na bieżąco czuwała nad poprawnym działaniem sieci, co należy uznać za słuszny kierunek.

“Z uwagi na powyższe, koncepcję uregulowania sieci onkologicznej na poziomie ustawowym należy ocenić pozytywnie jako niezwykle potrzebne oraz nakładające ramy dla poprawy diagnostyki i leczenia onkologicznego w Polsce” - czytamy w piśmie skierowanym do MZ.

Jednocześnie wskazano, że część kluczowych elementów ma być uregulowana na poziomie aktów wykonawczych do projektu ustawy.

“Przykładem mogą być kryteria kwalifikacji do sieci onkologicznej. Dlatego też w praktyce równie istotnym, jeśli nawet nie istotniejszym, elementem warunkującym skuteczność Krajowej Sieci Onkologicznej będą regulacje zawarte w rozporządzeniach Ministra Zdrowia, a także zarządzeniach Prezesa NFZ czy innych, dalszych aktów prawnych. Należy również zauważyć, że nowa organizacja opieki onkologicznej będzie implikowała zmiany w pakiecie onkologicznym – tak, aby pakiet był dostosowany do standardów kompleksowej i koordynowanej opieki onkologicznej” - wyjaśniono.

Projekt ustawy o KSO - potrzebne odniesienie do rekomendacji europejskich

W tym miejscu PTO wskazało, iż w uzasadnieniu do ustawy zabrakło odniesień do międzynarodowych wytycznych w sprawie organizacji opieki onkologicznej oraz do podobnych rozwiązań z innych krajów Unii Europejskiej.

Jako przykład podano, że w 2017 r. w ramach unijnej inicjatywy CanCon (Joint Action on Cancer Control) opublikowano kompleksowy dokument – Europejski przewodnik poprawy jakości w kompleksowej walce z rakiem (European Guide on Quality Improvement in Comprehensive Cancer Control). W przewodniku przedstawiono model „sieci kompleksowej opieki onkologicznej”, która może łączyć specjalistyczną wiedzę i doświadczenie w ramach jednej struktury zarządzania, co pozwala na objęcie pełnowartościowym leczeniem pacjentów z różnych obszarów danego regionu (w tym wsi i mniejszych miast).

“Model sieci onkologicznej w Czechach został wskazany przez UE jako wzorcowy dla krajów, które planują wprowadzenie takiej organizacji opieki kompleksowej. Te same rekomendacje znalazły odzwierciedlenie w Europejskiej Strategii Walki z Rakiem opublikowanej w 2020 r. (Strengthening Europe in the fight against cancer, Going further, faster, European Parliament's Committee on the Environment, Public Health and Food Safety)” - czytamy.

Wskazano, że punktem odniesienia dla Krajowej Sieci Onkologicznej w Polsce może być sieć onkologiczna w Czechach , którą tworzą Kompleksowe Centra Onkologiczne (Comprehensive Cancer Centers) w każdym z regionów. W Pradze znajdują się Narodowe Centra Onkologiczne (National Cancer Centers). Centra te mają pełnić funkcję koordynującą jako instytuty naukowo-badawcze, które mają rozszerzone możliwości współpracy międzynarodowej w ramach innych sieci. W regionach utworzono tzw. Regionalne Grupy Onkologiczne (Regional Cancer Gropus). Z kompleksowymi ośrodkami onkologicznymi współpracują pozostali „dostawcy” opieki onkologicznej (np. małe oddziały diagnostyczne, szpitalne, opieki paliatywnej, rehabilitacji, profilaktyki onkologicznej). Całość tworzy jasno określony system organizacji leczenia onkologicznego, w którym przestrzegane są wspólne procedury i protokoły, kładziony jest nacisk na multidyscyplinarną opiekę onkologiczną, a jakość i efekty opieki są monitorowane. Leczeniem rzadkich nowotworów zajmują się Wyspecjalizowane Grupy Onkologiczne (Specialized Cancer Groups).

Pilotaż KSO w Dolnośląskim Centrum Onkologii pozytywnie ocenione

Polskie Towarzystwo Onkologiczne wskazało, że dodatkowym punktem odniesienia jest okoliczność, że rozwiązania zastosowane w pilotażu Krajowej Sieci Onkologicznej w Dolnośląskim Centrum Onkologii zostały pozytywnie ocenione przez audytorów w ramach europejskiego projektu iPAAC koordynowanego w Polsce przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Państwowy Instytut Badawczy.

“Audyt został przeprowadzony przez Niemieckie Towarzystwo Onkologiczne. Projekt iPAAC finansowany jest ze środków UE. Audytorzy wskazali, że pilotaż KSO jest inicjatywą konwergentną do tzw. Sieci Kompleksowej Opieki Onkologicznej (CCCN – Comprehensive Cancer Care Network). Ponadto, dla celów wyliczenia mierników iPAAC w raku jelita grubego i trzustki wykorzystano System Monitorowania Jakości stworzony dla celów Pilotażu Krajowej Sieci Onkologicznej. W opinii audytorów zastosowana w pilotażu automatyzacja zbierania danych jest gwarantem rozwoju koncepcji sieci onkologicznej” - przekazało PTO. Inne aspekty ocenione jako pozytywne to:

  • nawiązanie formalnej współpracy i wyznaczenie strategii współpracy onkologów z lekarzami rodzinnymi/POZ,
  • wspólne schematy diagnostyczne i ich digitalizacja,
  • ustrukturyzowane opisy badań diagnostycznych (histopatologicznych i radiologicznych),
  • wystandaryzowane ankiety satysfakcji pacjentów, a także tworzenie ich przy współudziale organizacji pacjentów.

Finansowanie świadczeń w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej

Polskie Towarzystwo Onkologiczne zwróciło uwagę, że wejście w życie projektowanych zmian, jak wskazano w projekcie ustawy i towarzyszących mu dokumentacji, wiązać się będzie z potrzebą zwiększenia wydatków publicznych. Projekt ustawy reguluje w związku z tym maksymalny limit wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym wejście w życie zakładanych zmian w latach 2021-2031.

Onkologia
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
×
Onkologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

“W tym miejscu warto zaznaczyć, że oprócz górnego limitu wydatków budżetu państwa na proponowane zmiany wprowadzić także limit dolny, tj. minimalną kwotę, która będzie przeznaczana na ten cel. W przeciwnym razie nie będzie pozostawało jasne, jakich rzędów kwot można się spodziewać w poszczególnych latach. W celu uniknięcia możliwych wątpliwości, z projektu ustawy lub jego uzasadnienia powinno także wynikać, że ustanowienie górnego limitu wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym ustawy nie stanowi limitu dla finansowania świadczeń onkologicznych, w szczególności ustanowienia limitów finansowania dotychczas bezlimitowyh świadczeń onkologicznych. Co więcej, projekt ustawy może też precyzować zasady postępowania w przypadku, w którym w danym roku przekroczy się maksymalny limit wydatków, co może świadczyć o potrzebie dalej idących zmian” - wskazało PTO.

W ocenie Towarzystwa dodatkowo warte rozważenia jest wprowadzenie procedury rewizji budżetu na podstawie map potrzeb zdrowotnych.

“W tym zakresie Rada mogłaby posiadać zobowiązanie do okresowego weryfikowania danych z map, by potwierdzić aktualność planowanych środków w kolejnych latach. Stwierdzenie nieadekwatności planowanego finansowania na przestrzeni najbliższych dziesięciu lat (2021-2031) do bieżących potrzeb (trudnych do przewidzenia w momencie projektowania ustawy) stanowiłoby podstawę dla Rady do wystąpienia do ministra zdrowia z wnioskiem o nowelizację” - dodano

Projekt ustawy o KSO a standaryzacja opieki onkologicznej

W kolejnej części pisma wskazano, że projekt ustawy bardzo słusznie zakłada standaryzację procesu opieki nad pacjentem.

“Stosowana ma być ścieżka pacjenta, czyli algorytm wystandaryzowanego, opartego na bazie aktualnych wytycznych praktyki klinicznej procesu diagnostyczno-terapeutycznego gwarantującego maksymalne zwiększenie efektywności opieki nad świadczeniobiorcą z podejrzeniem lub rozpoznaniem choroby nowotworowej, stanowiący podstawę dla opracowania planu leczenia oraz mierników i wskaźników jakości opieki onkologicznej, dla każdego pacjenta ma być sporządzany plan leczenia onkologicznego. W proces postępowania diagnostycznego i leczniczego może być zaangażowanych wiele ośrodków, które zobowiązane będą do koordynacji i wymiany informacji, swoistym „przewodnikiem” pacjenta na tej drodze będzie specjalny koordynator“- wyjaśniono.

“Taki właśnie model opieki koordynowanej, zakładający zaangażowanie różnych wyspecjalizowanych podmiotów oraz dedykowane wsparcie organizacyjne dla pacjenta, jest jak najbardziej słusznym kierunkiem, bowiem stworzenie mechanizmów służących zwiększeniu efektywności użycia dostępnych zasobów, ze szczególnym uwzględnieniem tak zwanych zasobów ludzkich, jest jednym z kluczowych czynników determinujących skuteczność i efektywność systemu lecznictwa. Projekt ustawy będzie umożliwiał stworzenie systemu osiągającego takie właśnie korzyści” - zaznaczono.

Dla skutecznej realizacji powyższych założeń w opinii Polskiego Towarzystwa Onkologicznego należy doprecyzować zasady funkcjonowania sieci onkologicznej poprzez wskazanie, które podmioty powinny podejmować określone czynności w określonych momentach postępowania. Istotne jest również możliwie szybkie przygotowanie projektów aktów wykonawczych, w których zawarte będzie doprecyzowanie wymogów przewidzianych na poziomie ustawowym.

Karta DiLO wymaga zmian

W ocenie PTO Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (DiLO) obecnie wymaga bardzo daleko idących modyfikacji. Ścieżka pacjenta opisana w ramach Pakietu Onkologicznego odbiega od modelu opieki kompleksowej w onkologii.

Wyjaśniono, że karta DiLO powinna przede wszystkim obejmować więcej niż jeden nowotwór (podział narządowy - karta DiLO dedykowana danemu rodzajowi nowotworu) oraz zawierać informacje o terminach, miejscach oraz jakości realizacji poszczególnych etapów (także na etapie leczenia i monitorowania skutków leczenia).

CZYTAJ TEŻ: Dr hab. Adam Maciejczyk: karta DiLO powinna być specyficzna dla nowotworu

KSO a system gromadzenia danych medycznych

PTO wskazało, że projekt ustawy bardzo słusznie zakłada od samego początku funkcjonowania sieci onkologicznej gromadzenie i wymianę ustrukturyzowanych zbiorów danych medycznych oraz zapewnia potrzebne do tego podstawy prawne.

“Bez łatwego dostępu do aktualnych danych medycznych nie sposób byłoby w skuteczny i wiarygodny sposób weryfikować skuteczności diagnostyki i leczenia, a tym samym wyciągać nowych wniosków np. co do potrzebnych zmian i dostosowań” - zaznaczono.

“Na poziomie ustawy bądź aktów wykonawczych warto doprecyzować zasady bieżącego transferu danych w trakcie sprawowania opieki nad pacjentem, tak by nie budziło wątpliwości, kto, w którym momencie, jakie dane i komu powinien przesłać, by zapewnić koordynację i sprawne kontynuowanie opieki zdrowotnej. Ponadto, należy zapewnić dostęp do raportów o poziomie jakości opieki onkologicznej z zintegrowanego systemu informatyczno-analitycznego Krajowej Sieci Onkologicznej dla członków Rady” - wskazano.

Zaznaczono, że kluczowym elementem jest zapewnienie ewaluacji funkcjonowania sieci na podstawie zebranych danych i mechanizmu wykorzystywania ich na rzecz poprawy funkcjonujących rozwiązań.

“W naszej ocenie wymaga to: (1) wprowadzenia wyraźnych zobowiązań do przekazywania określonych kategorii danych w określonym czasie do Rady, (2) zobowiązania Rady do cyklicznej analizy danych oraz przedstawiania rekomendacji co do dalszego funkcjonowania sieci. Rekomendacje Rady powinny przekładać się na ewentualne szybkie zmiany prawne, jeżeli będą uzasadnione” - podsumowano.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Krajowa Sieć Onkologiczna: projekt ustawy już w konsultacjach. Wiemy, jaki będzie koszt KSO

Min. Gadomski: Krajowa Sieć Onkologiczna ma zapewnić jednakowy standard opieki

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.