Przeszczep szpiku wykorzystuje się w leczeniu ponad 70 chorób

MJM,MAT.PRAS
opublikowano: 26-01-2020, 09:12

Przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych znalazł zastosowanie w leczeniu ponad 70 chorób, przede wszystkim nowotworów krwi, ale również chorób rzadkich, w tym nienowotworowych - przypominają eksperci w Ogólnopolskim Dniu Transplantacji, który obchodzony jest 26 stycznia.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Co roku w Polsce około 800 pacjentów zostaje zakwalifikowanych do allogenicznego przeszczepienia szpiku. Każdego dnia średnio 4 dawców z bazy Fundacji DKMS oddaje krwiotwórcze komórki macierzyste. Aktualnie w bazie dawców szpiku Fundacji zarejestrowanych jest ponad 1,6 mln osób, spośród których - na przestrzeni 10 lat - szpik lub krwiotwórcze komórki macierzyste oddały już 7594 osoby.

Przeszczep szpiku wykorzystuje się w leczeniu ponad 70 chorób.
Zobacz więcej

Przeszczep szpiku wykorzystuje się w leczeniu ponad 70 chorób. iStock

Transplantacja szpiku - na czym polega?

"Allogeniczna transplantacja szpiku polega na pobraniu krwiotwórczych komórek macierzystych od dawcy rodzinnego lub niespokrewnionego i przeszczepieniu ich biorcy. Po zabiegu krwiotwórcze komórki dojrzewają w organizmie pacjenta, przekształcając się w leukocyty, erytrocyty oraz trombocyty" - wyjaśnia dr Tigran Torosian, hematolog, dyrektor medyczny Fundacji DKMS.

Po przeszczepieniu rozpoczyna się tzw. okres potransplantacyjny. Jest to czas na przyjęcie przeszczepu, który trwa ok. 14-30 dni. Jak zaznacza dr Tigran, jest on decydujący.

"Jeśli po upływie tego czasu okaże się, że w krwi obwodowej pacjenta pojawiły się nowe krwinki białe oraz trombocyty, i nie ma potrzeby przetaczania preparatów krwi, to znak, że szpik się wszczepił, czyli zaczął pracować. Wówczas znacząco zwiększa się szansa na to, że szpik kostny odbuduje się prawidłowo, a chory wyzdrowieje" - wyjaśnia ekspert.

Dawca szpiku, czyli "bliźniak genetyczny"

Genotyp człowieka jest niezwykle różnorodny - to około 5 miliardów kombinacji. W związku z tym szanse na znalezienie zgodnego dawcy są bardzo małe. Prawdopodobieństwo to wynosi 1:20 000, a w przypadku rzadkiego genotypu - nawet jeden do kilku milionów.

Tylko 25 proc. pacjentów wymagających przeszczepienia znajduje zgodnego dawcę w rodzinie. W pozostałych 75 proc. przypadków potrzebny jest dawca niespokrewniony, czyli tzw. bliźniak genetyczny. To osoba, której antygeny zgodności tkankowej są takie same, jak biorcy. Aby można było wykonać przeszczepienie, najlepiej, aby zgodność w zakresie cech tkankowych wynosiła 100 proc., albo przynajmniej 90 proc. W wyjątkowych sytuacjach dopuszcza się zgodność w 80 proc. Im większa zgodność pomiędzy dawcą a biorcą, tym większa szansa, że przeszczep się przyjmie i pacjent wróci do zdrowia.

Onkologia
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
×
Onkologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Jak pobiera się szpik do przeszczepu?

W celu pobrania szpiku stosuje się dwie metody. Pierwsza, stosowana w ponad 80 proc. przypadków, polega na pobraniu krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi obwodowej. Zabieg trwa około 4-5 godzin i nie wymaga znieczulenia. Po jego zakończeniu dawca wraca do domu.

Drugą, stosowaną w mniej niż 20 proc. przypadków metodą, jest pobranie szpiku z talerza kości biodrowej. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym i trwa do 60 minut. Dawca, na czas procedury - czyli 2 dni - pozostaje w szpitalu. Jego organizm regeneruje się bardzo szybko i w ciągu 2-3 tygodni wraca do stanu sprzed pobrania.

O tym, która z metod zostanie zastosowana u konkretnego dawcy, zwykle decyduje ośrodek prowadzący pacjenta, uwzględniając jego stan zdrowia.

Kto może zostać dawcą szpiku?

Potencjalnym dawcą szpiku może zostać zdrowa osoba pomiędzy 18. a 55. rokiem życia. Nie może ważyć mniej niż 50 kg ani zmagać się z otyłością.

Aby dołączyć do bazy dawców Fundacji DKMS, wystarczy wejść na stronę www.dkms.pl i zamówić darmowy pakiet do samodzielnego pobrania wymazu.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Liczba potencjalnych dawców szpiku w Polsce jest coraz większa

Dyrektor medyczny Fundacji DKMS: W muzyce i w medycynie dążymy do osiągnięcia harmonii

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: MJM,MAT.PRAS

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.