Przeszczep macicy szansą na spełnienie marzenia o dziecku?

opublikowano: 22-01-2014, 10:03

Posiadanie własnego dziecka to dla wielu kobiet najważniejsza kwestia w życiu. Nie wszystkie jednak mogą zostać matkami. Dla kobiet, które urodziły się bez macicy bądź straciły ją w wyniku choroby nowotworowej, być może szansą będzie przeszczep tego narządu. Program „Jestem przy Tobie” wspiera kobiety zmagające się z nowotworami narządów rodnych, a także ich bliskich. O badania nad przeszczepem macicy i o to, czy w przyszłości może to być sposób na spełnienie marzenia o dziecku zapytaliśmy prof. dr. hab. n. med. Mariusza Bidzińskiego, kierownika Działu Klinicznego Ginekologii w Świętokrzyskim Centrum Onkologii.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Zobacz więcej

prof. dr. hab. n. med. Mariusz Bidziński

W jakich przypadkach będzie można myśleć o przeszczepie macicy?
Do tego typu zabiegów będą mogły być kwalifikowane kobiety, które chciałyby być matkami, ale straciły narząd w wyniku choroby nowotworowej, np. raka szyjki macicy. Po kilku latach obserwacji, w momencie, gdy nic nie wskazuje na nawrót choroby, można myśleć o przeszczepie. Może być to również rozwiązanie dla kobiet, które urodziły się bez tego narządu. Oczywiście kobieta musi tego chcieć i nie może być obciążona dodatkowymi schorzeniami, np. cukrzycą.

Czyli istnieją przeciwwskazania do przeprowadzenia takiego zabiegu…
Tak, na pewno przeciwwskazaniem jest aktywna choroba nowotworowa, a poza tym wszelkiego rodzaju zaburzenia metaboliczne, np. cukrzyca, ale także immunosupresja i choroby, które prowadzą do trwałych uszkodzeń w systemie naczyniowym. One mogą decydować o tym, czy przeszczep się powiedzie, czy nie. U pacjentek z takimi schorzeniami jest większe ryzyko, że narząd zostanie odrzucony i nie mówimy tu tylko o macicy.

W jakim celu wykonuje się taki przeszczep?
Główna przyczyna to chęć urodzenia dziecka, która u kobiet pozbawionych macicy, jest często bardzo mocno wyrażona. Macica nie należy do organów krytycznych, można bez niej żyć. Nie możemy tu mówić tu o przeszczepie ratującym życie, tak jak w przypadku serca czy nerki. Ale psychologiczna strona życia kobiety, chęć bycia w pełni „sprawną” są zachwiane. Dlatego medycyna poszukuje rozwiązań, które będą w stanie temu zaradzić.

Czyli kobiety z przeszczepioną macicą będą miały szansę na urodzenie dziecka…
Jeżeli wszystko jest w porządku, macica jest odpowiednio ukrwiona i działa sprawnie, to oczywiście urodzenie dziecka jest możliwe.
Czy wtedy byłaby możliwość zajścia w ciążę w sposób naturalny?
Może to być bardzo trudne. Biorąc pod uwagę szereg bardzo dyskretnych mechanizmów, które byłyby wymagane, aby doszło do naturalnego poczęcia, np. zespolenie jajowodów, bardziej wskazane byłoby pobranie komórki jajowej, zapłodnienie jej pozaustrojowo i dopiero wtedy wprowadzenie do macicy. Przeszczepiona macica spełniałaby funkcję „inkubatora”.

Ile operacji przeszczepienia macicy przeprowadzono do tej pory i gdzie?
W tej chwili możemy mówić o pojedynczych operacjach. Jeden udany przeszczep był przeprowadzony w Szwecji, drugi w Arabii Saudyjskiej. Szwecja jest krajem, w którym badania związane z przeszczepami macicy są najbardziej zaawansowane. Jest tam duża grupa badawcza, obejmująca ponad 20 lekarzy różnych specjalności. Żeby mówić o sukcesie takiego przeszczepu, nie wystarczy uczestnictwo chirurga czy ginekologa, potrzebny jest także immunolog, osoba zajmująca się medycyną molekularną i wielu innych specjalistów.

Kto był dawcą narządu w przypadku tych operacji?
W obu przypadkach matka oddawała macicę córce. W Polsce też znam dwie rodziny, w których, gdy córki musiały być pozbawione macicy, ich matki natychmiast zaproponowały, że oddadzą swoją macicę, aby córki mogły być szczęśliwymi matkami.

Czy przeszczepioną macicę powinno się po jakimś czasie usunąć?
Dotychczasowe obserwacje są zbyt krótkie, żeby stwierdzić, czy przeszczepiona macica po jakimś czasie przestaje funkcjonować. To byłoby główne wskazanie do jej usunięcia. Często narządy transplantowane ulegają po pewnym czasie atrofii czy odrzuceniu. Jeżeli w przeszczepionej macicy nie ma zmian patologicznych, to nie ma sensu usuwać tego narządu po zakończonym okresie prokreacyjnym.

Czy w Polsce jest możliwość przeprowadzenia takiej operacji?
Nie, my nie mamy doświadczeń w tym zakresie. Najbardziej zaawansowani w tej procedurze są lekarze ze Szwecji, z tym, że operacja przeszczepu macicy nie jest jeszcze komercyjnie wyceniona. W tej chwili jest ona traktowana jako rozwojowe badanie eksperymentalne. Kobiety z Polski, o których wspominałem, wyraziły chęć dołączenia do tego programu.

Czy jest szansa, że przeszczepy macicy staną się w przyszłości popularniejsze i będą nadzieją na macierzyństwo dla kobiet, które nie mają macicy, a chciałyby zostać matkami?
Myślę, że tak. Transplantologia ciągle się rozwija. Oczywiście trzeba jeszcze wszystko ustandaryzować pod względem technologicznym i formalnoprawnym. Trzeba przecież określić, od kogo może być ten narząd pobierany do przeszczepu: czy od osób zmarłych, czy tylko spokrewnionych. Czy będzie możliwe transponowanie, transpozycja — na te pytania trzeba będzie odpowiedzieć. Kolejny element wart rozważenia to zastosowanie komórek macierzystych do wyhodowania organów, bo być może prościej, szybciej i taniej będzie wyhodować macicę z własnych komórek macierzystych. Wtedy wartość narządu też jest dużo większa. Mamy wszystkie antygeny zgodności tkankowej i ryzyko odrzucenia jest zdecydowanie mniejsze. Z pewnością zastosowanie komórek macierzystych do wyhodowania macicy to przyszłość, ale trudno powiedzieć, czy bliska — 2-3 lata, czy trochę bardziej odległa — kilkanaście lat.

Rozmowę z prof. Mariuszem Bidzińskim udostępnił nam portal www.jestemprzytobie.pl, który pomaga kobietom dotkniętym rakiem narządów płciowych oraz ich bliskim. Zamieszczane są w nim niezbędne informacje na temat profilaktyki, diagnostyki i leczenia nowotworów narządów rodnych (rak szyjki macicy, rak sromu, rak jajnika, rak trzonu macicy) oraz porady, gdzie można szukać wsparcia psychologicznego.

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.