Przerost biurokracji zamiast e-zleceń na wyroby medyczne

Sławomir Molęda, partner w Kancelarii Kondrat i Partnerzy
opublikowano: 28-05-2019, 10:49

Przepisy dotyczące e-zleceń zostały uchylone. Zlecenia na wyroby medyczne będą wystawiane wyłącznie na papierze, natomiast formę elektroniczną przyjmie tylko ich potwierdzanie. Resort zdrowia znacznie jednak rozbudował wzór zlecenia. Po fali krytyki zapowiedział uproszczenia, ale mają one objąć tylko niektóre wyroby. Doprowadzi to do kolejnych utrudnień spowodowanych rozmnożeniem wzorów.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Przepisy, które normowały wystawianie zleceń w postaci elektronicznej (e-zlecenia) na zaopatrzenie w wyroby medyczne lub ich naprawę, zdecydowanie wyprzedziły rzeczywistość. E-zlecenia, podobnie jak e-recepty, e-skierowania i e-dokumentacja medyczna, miały być obsługiwane przez Elektroniczną Platformę Gromadzenia, Analizy i Udostępniania Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych, zwaną Platformą P1. Przepisy pojawiły się w grudniu 2015 r., mimo że funkcjonalność Platformy P1 w zakresie e-zlecenia była przewidywana na rok 2019. 

Tymczasem ambitny projekt szybkiej i pełnej elektronizacji ochrony zdrowia w Polsce załamał się. W 2017 r. ostatecznie zdecydowano, że Platforma P1 nie będzie obsługiwała e-zleceń. Przepisy jednak pozostały i w zakresie e-zleceń, których wystawianie miało być regułą, stały się martwe. W praktyce wystawiano wyłącznie zlecenia papierowe, co miało być dopuszczalne jedynie w sytuacjach wyjątkowych, takich jak brak dostępu do Platformy P1.

Scalanie i uchylanie przepisów dot. zleceń na wyroby medyczne

Usankcjonowanie rzeczywistości nastąpiło w lipcu 2018 roku. Do nowelizacji ustawy o Internetowym Koncie Pacjenta, która była już na etapie prac legislacyjnych w Sejmie, Ministerstwo Zdrowia niespodziewanie dorzuciło nowelizację ustawy refundacyjnej. Przedstawiono ją jako niezbędną dla wprowadzenia pilotażu e-zlecenia. W rzeczywistości wyeliminowano przepisy dotyczące e-zleceń, przywracając regułę wystawiania zleceń w postaci papierowej. Natomiast szumnie zapowiadany pilotaż e-zlecenia sprowadza się do możliwości potwierdzenia zlecenia papierowego przez Internet.

Nowe przepisy obowiązują od 1 października 2018 r. Zgodnie z nimi, zlecenia na zaopatrzenie i zlecenia naprawy wystawia się w postaci papierowej. Scalono zlecenie z potwierdzeniem uprawnień i potwierdzeniem wydania wyrobu. Uchylono natomiast dotychczasowe przepisy dotyczące odrębnej dokumentacji potwierdzania uprawnień, realizacji zleceń, wydruków potwierdzających odbiór, karty potwierdzenia uprawnienia i potwierdzenia wystawionych zleceń w postaci papierowej na zaopatrzenie comiesięczne.

Podobnie scalono zlecenie naprawy z jej potwierdzeniem, uchylając odrębne przepisy dotyczące dokumentacji realizacji zlecenia naprawy oraz wydruków potwierdzających odbiór. W zakresie dokumentacji zleceń przywrócono zatem stan prawny, jaki obowiązywał przed grudniem 2015 r. W praktyce stan ten nie uległ zmianie, ponieważ przez cały czas opierał się na wzorach zleceń określonych rozporządzeniem z 2013 r.

Najpierw badanie pacjenta i potwierdzenie uprawnień do wystawiania zleceń

Uregulowane zostały zasady wystawiania, potwierdzania i realizacji zleceń. Jedno zlecenie może dotyczyć wyrobu medycznego jednego rodzaju, tzn. określonego tą samą grupą i liczbą porządkową w wykazie wydanym przez ministra zdrowia. Wyjątek stanowią soczewki okularowe korekcyjne, które mogą być określone tylko tą samą grupą. 

Zlecenia mogą być wystawiane po uprzednim osobistym badaniu fizykalnym pacjenta lub badaniu za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Oparcie się wyłącznie na dokumentacji medycznej dopuszczalne jest tylko w przypadku kontynuacji zaopatrzenia przysługującego comiesięcznie. Fundusz dokonuje weryfikacji zlecenia na etapie jego wystawienia, a potwierdzenia posiadania uprawnień przez pacjenta na etapie realizacji. 

Weryfikacja zlecenia i potwierdzenie prawa do świadczeń powinno odbywać się za pośrednictwem serwisów bądź portali internetowych wykorzystywanych przez NFZ do komunikacji elektronicznej ze świadczeniodawcami. Jeśli nie ma takiej możliwości, weryfikacji zlecenia i potwierdzenia uprawnień dokonuje pacjent w siedzibie oddziału wojewódzkiego funduszu. Czyli tak jak dotychczas, musi dostarczyć zlecenie osobiście, przez pełnomocnika bądź pocztą. Na weryfikację składa się sprawdzenie prawidłowości i kompletności danych, ustalenie limitu finansowania i okresu realizacji oraz nadanie zleceniu indywidualnego numeru. 

Etapy realizacji zaopatrzenia w wyroby medyczne

Wykonanie zlecenia rozpoczyna się z dniem jego przyjęcia przez świadczeniodawcę realizującego zaopatrzenie, a kończy z dniem wydania wyrobu pacjentowi. Świadczeniodawca ma obowiązek poinformować NFZ drogą elektroniczną o przyjęciu zlecenia, co może nastąpić tylko po pozytywnej weryfikacji. Przyjmując zlecenie, musi ponadto sprawdzić, czy nie upłynął okres jego realizacji oraz czy limit finansowania i uprawnienia dodatkowe pacjenta zachowają aktualność na dzień wydania wyrobu. 

Upływ terminu ważności dokumentu potwierdzającego uprawnienia dodatkowe lub przewidywanego terminu porodu powoduje realizację zlecenia bez uwzględnienia uprawnień dodatkowych. Natomiast zdezaktualizowany limit finansowania trzeba skorygować drogą elektroniczną, a gdy nie będzie takiej możliwości – samodzielnie. Wydanie wyrobu może nastąpić po dokonaniu wyżej wymienionych czynności oraz potwierdzeniu prawa do świadczeń przez pacjenta. Potwierdzenie prawa może nastąpić również w drodze pisemnego oświadczenia pacjenta. Po zakończeniu realizacji zlecenia świadczeniodawca przesyła je do funduszu wraz z dokumentacją potwierdzającą realizację.

Istotne pilnowanie terminów

Zlecenia mogą być wystawiane na okresy nie dłuższe niż 12 miesięcy kalendarzowych od dnia wystawienia. Mogą być również wystawiane ze wskazaniem daty, po której może nastąpić ich realizacja, nie wcześniej niż na 30 dni przed upływem okresu użytkowania poprzedniego wyrobu. Zlecenia na zaopatrzenie w wyroby przysługujące comiesięcznie i ich kontynuacja mają być wystawiane na okresy nie dłuższe niż 6 miesięcy kalendarzowych. Mogą być one realizowane częściami, obejmującymi okresy nie krótsze niż miesiąc. Nie można ich realizować wstecz, za miesiące, które upłynęły. 

Zlecenie, które nie może zostać zrealizowane, powinno zostać zwrócone pacjentowi, o czym należy z wyprzedzeniem poinformować NFZ. Zlecenie może zostać anulowane przez fundusz na wniosek pacjenta lub z urzędu. Fundusz anuluje z urzędu zlecenie niezrealizowane w przypadku złożenia kolejnego, takiego samego zlecenia albo w przypadku niezwrócenia niezrealizowanego zlecenia pacjentowi bądź niepoinformowania o tym płatnika. Zlecenie niezłożone do realizacji może również anulować lekarz na wniosek pacjenta. 

Perspektywy kolejnych nowelizacji - będą nowe wzory zleceń na wyroby medyczne?

W marcu 2019 r. wydano rozporządzenie określające nowy wzór zlecenia na zaopatrzenie. Został on poddany ostrej i zmasowanej krytyce z uwagi na swoje rozmiary. Nowy wzór liczy sześć stron zamiast dotychczasowych dwóch. W odpowiedzi na krytykę Ministerstwo Zdrowia przedstawiło projekt kolejnej nowelizacji przepisów. 

Zrezygnowało w nim z podawania adresu pacjenta, co z pewnością spowoduje konieczność opracowania nowego wzoru zlecenia. Przewidziało również możliwość wydania odrębnego rozporządzenia, określającego wzory uproszczone, uwzględniające specyfikę poszczególnych wyrobów. Wzory te będą mogły być stosowane pod warunkiem potwierdzania i weryfikacji zleceń drogą elektroniczną. Ich zastosowanie zostanie zatem ograniczone. Natomiast wprowadzenie wielu odrębnych wzorów dla poszczególnych wyrobów może przynieść efekt odwrotny od zamierzonego. Zamiast uproszczenia skomplikuje procedury wystawiania zleceń. 

Projektowane przepisy przewidują ponadto kolejne zmiany zasad wystawiania, potwierdzania i realizacji zleceń. Potwierdzanie prawa do świadczeń ma następować na etapie przyjęcia zlecenia do realizacji, jak również na etapie jego wystawienia, a więc u lekarza. Zlecenia mają być wystawiane nie na okres realizacji, lecz na okres liczony od dnia wystawienia. Przy czym zlecenia na zaopatrzenie w wyroby przysługujące comiesięcznie mogą być wystawiane również na okres do 12 miesięcy kalendarzowych, pod warunkiem ich weryfikacji drogą elektroniczną. 

Obowiązek przesyłania funduszowi zlecenia po jego realizacji ma zostać zastąpiony obowiązkiem przechowywania i udostępniania na zasadach określonych dla dokumentacji medycznej. Przewidziano również przedłużenie okresu przejściowego, w którym dopuszczalne jest wystawianie zleceń na dotychczasowych zasadach, do końca 2019 r. Potwierdzanie i realizowanie tych zleceń na dotychczasowych zasadach będzie mogło trwać do końca 2020 r.

PODSTAWA PRAWNA

  1. art. 38-38d  ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych;
  2. art. 13 pkt 12 i 13 ustawy z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1991);
  3. art. 6 pkt 2-4 ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1515);
  4. rozporządzenie ministra zdrowia z 21 marca 2019 r. w sprawie zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne oraz zlecenia naprawy wyrobu medycznego (Dz.U. poz. 582);
  5. projekt z 12 kwietnia 2019 r. ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12321564).

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Sławomir Molęda, partner w Kancelarii Kondrat i Partnerzy

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.