Przeciwko przemocy w pracy

Paweł Grabowski
opublikowano: 19-02-2003, 00:00

Mobbing, o którym pisaliśmy w Pulsie Medycyny nr 3/2003 to jeden z przejawów przemocy w miejscu pracy w sektorze ochrony zdrowia. Szerzej temu zjawisku przyjrzał się lek. Paweł Grabowski.;

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Zgodnie z definicją Komisji Europejskiej, jako przemoc w miejscu pracy określa się ,te przypadki, gdzie personel jest poniżany, grozi mu się lub naruszana jest jego godność osobista w okolicznościach związanych z pracą (włączając drogę do i z pracy) oraz określone lub ukryte zagrożenie dla jego bezpieczeństwa, samopoczucia lub zdrowia".
Specjaliści Unii Europejskiej (European Agency for Safety and Health at Work) wyodrębnili także źródła zjawiska przemocy w miejscu pracy. Oprócz mobbingu, przemocy psychicznej mającej swoje źródło w samej organizacji, wymieniono także przemoc mającą swoje źródło ,na zewnątrz" miejsca pracy. Zjawisko to obejmuje przemoc fizyczną, ale i werbalną, której źródłem jest ,klient", czyli interesant w urzędzie, banku, pacjent w zakładzie opieki zdrowotnej. Najbardziej narażone na ten rodzaj stresu zawody wymieniane przez specjalistów UE to pielęgniarki, sanitariusze, lekarze i pracownicy opieki społecznej. Chociaż przemoc w miejscu pracy stała się poważnym problemem we wszystkich sektorach usług, pracownicy sektora ochrony zdrowia są narażeni na szczególne ryzyko.
W obliczu rosnącej liczby ofiar przemocy wśród pracowników sektora zdrowia na świecie, powstał wspólny program Międzynarodowej Organizacji Pracy (International Labour Organization - ILO), wiatowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization - WHO), Międzynarodowej Służby Publicznej (Public Services International - PSI) oraz Międzynarodowej Rady Pielęgniarek (International Council of Nurses - ICN) mający na celu pomoc w walce ze strachem, naruszaniem godności osobistej, poniżeniem w miejscu pracy. Treść dokumentu (ILO/02/49) opublikowano 24 października 2002 roku.
Szacuje się, że prawie 25 proc. wszystkich aktów przemocy w miejscu pracy zdarza się w sektorze zdrowia oraz że więcej niż połowa pracowników opieki zdrowotnej zetknęła się z tym zjawiskiem. Pielęgniarki przeciętnie trzy razy częściej doświadczają przemocy w miejscu pracy niż inne grupy zawodowe.
Autorzy raportu sporządzonego dla potrzeb programu zaznaczają, że obecny stan wiedzy na ten temat jest tylko wierzchołkiem góry lodowej, zaś ,olbrzymie koszty przemocy w pracy dla jednostki, dla miejsca pracy i dla społeczeństwa stają się coraz bardziej widoczne". Przemoc w sektorze służby zdrowia ma dalsze konsekwencje, chodzi nie tylko o poniżenie czy obrazę jednostki, ale o zagrożenie dla jakości opieki zdrowotnej, efektywności systemu służby zdrowia i jego rozwoju.
Jak wynika z raportu, w Stanach Zjednoczonych pracownicy służby zdrowia są narażeni na 16-krotnie większe ryzyko przemocy niż pracownicy innych sektorów. Więcej niż połowa skarg na użycie przemocy w miejscu pracy w Stanach Zjednoczonych pochodzi z sektora służby zdrowia. W Wielkiej Brytanii prawie 40 proc. pracowników Narodowej Służby Zdrowia (NHS) było poniżanych w 1998 roku. W Australii dwóch na trzech pracowników sektora zdrowotnego doświadczyło fizycznej lub psychicznej przemocy w 2001 roku. Badanie pokazuje również, że przemoc psychiczna w sektorze zdrowia, włączając przemoc słowną, znęcanie się i mobbing, występuje częściej niż przemoc fizyczna i 40-70 proc. jej ofiar wykazuje znaczące objawy chorobowe będące następstwem przemocy.
Presja w miejscu pracy dotyczy wszystkich grup zawodowych, płci i wykonywanych obowiązków w sektorze zdrowia. Jednak największa liczba zdarzeń dotyczy personelu karetek, pielęgniarek i lekarzy. W grupie najwyższego ryzyka są szpitale położone na gęsto zaludnionych przedmieściach lub w obszarze o dużej przestępczości, jak również w miejscach odosobnionych.
Działania mające na celu zapobieganie i zwalczanie przemocy w sektorze ochrony zdrowia muszą być podjęte w różnorodnych płaszczyznach. Wspomniane wcześniej organizacje międzynarodowe wskazują, w jaki sposób pracownicy służby zdrowia mogą podejść do problemu przemocy w tym sektorze, biorąc pod uwagę wszystkie rodzaje działań, włączając wszystkie zainteresowane strony, jak mogą zidentyfikować, określić i zmniejszyć ryzyko poprzez działania prewencyjne, jak zminimalizować wpływ przemocy i zapobiec jej powtarzaniu się. Na plan pierwszy wysuwa się rozwój kultury miejsca pracy, przyjaznej człowiekowi, opartej na godności, braku dyskryminacji, równości i współpracy, zawierającej jasne zasady określania przemocy w pracy, poczynając od szczebla najwyższego, oraz rosnącej świadomości inicjatyw na wszystkich poziomach. Odpowiednie regulacje prawne, polityka społeczna, edukacja menedżerów i kierowników organizacji oraz wszystkich pracowników to tylko niektóre z wymienianych działań.

Od redakcji:
Autor jest lekarzem medycyny z 12-letnim stażem w placówkach publicznych ochrony zdrowia. Obecnie prowadzi własną specjalistyczną praktykę lekarską. Absolwent Podyplomowych Studiów Zarządzania Zakładami Opieki Zdrowotnej w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Paweł Grabowski

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.