Profilaktyka bielactwa rodzinnego

Lek. Izabela Żelazny, Zakład Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Akademii Medycznej w Gdańsku; kierownik zakładu prof. Jadwiga Roszkiewicz
24-05-2006, 00:00

Jaką profilaktykę można zastosować u pacjenta, u którego rodzinnie występuje bielactwo?

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Na pytanie odpowiada lek. Izabela Żelazny, Zakład Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Akademii Medycznej w Gdańsku; kierownik zakładu prof. Jadwiga Roszkiewicz:

Bielactwo nabyte (vitiligo) jest dość często występującą jednostką chorobową. Około 1-2 proc. ludzi rasy białej cierpi na tę dolegliwość. Polega ona na powstawaniu obszarów odbarwionej skóry, spowodowanych nabytą utratą melanosomów. Bielactwo nabyte może współistnieć z zapaleniem naczyniówki oka i innymi chorobami autoimmunologicznymi, najczęściej dotyczącymi tarczycy. Często obserwuje się występowanie rodzinne, jednak w przeciwieństwie do bielactwa wrodzonego, sposób dziedziczenia jest tu wielogenowy, nie do końca poznany. Indukowane chemicznie odbarwienia traktowane są jako odmienna jednostka chorobowa.
W obrazie klinicznym bielactwa nabytego obserwujemy częściowo odbarwione plamy na skórze, które stopniowo zupełnie tracą barwę, a następnie mogą ulegać poszerzeniu na znaczne obszary ciała. Zmiany pojawiają się z jednakową częstością u obu płci, zwykle przed ukończeniem 20 roku życia, jednak mogą pojawić się w każdym wieku.
Bielactwo nabyte najczęściej lokalizuje się na odsiebnych częściach kończyn - na grzbietach rąk i stóp, ale również w okolicach narządów płciowych, głowy, szyi, pach oraz brodawek sutkowych. Wczesne zmiany lokalizują się głównie wokół naturalnych otworów ciała.
Chociaż bielactwo traktowane jest zwykle tylko jak defekt kosmetyczny, choroba ta jest bardzo uciążliwa dla pacjentów. Szpecące, odbarwione zmiany powodują, że pacjenci doświadczają przykrych reakcji emocjonalnych i często wycofują się z życia społecznego. Dlatego należy tę chorobę traktować bardzo poważnie. Należy również pamiętać, że niektórym jej odmianom mogą towarzyszyć inne, poważniejsze zaburzenia, jak opóźnienie umysłowe, padaczka, głuchota, zaburzenia wzroku czy zaburzenia żołądkowo-jelitowe, anomalie układu kostnego i in.
Trudno mówić o skutecznym leczeniu bielactwa. Próbuje się różnych metod, zarówno miejscowych (np. kortykosteroidy, promieniowanie UV), jak i ogólnych (PUVA terapia, beta-karoten). Mówiąc o leczeniu zmian bielaczych, należy również wspomnieć o kosmetykach maskujących, środkach zabarwiających skórę zawierających barwniki naturalne (barwnik orzecha włoskiego czy dwuhydroksyaceton). W ciężkich przypadkach, przebiegających z odbarwieniem dużych obszarów skóry i nie odpowiadających na leczenie, można podjąć próbę wybielania pozostałej skóry zdrowej, co sprawia że cała staje się jednolicie wybarwiona. Najbardziej efektywne są metody chirurgiczne. Polegają one na przenoszeniu prawidłowo zabarwionej skóry w miejsca bielacze, co powoduje repigmentację odbarwionych obszarów w wyniku przechodzenia melanocytów. Można również zastosować tatuaż kosmetyczny.
W związku z tym, że leczenie jest trudne i często niesatysfakcjonujące, należy pacjentów informować o możliwościach profilaktyki. Czynnikiem sprawczym bielactwa mogą być oparzenia słoneczne, urazy mechaniczne, stres emocjonalny i ciężkie choroby ogólnoustrojowe - dlatego profilaktyka powinna tych właśnie czynników dotyczyć. Zastosowanie filtrów przeciwsłonecznych sprawia, że zdrowa skóra opala się znacznie słabiej, wydatnie zmniejszając różnicę barwy z ogniskiem chorobowym, i również traktowane jest jako pewnego rodzaju profilaktyka.
Należy pamiętać, że w przypadku bielactwa, zwłaszcza zajmującego duże powierzchnie ciała, istnieje duże ryzyko rozwoju zmian posłonecznych. Dlatego stosowanie filtrów przeciwsłonecznych o dużym stopniu fotoprotekcji (minimum 15) jest bardzo istotne nie tylko w leczeniu i profilaktyce samych zmian, ale i w zapobieganiu ewentualnemu powstawaniu nowotworów.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Lek. Izabela Żelazny, Zakład Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Akademii Medycznej w Gdańsku; kierownik zakładu prof. Jadwiga Roszkiewicz

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Dermatologia / Profilaktyka bielactwa rodzinnego
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.