Prof. Szydło: nieme migotanie przedsionków powoduje tyle samo powikłań co objawowe

Oprac. Olga Tymanowska
opublikowano: 05-07-2022, 10:37

U chorego objawowego, odczuwającego kołatania serca, ujemny wynik jakiejś formy rejestracji EKG, nawet wielodniowej, nie upoważnia do zanegowania występowania migotania przedsionków. Należy bardzo uważnie określić ryzyko tej arytmii, uwzględniając współistniejące choroby - mówi kardiolog dr hab. n. med. Krzysztof Szydło, prof. SUM z I Katedry i Kliniki Kardiologii Wydziału Nauk Medycznych Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Nieme AF stanowi bardzo duży problem kliniczny. Do rozpoznania tej arytmii konieczne jest potwierdzenie elektrokardiograficzne, co przy braku objawów jest niezmiernie trudne.
iStock

Specjalista przekazuje najważniejsze informacje dotyczące występowania, diagnozowania oraz następstw klinicznych migotania przedsionków, zwłaszcza bezobjawowego.

Zgodnie z obowiązującą definicją migotania przedsionków (ang. atrial fibrillation, AF), jest to tachyarytmia nadkomorowa, przebiegająca z nieskoordynowaną aktywacją elektryczną przedsionków, co prowadzi do nieskutecznych ich skurczów. Rozpoznajemy je, gdy w zapisie elektrokardiograficznym (EKG) widzimy nieregularne odstępy R-R, brak powtarzających się załamków P oraz falę f.

Klinicznie AF dzielimy na objawowe lub bezobjawowe, czyli nieme. W niemym AF pacjent nie zdaje sobie sprawy, że występuje u niego jakaś arytmia, ponieważ nie odczuwa typowych objawów, takich jak: kołatanie serca, duszność czy ograniczenie wydolności wysiłkowej.

Nieme migotanie przedsionków - zapadalność na AF 
wzrasta z wiekiem

Migotanie przedsionków stanowi najczęstszą utrwaloną arytmię serca u dorosłych, szacuje się, że występuje ona u 2-4 proc. populacji. Częstość występowania AF wzrasta z wiekiem. Są to jednak dane przybliżone, problemem jest bowiem niema postać arytmii, a pacjentów z AF może być więcej. Niektóre opracowania podają, że migotanie przedsionków wykrywano u 23 proc. pacjentów powyżej 65. roku życia. Należy jednak podkreślić, że może ono występować również u osób młodych, częściej u mężczyzn niż kobiet.

Bardzo często zdarza się, że forma niema współwystępuje z epizodami objawowymi, mogą też pojawiać się jedynie epizody bezobjawowe. Z wielu badań naukowych wynika, że częstość formy niemej może sięgać nawet 50 proc. rejestrowanych epizodów arytmii.

Prof. Krzysztof Szydło
Fot. Archiwum

“Migotanie przedsionków stanowi najczęstszą utrwaloną arytmię serca u dorosłych, szacuje się, że występuje ona u 2-4 proc. populacji”.

Nieme migotanie przedsionków - możliwości diagnostyczne

Nieme AF stanowi duże wyzwanie diagnostyczne. Ze względu na brak objawów u chorego, prawdopodobieństwo wykrycia arytmii wydaje się zależeć od czasu trwania badania oraz jego powtarzalności, z drugiej strony — od częstości pojawiania się arytmii. Przykro to powiedzieć, ale w dużym stopniu decyduje przypadek.

Dlatego bardzo ważne jest badanie tętna podczas wizyty w gabinecie lekarskim, zwłaszcza u chorych tzw. wysokiego ryzyka. Są to osoby starsze >65. r.ż. oraz te, u których współistnieją: niewydolność serca, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroba naczyniowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc.

Typowe badania stosowane w praktyce ambulatoryjnej: standardowe EKG (10 sekund), 24-godzinne EKG metodą Holtera dają bardzo małe prawdopodobieństwo „wyłapania” AF. Należy zdecydować się na długoczasowe rejestracje, takie jak 7-dniowe badanie holterowskie (typowe rejestratory lub naklejane — ang. patch recorder) czy ciągłe badanie telemetryczne.

Kardiologia
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
×
Kardiologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Ponadto na rynku są dostępne urządzenia umożliwiające samodzielny zapis EKG przez pacjenta, który jest przesyłany do aplikacji smartfona. Pacjent, wykonując takie zapisy regularnie, nawet kilka razy dziennie, może z dość dużym prawdopodobieństwem zarejestrować epizod AF. Aplikacje nie tylko zapisują fragment EKG, ale często podają wstępną diagnozę, która przyspiesza pojawienie się pacjenta u lekarza. Pomocne okazują się również smartwatche z algorytmami, analizującymi nagle pojawiającą się niemiarowość rytmu serca. Czułość i swoistość aplikacji telefonicznych oraz zegarków oceniana jest na ponad 90-95 proc.

Alternatywą inwazyjną są, niestety rzadko stosowane, wszczepialne rejestratory arytmii. Niemiarowość rytmu można również oceniać, analizując pamięć urządzeń wszczepialnych (stymulator, kardiowerter-defibrylator). Wykrycie tzw. szybkich rytmów przedsionkowych (AHRE) nie upoważnia do rozpoznania AF, ale nakazuje intensyfikację jego poszukiwania metodami elektrokardiograficznymi.

Nieme migotanie przedsionków - implikacje kliniczne

Potwierdzenie elektrokardiograficzne epizodów niemego AF jest podstawą rozpoznania. Ma to olbrzymie znacznie kliniczne, ponieważ nieme migotanie przedsionków nie różni się od objawowego możliwością i częstością pojawiania się powikłań. Występowanie arytmii 2-3-krotnie zwiększa ryzyko zgonu. Szacuje się, że 20-30 proc. udarów niedokrwiennych mózgu ma podłoże sercowopochodne. Ryzyko udaru zależy od współwystępowania innych schorzeń (nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, niewydolność serca). Należy podkreślić, że udary sercowo-zakrzepowe związane z występowaniem AF mają często ciężki przebieg, powodują dużą inwalidyzację pacjenta oraz są nawracające. Oznacza to, że u takiego chorego należy intensywnie poszukiwać AF w celu wdrożenia leczenia przeciwkrzepliwego.

Migotanie przedsionków jest również związane z dużą zapadalnością na niewydolność serca (nawet u 20-30 proc. pacjentów), sprzyjając rozwojowi dysfunkcji mięśnia sercowego. Szacuje się, że około 30 proc. pacjentów z AF jest hospitalizowanych co najmniej 1/rok. Do innych powikłań AF należy zaliczyć osłabienie funkcji poznawczych, depresję, lęk, pogorszenie jakości życia.

Nieme AF stanowi bardzo duży problem kliniczny. Do rozpoznania tej arytmii konieczne jest potwierdzenie elektrokardiograficzne, co przy braku objawów jest niezmiernie trudne.

Korzystanie z różnych form rejestracji wielodniowej oraz innych form (zegarki, aplikacje telefoniczne) ma duże znaczenie, zwłaszcza u osób z chorobami współistniejącymi. Najprostszym narzędziem przesiewowym jest badanie tętna, o czym często się zapomina.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Potencjalnie co czwarty pacjent po 65. roku życia ma migotanie przedsionków

Naukowcy: ogromny wzrost liczby osób z migotaniem przedsionków

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.