Prof. Makowska o kompleksowej opiece w reumatologii: większość inicjatyw powstaje oddolnie

  • Marzena Sygut
opublikowano: 08-04-2022, 15:58

Pacjenci reumatologiczni z chorobami o podłożu zapalnym potrzebują interdyscyplinarnej opieki. Niestety, większość inicjatyw łączących specjalistów z różnych dziedzin powstaje całkowicie oddolnie. Ich inicjatorami są lekarze, a nie system ochrony zdrowia. Taki system opieki działa np. w Łodzi - mówi dr hab. n. med. Joanna Makowska, prof. UM, konsultant wojewódzki ds. reumatologii w Łodzi.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Fot. MS

Dr hab. n. med. Joanna Makowska, konsultant wojewódzki ds. reumatologii w Łodzi

Prof. Makowska zaznacza, że zapalne choroby reumatologiczne, które manifestują się wielonarządowo, wymagają bardzo często interdyscyplinarnego podejścia i ścisłej współpracy specjalistów z różnych dziedzin.

- Mam tu na myśli: nefrologa, pulmonologa, kardiologa, dermatologa czy neurologa. Wszyscy ci specjaliści powinni współpracować z reumatologiem - wyjaśnia ekspertka.

Dodaje: Wagę wielodyscyplinarnego podejścia w zakresie zarówno prowadzenia chorób o różnej manifestacji klinicznej, jak i leczenia powikłań wskazują międzynarodowe wytyczne dotyczące leczenia chorób reumatycznych, a zwłaszcza chorób układowych tkanki łącznej.

Współpraca na płaszczyźnie klinicznej i naukowej

Jak wyjaśnia ekspertka współpraca między specjalistami różnych dziedzin w zakresie opieki nad pacjentem reumatologicznym widoczna jest zarówno na płaszczyźnie codziennej praktyki klinicznej, współpracy naukowej, jak i działalności edukacyjnej.

- Reumatolodzy, wspólnie ze specjalistami innych dziedzin, uczestniczą w tworzeniu wytycznych i opinii, np.: „Opinia ekspertów Sekcji Krążenia Płucnego Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego dotycząca diagnostyki i leczenia nadciśnienia płucnego u pacjentów z układowymi chorobami tkanki łącznej”, „Zalecenia postępowania diagnostycznego i leczniczego w osteoporozie w Polsce.Aktualizacja 2017” czy opracowanie „Zapobieganie i leczenie ciężkiego zapalenia rogówki w przebiegu zespołu suchego oka” - wylicza.

Dodaje: Nasi specjaliści biorą także udział w tworzeniu wytycznych Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, dotyczących diagnostyki i leczenia postępującego włóknienia płuc, innego niż idiopatyczne włóknienie płuc.

Naukowa współpraca to także wspólne działania edukacyjne

- Wiele organizowanych konferencji ma charakter interdyscyplinarny, pozwalający na wymianę poglądów dotyczących diagnostyki i terapii pacjentów z chorobami reumatycznymi. Jednym z przykładów są chociażby organizowane w ostatnich latach wydarzenia łączące specjalistów różnych dziedzin, np. cykliczne konferencje: „Interdyscyplinarne oblicza reumatologii”, „Zdrowe kości”, „Nowoczesne Terapie Biologiczne w Dermatologii, Gastroenterologii i Reumatologii”, „Choroby zakaźne i reumatologia” - mówi prof. Makowska.

Część konferencji miała charakter międzynarodowy, np. „World Congress of Osteoporosis, Osteoarthritis and Musculoskeletal Disorders”, czy “International Academy of Autoimmunity”. Również podczas wydarzeń organizowanych dla reumatologów wykłady prezentują specjaliści z innych dziedzin medycyny oraz nauk pokrewnych.

Dodaje, że takie wspólne aktywności podejmowane są też w ramach prac Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego. Tutaj na uwagę zasługuje chociażby ścisła współpraca środowiska reumatologów i radiologów w ramach Sekcji Badań Obrazowych.

- W celu poszerzenia współpracy między specjalistami różnych dziedzin w obszarze terapii autoimmunologicznych chorób zapalnych, w 2019 r. utworzono Polskie Towarzystwo Zapalnych Chorób Autoimmunologicznych, skupiające specjalistów z reumatologii, nefrologii, chorób zakaźnych, dermatologii, gastroenterologii, kardiologii, neurologii i innych specjalizacji - zaznacza.

O wielodyscyplinarność łatwiej w szpitalu niż w ambulatorium

Ekspertka zwraca uwagę na fakt, że o ile w przypadku pacjenta hospitalizowanego, reumatolodzy mogą sobie pozwolić na w miarę szybkie konsultacje, szczególnie jeśli jest on hospitalizowany w ośrodku wielospecjalistycznym, w klinice, czy w ośrodku wojewódzkim, o tyle w przypadku pacjenta leczonego w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, prośba o konsultacje pociąga za sobą stanie pacjenta w kolejnej kolejce i wydłużanie czasu oczekiwania.

- W szpitalu lekarze-reumatolodzy, w klinice obok, mają kolegów z różnych dziedzin. Opieramy nasze konsultacje na indywidualnych kontaktach z kolegami. Tak nie powinno to wyglądać - zaznacza.

Prof. Makowska podaje jako wzór prawidłowego rozwiązania problemu interdyscyplinarne kliniki powstające w wielu krajach i skupiające lekarzy specjalistów opiekujących się pacjentami w danej jednostce chorobowej, np. kliniki leczenia zapalenia naczyń, chorób układowych tkanki łącznej czy tocznia.

Łódź ma swój zespół interdyscyplinarny, ale nie finansuje go NFZ

Taki wzorcowy, interdyscyplinarny zespół dotyczący pacjentów z chorobą śródmiąższową płuc o podłożu chorób autoimmunologicznych stworzono w Łodzi.

- To nasza oddolna inicjatywa. Ten zespół jest finansowany przez dyrekcję szpitala klinicznego. Niestety, w innych ośrodkach nie udaje się znaleźć źródeł finansowania takich rozwiązań poza Narodowym Funduszem Zdrowia - podkreśla.

Dodaje, że interdyscyplinarne zespoły zajmujące się diagnostyką i leczeniem chorób śródmiąższowych płuc od lat funkcjonują w wielu krajach. Najczęściej takie zespoły skupiają lekarza pulmonologa, radiologa i patomorfologa. Coraz częściej podkreśla się, że, ponieważ u nawet 1/3 chorych podłożem choroby przebiegającej z włóknieniem płuc są choroby układowe tkanki łącznej, lekarz reumatolog jest również niezbędny w celu postawienia trafnej diagnozy i ustalenia dalszego postępowania.

- Wszystko zaczęło się od współpracy naukowej Kliniki Pneumonologii kierowanej najpierw przez prof. Pawła Górskiego, obecnie prof. Wojciecha Piotrowskiego, i naszej Kliniki Reumatologii i zbierania kohorty pacjentów z chorobami śródmiąższowymi płuc z cechami autoimmunizacji. Okazało się, że u wielu pacjentów można rozpoznać po głębszej analizie chorobę reumatologiczną leżącą u podłoża problemów płucnych i w zależności od doprecyzowanego rozpoznania ustalić dalsze postępowanie - wyjaśnia.

Dodaje: Ponieważ takich pacjentów wymagających konsultacji jest coraz więcej, postaraliśmy się rozpocząć regularną współpracę, mimo że pracujemy w dwóch różnych szpitalach klinicznych. Obecnie spotykamy się raz lub dwa razy w miesiącu razem z radiologami i pulmonologami omawiając skonsultowanych pacjentów. Dzięki ogromnemu zaangażowaniu dr Joanny Miłkowskiej-Dymanowskiej i prof. Anny Lewandowskiej-Polak oraz przychylności dyrekcji, która wyraziła zgodę na finansowanie konsultacji możemy spotykać się na konsyliach i wypracowywać wspólną strategię postępowania wykorzystując zarówno refundowane leki lub też aplikując w cięższych przypadkach o finansowanie leczenia w ramach RDTL.

Reumatologia potrzebuje rozwiązań na wzór np. onkologii

Konsultant województwa łódzkiego ds. reumatologii wskazuje, że bardzo dobrze by było, gdyby NFZ - tak jak widzi konieczność konsyliów w przypadku opieki onkologicznej - zauważył również, że takie teamy są niezbędne w diagnostyce i leczeniu najtrudniejszych pacjentów reumatologicznych .

- Konieczne byłoby stworzenie takiego wsparcia finansowego niezbędnego do utworzenia wielospecjalistycznych zespołów, gdzie pacjent, który często jest niepełnosprawny, ma kłopot z dotarciem do lekarza, mógłby przyjechać i zostać skonsultowany przez kilku specjalistów, którzy podejmą wspólną decyzję, najbardziej dla niego korzystną - postuluje prof. Makowska.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prof. Kwiatkowska: reumatologia potrzebuje zmian, dziś nowocześnie leczonych jest 3-5 proc. pacjentów

Metotreksat – nowe oblicze znanego leku

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.