Polski Ład: co się zmieni w podatkach u medyków w 2022 roku?

  • Katarzyna Lisowska
opublikowano: 16-12-2021, 10:29

2022 rok przyniesie nowy system podatkowy, na który od dawna z niepokojem patrzą lekarze. Stracą oni możliwość odliczania od podatku części odprowadzonej składki zdrowotnej i możliwość opodatkowania najprostszego w formie karty podatkowej.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Przez wyższe obciążenia podatkowe część lekarzy może ograniczyć swoją działalność. Więcej pracy wcale nie będzie korzystne finansowo.

O skutkach wprowadzenia Polskiego Ładu dla zawodów medycznych portal pulsmedycyny.pl rozmawia z prof. dr. hab. Adamem Mariańskim, przewodniczącym Krajowej Rady Doradców Podatkowych oraz z dr. Andrzejem Cisło, wiceprezesem Naczelnej Rady Lekarskiej.

Nowe daniny mają zasilić budżet ochrony zdrowia

Przypomnijmy, premier Mateusz Morawiecki, opisując zmiany w systemie podatkowym wprowadzane w ramach programu Polski Ład, zapowiadał, że w pierwszej kolejności mają się one przełożyć na sprawną i dostępną ochronę zdrowia. Nowy system ma też być bardziej sprawiedliwy i dla wielu Polaków korzystniejszy.

Zmiany przepisów zapisano w ustawie o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, która będzie obowiązywać od 1 stycznia 2022 r.

W opinii prof. Mariańskiego nie należy jednak oczekiwać, że przyszły system będzie korzystny i sprawiedliwy. - Będzie dokładnie odwrotnie. Polski (nie)ład zwiększa niesprawiedliwość podatkową. Po pierwsze, jeszcze wyżej opodatkowana będzie praca własna, czy to na umowie o pracę, czy też działalności wykonywanej osobiście, a nawet i działalności gospodarczej osoby fizycznej. Historyczna podwyżka podatków, czyli podatku zwanego składką zdrowotną, spowoduje, że osoby przedsiębiorcze, ciężej pracujące zapłacą wyższe podatki. Korzyści odniosą jedynie osoby o przychodach do 5-6 tys. zł. Nie zmieni się tylko sytuacja osób o przychodach do ok. 11 tys. zł – przyznaje przewodniczący KRDP i podkreśla, że pozostałych pracowników zmiany będą już kosztować.

Ile wyniesie składka zdrowotna w 2022 r.

- Zmiany w podatkach przede wszystkim będą dotyczyć składki zdrowotnej, która zostaje podniesiona i nie będzie jej można odliczyć od podatku - wskazuje dr Andrzej Cisło i podkreśla, że to jest zasadnicza część tego, co powoduje zwyżkę kosztów dla pracowników medycznych.

Od nowego roku jej podstawą mają być rzeczywiste osiągane dochody zamiast stałej opłaty ryczałtowej. Dodatkowo zlikwidowana zostanie możliwość odliczenia części tej składki od podatku dochodowego od osób fizycznych - a to już miesięcznie strata kilkuset złotych.

Od 1 stycznia 2022 r. wysokość składki wyniesie 4,9 proc. dochodu dla skali podatkowej oraz dla opodatkowania liniowego. W przypadku personelu medycznego opodatkowanego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych stawka wyniesie do 14 proc., a podstawą składki zdrowotnej będzie przeciętne wynagrodzenie. Jego ostateczna kwota zostanie wyliczona od rocznych przychodów przy określonych progach podatkowych:

  • 60 proc. wynagrodzenia dla rocznego przychodu do 60 tys. zł (ok. 305 zł),
  • 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia dla przychodów nieprzekraczających rocznie 300 tys. zł (ok. 509 zł),
  • powyżej 300 tys. zł 180 proc. (ok. 917 zł).

- Należy także pamiętać, że mamy cały system zwolnień podatkowych, które mają coraz szerszy zasięg (np. zwolnienie dochodów osób do 26. roku życia). Ponadto wiele dochodów opodatkowanych jest preferencyjnymi stawkami liniowymi (wygrane hazardowe - 10 proc.) – wskazuje prof. Mariański i dodaje, że tym samym wysokość podatku jest wynikiem przypadkowości regulacji podatkowych, a to oznacza, że dwie osoby mające taką samą wysokość dochodu płacą diametralnie różnej wysokości podatku, albo jedna z nich w ogóle nie płaci.

Jak w praktyce zmiany w podatkach odbiją się na płacach medyków?

Lekarz, który zarabia na umowie o pracę 10 ty. zł, obecnie otrzyma netto 7140 zł, po zmianach będzie to już ok. 6936 zł, miesięczna różnica wynosi ok. 203 zł. Po zmianach w podatkach rocznie straci 2432 zł.

Przy zarobkach 15 tys. miesięcznie – obecnie netto 10 667 zł, w 2022 r. 9764 zł - zarobi mniej o 903 zł, a w skali roku 10 837 zł.

Mariański Group Kancelaria Prawno-Podatkowa przygotowała dla Naczelnej Izby Lekarskiej kalkulacje (opublikowane w “Gazecie Lekarskiej”), w których porównano zarobek lekarza na poziomie rocznego przychodu w wysokości 400 tys. zł. Co z nich wynika?

W przypadku umowy o pracę widzimy, że:

  • 2021 r: podatek progresywny wyniósł 76 400 zł + 4 700 (1,25 proc. składki NFZ część nieodliczana), w sumie 81 100 zł
  • w 2022 r. podatek progresywny to 95 100 zł + 33 500 zł (9 proc. składki NFZ), w sumie 128 600 zł

W efekcie zmian strata wyniesie więc 47 500 zł.

W przypadku działalności gospodarczej na podatku liniowym (19 proc.) minus koszty uzyskania przychodu w hipotetycznej wysokości 47 500 zł:

Prawo w medycynie
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
×
Prawo w medycynie
Wysyłany raz w miesiącu
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj
  • 2021 r.: podatek liniowy to 62 800 zł + 630 zł (1,25 proc. zryczałtowanej składki NFZ, tj. część nieodliczana od podatku), w sumie 63 400 zł
  • 2022 r.: podatek liniowy to 66 700 zł +17 200 zł (4,9 proc. składki NFZ), w sumie 83 900 zł

Różnica rok do roku wynosi 20 500 zł.

W przypadku ryczałtu ewidencjonowanego opodatkowanego:

  • 2021 r.: ryczałt (17 proc.) to 68 000 zł + 4 582 zł (zryczałtowana składka NFZ), w sumie 72 582 zł
  • 2022 r.: ryczałt (14 proc.) to 56 000 zł + 10 800 zł (składka NFZ przewidziana dla ryczałtu), w sumie 66 800 zł

Różnica - na korzyść w roku 2022 - wynosi tu 5782 zł.

Na podstawie tej symulacji można stwierdzić, że najkorzystniejszą formą świadczenia usług medycznych w 2022 r. będzie działalność gospodarcza opodatkowana zryczałtowanym podatkiem od przychodów ewidencjonowanych.

Ważne! Od 2022 r. podwyższona zostaje kwota wolna od podatku z obecnych 8 tys. zł do 30 tys. zł, ale skorzystać będą mogły z niej jedynie osoby opodatkowane na zasadach ogólnych.

Wiceprzewodniczący NRL zaznacza, że zmiany, jakie wprowadzane są do systemu podatkowego, tłumaczone są koniecznością zwiększenia finansowania na ochronę zdrowia. – Ta argumentacja wygenerowała spore oczekiwania społeczne. Tymczasem, już sama ocena skutków regulacji szacuje przyrost środków NFZ z tytułu tej reformy na 7 mld zł rocznie. Myślę, że dla 5 mld zł wielka zmiana systemu podatkowego nie byłaby opłacalna. Dlatego to, jak faktycznie będzie wyglądać redystrybucja tych zwiększonych obciążeń, powinno być wyjaśnione – komentuje.

Jak prognozuje dr Cisło, nowy system będzie proinflacyjny, bo przedsiębiorcy, którzy odczują niekorzystne zamiany, będą chcieli je zrekompensować poprzez zwyżkę cen. Za co (wobec wzrostu kosztów działalności leczniczej) w konsekwencji niestety zapłacą albo podmioty medyczne, albo pacjenci.

Od 2022 r. nie będzie możliwości wyboru opodatkowania w formie karty podatkowej

Niekorzystną zmianą dla sporej grupy lekarzy będzie wprowadzony od nowego roku brak możliwości wyboru opodatkowania w formie karty podatkowej. Jak wyjaśnia dr Cisło, to najprostsza forma opodatkowania, z której chętnie korzystali lekarze. Jej brak szczególnie odczuje personel na kontraktach oraz lekarze dentyści pracujących w przychodniach.

– Podatek zryczałtowany jest jakimś wyjściem z tej sytuacji. Trzeba jednak podkreślić, że 14-proc. ryczałt korzystny będzie tylko dla osób, które są pracobiorcami. W Polskim Ładzie nie ma żadnych rozwiązań w stosunku do podmiotów wykonujących działalność leczniczą, które są np. jednoosobowymi praktykami. W przypadku ryczałtu trzeba pominąć koszty. Dla gabinetu zabiegowego, stomatologicznego czy chirurgicznego, mającego np. zatrudniony personel to wysokie koszty, których nie da się pominąć. Ich pominięcie sprawia, że przejście na ryczałt staje się nieopłacalne. Tym gabinetom pozostaje więc księga przychodów i rozchodów, która będzie rozwiązaniem droższym od tych, które występują obecnie – zaznacza nasz rozmówca.

Co to spowoduje? – To, że w pewnych sytuacjach część lekarzy, na których bardzo zależy systemowi ochrony zdrowia, nie będzie podejmować dodatkowych aktywności, takich jak ma to miejsce w tej chwili. Myślę tu o dojeżdżaniu specjalisty na kilka godzin do mniejszych ośrodków. Niestety taki system podatkowy, jaki nas czeka, trzeba określić jako antymotywacyjny – wskazuje wiceprezes NRL.

Dodaje, że przy konstruowaniu zmian podatku wcale nie trzeba było też wyjmować zawodów medycznych z rodziny wolnych zawodów. - To jest zmiana, której w ogóle nie rozumiemy. Zawód lekarza i lekarza dentysty, obok takich zawodów jak np. adwokat czy radca prawny, jest jednym z zawodów, które ze względu na swą ugruntowaną specyfikę powinien być zawsze uznawany za wolny zawód. Zmianę tłumaczy się tym, że chciano tej grupie przyznać 14-procentową stawkę ryczałtu. To można było zrobić całkiem inaczej – podsumowuje.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Polski Ład: błąd w przepisach ws. składki zdrowotnej. Niektórzy nie będą musieli jej płacić

Polski Ład. Pracodawcy zgłosili ponad 100 uwag, m.in. ws. składki zdrowotnej

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.