Pasożyty u dzieci

dr Ewa Talarek, ; Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
opublikowano: 17-09-2008, 00:00

Kiedy należy podejrzewać toksokarozę u dziecka i jak postępować po jej wykryciu?;

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Na pytanie odpowiada dr Ewa Talarek, Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego:

Toksokaroza jest chorobą pasożytniczą. Do zakażenia dochodzi najczęściej u dzieci, po przypadkowym spożyciu inwazyjnych jaj glisty psiej albo kociej. Gdy jajo glisty znajdzie się w przewodzie pokarmowym, larwa opuszcza je, przebija się przez ścianę przewodu pokarmowego i trafia do naczyń krwionośnych, a następnie z prądem krwi migruje po całym organizmie. Właśnie dlatego choroby tej nie wykryjemy, badając kał na pasożyty. Jedyną metodą, żeby potwierdzić zakażenie, jest badanie serologiczne, które polega na oznaczeniu swoistych przeciwciał w surowicy krwi.
Człowiek jest dla tych pasożytów przypadkowym żywicielem, co oznacza, że larwy nie potrafią w naszym organizmie dojrzewać i rozmnażać się. Mogą tylko trwać w postaci larwalnej, za to potrafią w tym stanie przeżyć nawet 10 lat.
W tym czasie u zakażonych dzieci mogą nie wystąpić żadne objawy. Jednak u niektórych - z nieznanych przyczyn - wędrówka larw po organizmie powoduje reakcję alergiczno-zapalną. Dość często obserwujemy podwyższoną liczbę krwinek białych, a w rozmazie krwi podwyższony do ponad 20 proc. odsetek krwinek kwasochłonnych. Ponadto część dzieci zgłasza rozmaite dolegliwości, np. obniżone łaknienie, uporczywe, nawracające bóle brzucha, bóle głowy. U niektórych stwierdzamy powiększenie wątroby i/lub węzłów chłonnych. Zdarzają się objawy przypominające alergię: nietypowe wysypki, zapalenia oskrzeli z dusznością podobną jak w astmie - jako wyraz nadwrażliwości na antygeny larw. U dzieci, które są alergikami, zakażenie larwami może zaostrzać objawy alergii.
Objawy toksokarozy są niespecyficzne, czasem można je przypisać chorobie dopiero wtedy, gdy zastosujemy leczenie, które przyniesie skutek.
Typowe, choć na szczęście sporadyczne, są jedynie zmiany oczne. Gdy larwa trafi do oka. lokalizuje się najczęściej w pobliżu tarczy nerwu wzrokowego lub plamki i wywołuje stan zapalny z wytworzeniem ziarniniaka kwasochłonnego. Niezauważona zmiana powoduje z czasem powstanie w dnie oka blizny pozapalnej. Następstwem zmian ocznych jest upośledzenie ostrości widzenia, a nawet ślepota. Zmiany oczne są wyłącznie jednostronne. Uważa się, że na ogół dochodzi do nich w kilka lat od zakażenia. Doświadczony okulista jest w stanie rozpoznać toksokarozę na podstawie samego badania dna oka.
Leczenie stosujemy u pacjentów z objawami choroby, na ogół nie leczymy zakażeń bezobjawowych. Stosuje się leki przeciwpasożytnicze, czasami także przeciwzapalne (w postaci ocznej lub przy bardzo nasilonych objawach).
Wykrycie zakażenia toksokarozą jest dość trudne, ponieważ test, który stosujemy, wykrywa przeciwciała w klasie IgG - te zaś we wczesnej fazie zakażenia niekoniecznie muszą być obecne. Na dodatek przeciwciała utrzymują się w dodatnim mianie przez lata od zakażenia, co oznacza, że możemy je przypadkiem wykryć u dzieci, które uległy zakażeniu dawno temu, a larwy już w nich nie egzystują.
Do podejrzenia toksokarozy powinno skłaniać wykrycie (nawet przypadkowe) leukocytozy z eozynofilią i na pewno jednostronne zmiany zapalne w dnie oka. Powinna obowiązywać zasada, że rolą lekarza poz jest podejrzewać toksokarozę, a już rozpoznanie i leczenie to zadanie specjalisty. Każde dziecko, u którego podejrzewane jest zakażenie, powinno mieć wykonane badanie okulistyczne, nawet jeśli nie ma żadnych problemów ze wzrokiem.
Nie dysponujemy niestety żadnym badaniem, które dałoby odpowiedź na pytanie, czy pacjent został wyleczony. Zmniejszenie ilości przeciwciał obserwujemy dopiero po roku, dwóch latach leczenia. Wydaje się, że larwy mogą przeżyć leczenie. Dlatego pacjentom, u których została rozpoznana toksokaroza, zalecamy obserwację w poradni chorób zakaźnych nawet do 10 lat od rozpoznania.
Ważne jest, by takie dziecko było regularnie badane okulistycznie, aby ewentualne zmiany oczne wykryć jak najwcześniej. Lecząc we wczesnym stadium, możemy ograniczyć zmiany pozapalne, jeśli jednak zrobią się blizny w dnie oka, zmiany są nieodwracalne.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: dr Ewa Talarek, ; Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.