Operacje onkoplastyczne w leczeniu raka piersi

prof. dr hab. med. Edward Towpik, ; Klinika Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej, Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie
opublikowano: 07-03-2007, 00:00

Chirurgia raka piersi w powszechnym mniemaniu wiąże się z koniecznością okaleczenia kobiety przez wykonanie operacji amputacyjnej - dla uzyskania maksymalnej szansy na wyleczenie. Wiemy obecnie, że jest to mniemanie błędne. Postęp wiedzy i praktyki w tej dziedzinie zmierza w kierunku ograniczenia lub wyeliminowania okaleczenia i innych niepożądanych skutków leczenia, przy zachowaniu radykalności onkologicznej.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Podstawowe osiągnięcia w chirurgii raka piersi w ostatnich latach to coraz szersze stosowanie operacji z zachowaniem piersi (ang. breast conserving surgery), wykonywanie rekonstrukcji w tych przypadkach, w których leczenie oszczędzające nie jest możliwe i zastępowanie usunięcia wszystkich węzłów chłonnych pachy biopsją tzw. węzła wartowniczego (ang. sentinel node). Taki kierunek zmian w sposobie leczenia pojawia się również w naszym kraju, choć ograniczony jest najczęściej do ośrodków referencyjnych, dysponujących odpowiednim wyposażeniem i doświadczeniem.
Nowym elementem jest też stosowanie technik onkoplastycznych. Termin ten nie jest w języku polskim najzręczniejszy, ale wiernie oddaje brzmienie oryginału anglojęzycznego (oncoplastic surgery).

Nie zawsze jest sens oszczędzać

Zabiegi onkoplastyczne to, najkrócej ujmując, elementy klasycznej chirurgii plastycznej połączone z resekcją raka. Stosowane są w leczeniu oszczędzającym pierś, a więc w tych przypadkach, w których resekcja obejmuje jedynie guz i odpowiedni margines otaczających tkanek. Podstawową przesłanką wykonywania operacji oszczędzających jest możliwość zapewnienia dobrego wyniku estetycznego. W niektórych przypadkach jest to stosunkowo proste, np. przy resekcji guza w piersi o znacznych rozmiarach, szczególnie przy lokalizacji zmiany w kwadrancie dolnym zewnętrznym. Istnieje jednak wiele sytuacji, kiedy resekcja guza może spowodować takie zniekształcenie operowanej piersi, że sens wykonania zabiegu oszczędzającego staje się wątpliwy. Dotyczy to piersi małych, umiejscowienia guza w górnych kwadrantach, szczególnie przyśrodkowo, lub położenie w okolicy podbrodawkowej.

Uzupełnianie zdrową tkanką

Istotą operacji onkoplastycznej jest uzupełnienie ubytku po resekcji zdrowymi okolicznymi tkankami piersi. Przykładowo - resekcja guza w kwadrancie górnym przyśrodkowym powoduje widoczny ubytek tkanek w obrębie dekoltu, niweczący wynik estetyczny. Można natomiast taki ubytek wypełnić zdrową tkanką piersi z okolicy centralnej, przesuwając z kolei w okolicę centralną tkanki z kwadrantu dolnego zewnętrznego. Takie manewry, jeżeli mają być bezpieczne, wymagają bardzo dobrej znajomości unaczynienia piersi (transponowane elementy gruczołu piersiowego muszą mieć niezaburzone ukrwienie) oraz - przede wszystkim - umiejętności przemieszczania odpowiednich fragmentów piersi, zapewniających dobry ostateczny wynik estetyczny. Stąd nieodzowne jest dobre wyszkolenie w chirurgii plastycznej piersi. Przemieszczanie fragmentów gruczołu często wymaga stosowania cięć i zasad stosowanych przy redukcji lub podnoszeniu piersi ze wskazań estetycznych. W przypadkach umiejscowienia raka w okolicy zabrodawkowej może być konieczna resekcja również brodawki i otoczki. Stosując techniki chirurgii plastycznej i rekonstrukcyjnej można te elementy odtworzyć, a zatem położenie zabrodawkowe nie musi już być (jak uważano wcześniej) przeciwwskazaniem do leczenia oszczędzającego.

Szersze wskazania

Pomimo że w operacjach onkoplastycznych stosuje się niektóre elementy chirurgii estetycznej, nie należy tych operacji utożsamiać z zabiegami mającymi na celu poprawienie urody. Wprowadzenie technik onkoplastycznych pozwoliło bowiem na rozszerzenie wskazań do leczenia oszczędzającego pierś u wielu tych kobiet chorych na raka, które w innym przypadku - ze względu na brak możliwości uzyskania dobrego wyniku estetycznego - zostałyby zdyskwalifikowane od operacji oszczędzającej i zakwalifikowane do mastektomii (amputacji piersi). Jest to zatem bardzo istotny postęp w ograniczaniu wykonywania operacji okaleczających do tylko tych przypadków, w których jest to niezbędnie konieczne z powodów onkologicznych.

Konieczna współpraca z chirurgiem plastykiem

Jak wspomniano, niezbędne jest odpowiednie wyszkolenie chirurga. Należy jednak przypomnieć, że nowoczesne leczenie raka piersi nie może obecnie odbywać się bez zapewnionej współpracy doświadczonego chirurga plastyka. Jest to niezbędne zarówno przy wykonywaniu operacji odtwórczych piersi po amputacji (czy to w trybie natychmiastowym, czy odroczonym), przy leczeniu rozległych wznów miejscowych, a od niedawna - przy optymalizacji wyników leczenia chirurgicznego z zaoszczędzeniem części gruczołu. Zgodnie z tendencjami europejskimi, leczenie raka piersi powinno obywać się w specjalnie do tego przeznaczonych ośrodkach referencyjnych (Breast Units), w których, oprócz odpowiedniej diagnostyki, zapewniona jest możliwość leczenia skojarzonego (radioterapia, chemio- i hormonoterapia) oraz pełnoprofilowa chirurgia, z rosnącym udziałem chirurgii odtwórczej.






Onkologia
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
×
Onkologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: prof. dr hab. med. Edward Towpik, ; Klinika Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej, Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.