Ograniczenia podatkowe małżonków przy działalności w tym samym zakresie

Sławomir Molęda
opublikowano: 09-07-2003, 00:00

Urząd skarbowy odmówił lekarzowi zastosowania karty podatkowej przy rozliczeniu podatków. W uzasadnieniu stwierdził, że jego małżonka prowadzi działalność w tym samym zakresie co on. Rzeczywiście, małżonka też jest lekarzem, ale innej specjalności. Czy w takim razie prowadzi działalność w tym samym zakresie?

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Jednym z warunków umożliwiających wybór opodatkowania w formie karty podatkowej jest następujące zastrzeżenie: małżonek podatnika nie prowadzi działalności w tym samym zakresie. Kluczowe znaczenie dla udzielenia poprawnej odpowiedzi na pytanie ma wyjaśnienie pojęcia ?zakres działalności".
Niekonsekwentny ustawodawca
Pojęcia tego nie definiuje ani właściwa ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ani też ordynacja podatkowa - mająca znaczenie nadrzędne w przepisach prawa podatkowego. Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym posługuje się pojęciem ?zakres działalności" w sposób niekonsekwentny. Z jednej strony mówi o prowadzeniu działalności w zakresie wolnych zawodów, co jest ujęciem nazbyt ogólnym, trudno bowiem uznać, że lekarz, tłumacz i nauczyciel prowadzą działalność w tym samym zakresie.
Z drugiej strony ustawa rozróżnia w części I załącznika nr 3 oraz w załączniku nr 4 dość szczegółowe zakresy działalności, takie jak usługi ślusarskie, usługi w zakresie wyrobu i naprawy naczyń blaszanych czy usługowy wyrób i naprawa instrumentów perkusyjnych. W części VIII załącznika nr 3 jest także mowa o lekarzu. Lecz rubryka, w której wymieniony został lekarz i lekarz stomatolog, nie została zatytułowana ?zakres działalności", lecz ?rodzaj wykonywanego zawodu". Z załącznika tego wynika więc tylko tyle, że w omawianym przypadku małżonka wykonuje zawód tego samego rodzaju.
Cel prawny przepisu
W tej sytuacji, podejmując próbę wyjaśnienia pojęcia ?zakres działalności", należy w pierwszym rzędzie sięgnąć do słownika języka polskiego, który mówi, że zakres to tyle co granice zasięgu danego zjawiska, faktu itp.; dziedzina objęta tymi granicami. Następnie należy rozważyć RATIO LEGIS przepisu, czyli jego cel prawny. Biorąc pod uwagę specyfikę opodatkowania w formie karty podatkowej, tzn. stałą stawkę podatku za godzinę wykonywania zawodu, bez względu na wysokość przychodu oraz definicję wykonywania wolnego zawodu, co rozumie się jako działalność wykonywaną osobiście, nie ulega wątpliwości, że ustawodawca miał na celu zapewnienie tego, aby opodatkowanie kartą podatkową dotyczyło wyłącznie pracy danego podatnika.
Decyduje zakres świadczeń medycznych
Wykluczając możliwość opodatkowania w tej formie takiego podatnika, którego małżonek prowadzi działalność w tym samym zakresie, ustawodawca chciał najprawdopodobniej uniknąć sytuacji, w której pod jednym, stałym opodatkowaniem podatnik mógłby osiągać przy pomocy małżonka przychody wyższe od tych, jakie osiągałby wykonując daną działalność samodzielnie. Oznaczałoby to bowiem, że przychód uzyskany dzięki pomocy małżonka byłby nieopodatkowany. W takiej sytuacji małżonkom opłacałoby się zaniżać przychody jednego z nich, powiększając je zarazem u tego z małżonków, u którego wysokość przychodu nie miałaby znaczenia przy wymiarze podatku. RATIO LEGIS przepisu polega zatem na niedopuszczeniu do takiej sytuacji.
Odczytując w przedstawionym powyżej kontekście pojęcie ?zakresu działalności" należy je, moim zdaniem, rozumieć w znaczeniu zbliżonym do zakresu świadczonych usług, a więc w takim, w jakim występuje w części I załącznika nr 3 do ustawy. W omawianym przypadku oznaczałoby to, że o tym, czy jego małżonka wykonuje działalność w tym samym zakresie, rozstrzygałby nie tyle fakt odrębnej specjalizacji, co zakres usług, które mogą być przez nią faktycznie wykonywane. Jeżeli pacjenci danego lekarza mogą po te same świadczenia zdrowotne zwrócić się również do jego małżonki, oznacza to, że wykonuje ona działalność w tym samym zakresie. Jeżeli jednak nie jest to możliwe, ponieważ lekarz - dajmy na to - pracuje jako okulista, a jego żona jako gastrolog, to w takim przypadku należy uznać, że zakresy ich działalności nie pokrywają się, i że w takiej sytuacji ma on prawo dokonać wyboru karty podatkowej, mimo iż jego małżonka wykonuje zawód tego samego rodzaju.

Podstawa prawna:
art. 4 pkt 11, art. 25 pkt 5 oraz załącznik nr 3 do ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 144, poz. 930).
Prawo w medycynie
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
×
Prawo w medycynie
Wysyłany raz w miesiącu
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Sławomir Molęda

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.