Odwracalne czynniki ryzyka migotania przedsionków

Iwona Kazimierska
opublikowano: 26-04-2019, 15:40

Modyfikacja czynników ryzyka w prewencji wtórnej migotania przedsionków (AF) ma istotne znaczenie. Do modyfikowalnych czynników ryzyka należą: nadciśnienie tętnicze, nadwaga i otyłość, brak aktywności fizycznej, spożycie alkoholu oraz refluks żołądkowo-przełykowy.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Nadciśnienie tętnicze (NT) to choroba najczęściej współistniejąca z migotaniem przedsionków. Według literatury, 49-90 proc. osób z migotaniem przedsionków ma również nadciśnienie.

Infografika: leczenie migotania przedsionków
Zobacz więcej

Infografika: leczenie migotania przedsionków

Czy nadciśnienie tętnicze warto leczyć agresywnie?

Metaanaliza z 2005 r. pokazuje, że zastosowanie w terapii NT inhibitorów konwertazy istotnie, bo aż o 28 proc., obniża ryzyko migotania przedsionków. Jedno z badań miało za zadanie sprawdzenie, czy bardzo agresywne obniżanie ciśnienia tętniczego u pacjentów z migotanie przedsionków po ablacji skuteczniej przeciwdziała nawrotom AF niż standardowe postępowanie. Ciśnienie skurczowe w grupie, w której zalecano tylko dobrą kontrolę, wyniosło średnio 135 mm Hg, natomiast w grupie intensywniej leczonej — 123 mm Hg. Jednak nie przełożyło się to na różnicę w częstości nawrotów migotania przedsionków.

Istnieją również badania wykazujące korzyści z agresywnego obniżania ciśnienia u chorych na AF. Dotyczy to przede wszystkim osób, które mają znacznie przekroczone normy ciśnienia tętniczego. Prawdopodobnie im wyższe jego wartości wyjściowe, tym lepsza redukcja ryzyka wystąpienia migotania przedsionków przy agresywnym leczeniu.

Należy przy tym pamiętać, że zbyt duża redukcja ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób starszych, wiąże się z ryzykiem istotnej klinicznie hipotensji.

Migotanie przedsionków a refluks żołądkowo-przełykowy

„Wydaje się, że za mało uwagi zwracamy na związek refluksu żołądkowo-przełykowego z migotaniem przedsionków. Jeżeli mamy pacjenta z napadowym migotaniem przedsionków, z typowym wywiadem, czyli napadami po jedzeniu, wieczorem, w nocy, na leżąco i istnieją inne objawy refluksu, to możemy przeprowadzić dwumiesięczną kurację inhibitorami pompy protonowej. Taka terapia stwarza małe ryzyko działań niepożądanych, a daje możliwość przyczynowego leczenia migotania przedsionków” — mówi prof. dr hab. n. med. Piotr Kułakowski, zastępca kierownika Kliniki Kardiologii CMKP w Szpitalu Grochowskim w Warszawie.

Kiedy sport pomaga, a kiedy szkodzi w migotaniu przedsionków

Trening wytrzymałościowy powinien być stosowany w rozsądnych granicach. Istnieje wiele danych wskazujących na to, że u osób, które dużo trenują, migotanie przedsionków występuje częściej — najczęściej u biegaczy i narciarzy długodystansowych, wioślarzy, cyklistów.

Intensywny trening wytrzymałościowy zwiększa ryzyko migotania przedsionków o 8,8 raza, szczególnie gdy ktoś trenuje długo i ma wiele godzin uprawiania sportu za sobą (1500-2000 godz.).

Jaki wysiłek jest wskazany? Najczęściej zaleca się 3-4 razy w tygodniu po 30-45 minut umiarkowanego do dość intensywnego wysiłku (trucht, bieg, marsz z kijkami, rower, basen). Czas można wydłużyć do 250 min w tygodniu.

Migotanie przedsionków a redukcja masy ciała

Aby miała ona pozytywny wpływ na migotanie przedsionków, niezbędne jest zmniejszenie masy ciała o co najmniej 10 proc., a najlepiej osiągnięcie BMI poniżej 27. Tę wagę trzeba następnie utrzymać. Do tego potrzeba zarówno diety, jak i rozsądnego wysiłku fizycznego. Udowodniono, że wyjściowo lepsza kondycja fizyczna przeciwdziała AF niezależnie od zmniejszenia masy ciała. Istnieją nawet takie badania, które pokazują, że migotania przedsionków pozbywa się 46 proc. populacji, której uda się zredukować o 10 proc. masę ciała i utrzymać nową wagę.

Migotanie przedsionków a spożycie alkoholu

Czy abstynencja alkoholowa zmniejsza częstość migotania przedsionków? Podczas zjazdu American College of Cardiology w marcu zostało zaprezentowane australijskie badanie, w którym pacjenci z migotaniem przedsionków byli randomizowani do dwóch grup: w jednej nie zabraniano im picia alkoholu, mogli swobodnie kontynuować swoje upodobania, w drugiej obowiązywał zakaz picia alkoholu. Nawroty migotania przedsionków były badane albo przy wykorzystaniu ciągłej rejestracji EKG, albo za pomocą stymulatora, jeśli chory miał go wszczepiony (dodatkowo dwa razy dziennie przesyłana była 30-minutowa rejestracja EKG). Obserwacja nie była długa, bo trwała sześć miesięcy.

„Uczestnicy grupy, którym zalecono abstynencję alkoholową, nieźle się spisali, jeśli chodzi o przestrzeganie zaleceń. Na początku pili średnio 17 drinków w tygodniu, a następnie tylko dwa (redukcja o 88 proc.). Grupa kontrolna trochę się przestraszyła i zaczęła nieco mniej pić, ale nieznacznie” — przypomina badanie prof. Kułakowski.

Jeden z punktów końcowych badania, tj. narażenie na migotanie przedsionków (który prawdopodobnie jest lepszą miarą skuteczności leczenia AF niż czas do pierwszego nawrotu), w grupie abstynentów wyniósł 5,6 proc., a w grupie kontrolnej pozostawał istotnie wyższy — 8,2 proc.

Naukowcy z Uniwersytetu Tsukuba w Japonii obliczyli, że ogólne ryzyko migotania przedsionków jest o 51 proc. większe u osób często pijących alkohol w porównaniu z abstynentami i osobami pijącymi okazjonalnie. Z każdym wzrostem ilości konsumowanego dziennie alkoholu o 10 gramów ryzyko zwiększało się o 8 proc.

Na podstawie wykładu wygłoszonego podczas X Ogólnopolskiej Konferencji „Migotanie przedsionków”, Warszawa, 12-13 kwietnia 2019 r.

ZOBACZ TAKŻE:

Co nowego w terapii migotania przedsionków?

Nieme migotanie przedsionków - szczególne wyzwanie diagnostyczne

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Iwona Kazimierska

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.