Obrona farmaceutów przed fiskusem

radca prawny Monika Błońska, adwokat Ewelina Gładysz, Departament Doradztwa Podatkowego i Prawnego Mariański Group Kancelaria Prawno-Podatkowa
opublikowano: 21-03-2018, 00:00

Składanie deklaracji, oświadczeń, terminowe płacenie podatków czy prowadzenie odpowiednich ewidencji — to tylko niektóre ciążące na podatnikach obowiązki, którym uchybienie może narazić na negatywne konsekwencje ze strony organów podatkowych.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Farmaceutom, tak jak wszystkim innym przedsiębiorcom, grozi odpowiedzialność karna skarbowa za uchybienie obowiązkom podatkowym. Najczęściej jest to odpowiedzialność za wykroczenia skarbowe, za które grozi kara grzywny w określonej kwocie. Często ukaranie następuje za pośrednictwem mandatu (jak za przekroczenie prędkości). Jednak niektóre czyny farmaceuty mogą być zakwalifikowane jako przestępstwa skarbowe, za które grozi także grzywna (określona w stawkach dziennych), ale również kara ograniczenia lub pozbawienia wolności do lat pięciu. 

Czynny żal

Niejednokrotnie zdarzają się sytuacje, gdy podatnik nie złoży w terminie deklaracji (VAT, PIT, PCC) czy nie uiści podatku z przyczyn niezawinionych (związanych np. z chorobą) lub też w wyniku zaniedbania. Jedynym wyjściem w celu uniknięcia kary w takiej sytuacji jest wyrażenie tzw. czynnego żalu. Aby podatnik mógł z tego skorzystać, musi jednak spełnić określone warunki. 

Przede wszystkim podatnik musi ujawnić przed organem skarbowym popełniony przez siebie czyn oraz jego okoliczności. Może zgłosić to na piśmie lub ustnie do protokołu. Następnie zobowiązany jest uiścić w całości wymagalną należność publicznoprawną, uszczuploną w związku z popełnieniem czynu zabronionego — czyli podatek będący przedmiotem popełnionego przestępstwa lub wykroczenia skarbowego — w terminie określonym przez organ prowadzący postępowanie. 

Ustawodawca przewidział jednak pewne ograniczenia, a mianowicie takie zawiadomienie będzie bezskuteczne, jeżeli organ już wcześniej wiedział o popełnionym czynie zabronionym (np. miał  udokumentowaną wiadomość na ten temat). Ponadto ustawa kodeks karny skarbowy nie pozwala na skorzystanie z czynnego żalu osobom, co do których stwierdzono, że:

  • działały w ramach grupy przestępczej,
  • kierowały wykonaniem ujawnionego czynu zabronionego (np. organizowały handel fikcyjnymi fakturami),
  • nakłaniały ludzi zależnych od siebie do popełnienia czynu zabronionego (jak przedsiębiorca, który nakazuje księgowej fałszowanie deklaracji VAT).

Gdy w deklaracji są błędy

Szczególną formą czynnego żalu jest korekta deklaracji. Jeżeli podatnik stwierdzi błąd w złożonej deklaracji (np. PIT czy VAT), może złożyć jej korektę i nie poniesie kary za błędne sporządzenie pierwotnego rozliczenia, nawet jeżeli zostanie ujawniona zaległość podatkowa. Aby jednak taki skutek nastąpił, musi spełnić łącznie dwa warunki: 

1. Podatnik musi złożyć korektę deklaracji podatkowej, która jest skuteczna. Do niedawna oznaczało to obowiązek jej uzasadnienia, obecnie takiego rygoru nie ma. Nie oznacza to, że do korekty nie warto dołączyć jej pisemnego uzasadnienia, dzięki czemu możliwe będzie uniknięcie dalszych czynności i kontroli. Należy pamiętać, że prawo do złożenia korekty deklaracji jest zawieszone w trakcie kontroli podatkowej, celno-skarbowej lub postępowania podatkowego, z pewnymi wyjątkami określonymi w ustawach szczególnych. 

2. Do skorzystania z klauzuli niepodlegania karze konieczne jest niezwłoczne (lub w terminie wyznaczonym przez organ) uiszczenie przez podatnika należności publicznoprawnej, uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie. Zaległość podatkową ujawnioną w wyniku poprawienia rozliczenia wpłaca się wraz z odsetkami za zwłokę, liczonymi od daty wymagalności należności publicznoprawnej. 

Spełnienie obu tych warunków daje podatnikowi ochronę przed odpowiedzialnością karną skarbową za złożenie nieprawdziwego lub nierzetelnego rozliczenia podatkowego.

Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności

Podatnik, któremu w postępowaniu prowadzonym przez naczelnika urzędu skarbowego, celno-skarbowego lub szefa Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) zarzucono przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, może, zanim akt oskarżenia zostanie wniesiony do sądu, zgłosić wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności (tzw. DPO). Wniosek może złożyć na piśmie albo ustnie do protokołu.

Szczególne zalety tej instytucji polegają na tym, że kara wymierzana sprawcy przestępstwa lub wykroczenia skarbowego jest z nim uzgodniona, wyrok nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Karnego, a ukarania nie uwzględnia się przy recydywie skarbowej. Z perspektywy farmaceuty oznacza to zmniejszenie ryzyka związanego z nawiązaniem stosunku pracy lub prowadzeniem działalności gospodarczej.

Aby jednak podatnik mógł skorzystać z dobrodziejstwa tej instytucji, musi spełnić określone warunki:

1. Zapłacić w całości wymagalną należność publicznoprawną, jeżeli w związku z przestępstwem lub wykroczeniem skarbowym nastąpiło uszczuplenie należności. 

2. Zapłacić kwotę odpowiadającą co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za dany czyn zabroniony (jej wysokość podlega negocjacjom pomiędzy organem prowadzącym postępowanie a podatnikiem). 

3. Jeżeli za dany czyn zabroniony przewidziane jest obowiązkowe orzeczenie przepadku przedmiotów, sprawca obowiązany jest wyrazić na to zgodę, a w razie niemożności ich złożenia — uiścić równowartość pieniężną.

4. Zapłacić co najmniej zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania.

Procedura karno-skarbowa jest jedną z najbardziej skomplikowanych procedur, gdyż łączy zagadnienia z zakresu prawa karnego, finansowego i administracyjnego. Dlatego szczególnie ważna w tym postępowaniu może okazać się pomoc adwokata lub radcy prawnego. Może on przy właściwej ocenie sytuacji podatnika i wykorzystaniu odpowiednich zabiegów prawnych uchronić go przed poniesieniem kary bądź jej części, a także obronić przed instrumentalnym traktowaniem prawa karnego przez fiskusa, czyli nadużywaniem uprawnień dla osiągnięcia jak największej korzyści finansowej dla Skarbu Państwa.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: radca prawny Monika Błońska, adwokat Ewelina Gładysz, Departament Doradztwa Podatkowego i Prawnego Mariański Group Kancelaria Prawno-Podatkowa

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.