Objawy skórne COVID-19 u dzieci

dr n. med. Paweł Traczewski, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Zachodniopomorskie Centrum Profilaktyki i Leczenia w Szczecinie
opublikowano: 07-10-2021, 09:30

Badanie przeprowadzone w Hiszpanii wykazało, że u dzieci chorujących na COVID-19 często występują objawy skórno-śluzówkowe. Co więcej, wiąże się to z podwyższonym ryzykiem pobytu tych chorych na oddziale intensywnej terapii.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Celem badania przeprowadzonego w Hiszpanii było ustalenie, jaki charakter mają zmiany skórne w przebiegu COVID-19 w populacji pediatrycznej.
iStock

Choroba COVID-19, wywołana infekcją koronawirusem SARS-CoV-2, występuje znacząco rzadziej u dzieci niż u dorosłych. U dzieci uprzednio zdrowych ma zwykle łagodny lub bezobjawowy przebieg, a umieralność jest znikoma. W badaniach przeprowadzonych w Chinach i Włoszech wykazano, że najczęstszymi objawami były gorączka i zaburzenia oddychania, chociaż zdarzały się też poważne symptomy ze strony innych narządów.

Na podstawie danych uzyskanych od dorosłych pacjentów objawy skórne COVID-19 podzielono na 5 kategorii:

  • zmiany przypominające odmroziny w okolicach akralnych,
  • wykwity pęcherzykowe,
  • bąble pokrzywkowe,
  • plamki lub grudki,
  • siność (livedo) lub martwica.

Dotychczas najwięcej uwagi poświęcano zmianom przypominającym odmroziny. Zwykle ustępują one w ciągu kilku tygodni bez powikłań. Pozostałe zmiany skórne były wyszczególniane tylko w opisach przypadków i seriach przypadków.

Zmiany skórne w przebiegu COVID-19 u dzieci: grupa badana w madryckim szpitalu

Celem badania przeprowadzonego w Hiszpanii było ustalenie, jaki charakter mają zmiany skórne w przebiegu COVID-19 w populacji pediatrycznej. Przeprowadzono analityczne opisowe badanie obejmujące grupę 50 dzieci hospitalizowanych w madryckim ośrodku. Madryt był jednym z epicentrów epidemii COVID-19 w Hiszpanii.

Do badania zakwalifikowano pacjentów w wieku 0-18 lat z dodatnim testem PCR lub z danymi klinicznymi wskazującymi na COVID-19 (typowe objawy lub kontakt z osobą z potwierdzonym zakażeniem) i dodatnim wynikiem badania serologicznego. Wykluczono z badania pacjentów, którzy mieli dodatni wynik testu PCR, ale trafili na oddział ratunkowy z innego powodu niż podejrzenie COVID-19, chorych na nowotwory i poddawanych chemioterapii.

Zebrano następujące informacje o badanych: wiek, płeć, czas pobytu w szpitalu, przyjecie na oddział intensywnej terapii, wywiad bliskiego kontaktu z osobami z potwierdzonym lub podejrzewanym COVID-19.

U 21 pacjentów stwierdzono zmiany skórno-śluzówkowe:

  • u 18 wysypkę plamkową lub grudkową,
  • u 17 przekrwienie spojówek,
  • u 9 rumień i pękanie ust albo truskawkowy język.

Nie zaobserwowano dość często spotykanych u dorosłych zmian pęcherzykowych, livedo ani zmian martwiczych. Od objawów skórnych częstsze były tylko: gorączka, zaburzenia oddechowe i zaburzenia ze strony układu pokarmowego.

Osiemnastu pacjentów ze zmianami skórno-śluzówkowymi (90 proc.) spełniło kryteria dziecięcego wielonarządowego zespołu zapalnego (ang. multi-system inflammatory syndrome in children, MSI-C).

Do kryteriów MSI-C należą:

  • wiek poniżej 21 lat,
  • gorączka,
  • laboratoryjne wykładniki stanu zapalnego,
  • objawy kliniczne ciężkiej choroby wymagającej hospitalizacji z zajęciem co najmniej 2 narządów,
  • infekcja wirusem SARS-CoV-2 potwierdzona testem PCR.

Większe zagrożenie pobytem na OIT w przypadku dzieci z objawami skórno-śluzówkowymi COVID-19

Stwierdzono prawidłowość, że dzieci ze zmianami skórno-śluzówkowymi są przeciętnie starsze i w momencie przyjęcia do szpitalnego oddziału ratunkowego są w złym stanie ogólnym, z bardzo wysoką tachykardią. U pacjentów tych stwierdzono wyższe stężenia CRP i D-dimerów niż u dzieci z COVID-19 bez objawów dermatologicznych. Analiza statystyczna wykazała, że objawy skórno-śluzówkowe u dzieci wiążą się ze zwiększonym ryzykiem ich hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii (iloraz szans 10,24; 95 proc. CI 2,23-46,88; P= 0,003). U 6 na 10 pacjentów, u których było to konieczne, występowały zmiany dermatologiczne. Co ciekawe, zaobserwowano, że u dzieci niewymagających hospitalizacji zmiany skórne były zwykle zlokalizowane akralnie, natomiast u pacjentów przyjętych do szpitala były one obecne na tułowiu i kończynach, z rzadszym zajęciem dłoni i podeszew.

Przedstawione badanie wykazało, że u dzieci chorujących na COVID-19 często występują objawy skórno-śluzówkowe. Obserwacją użyteczną w praktyce klinicznej jest podwyższone ryzyko pobytu tych chorych na oddziale intensywnej terapii, jak również wystąpienie dziecięcego wielonarządowego zespołu zapalnego.

Ponadto autorzy badania zwracają uwagę na konieczność uzyskania danych z innych ośrodków w celu przeprowadzenia metaanalizy. Oprócz wielkości próby badawczej, za słaby punkt badania należy także uznać retrospektywne pozyskanie większości informacji.

Źródło: Andina-Martinez D. i wsp., J. Am. Acad. Dermatol. 2021; 85: 88-94.

ZOBACZ TAKŻE: Post-COVID: na jakie objawy powinni zwracać uwagę ozdrowieńcy

COVID-19: przy zakażeniu wariantem Delta dominują inne objawy

Mniej oczywiste powikłania COVID-19: wypadanie włosów, zespół czerwonego oka

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.