Objawy i skutki odwodnienia

  • Iwona Kazimierska
aktualizacja: 28-05-2018, 11:06

Prawidłowe nawodnienie organizmu ciągle nie jest wystarczająco doceniane przez lekarzy i pacjentów. Nie wszyscy są świadomi, że nawet lekkie odwodnienie może negatywnie wpływać na zdrowie.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Dorosłe kobiety potrzebują około 2 l płynów na dobę, mężczyźni 2,5 l. Więcej płynów na kilogram masy ciała wymagają dzieci niż dorośli. Gdyby dorośli mieli wypić tyle, ile noworodek w przeliczeniu na kilogram masy ciała, to byłoby to 15-20 l dziennie.

U osób w podeszłym wieku często dochodzi do zaburzenia funkcjonowania mechanizmu pragnienia. Aby nie doprowadzać do stanu odwodnienia organizmu, seniorzy powinni częściej przyjmować płyny, najlepiej małymi porcjami.
Zobacz więcej

U osób w podeszłym wieku często dochodzi do zaburzenia funkcjonowania mechanizmu pragnienia. Aby nie doprowadzać do stanu odwodnienia organizmu, seniorzy powinni częściej przyjmować płyny, najlepiej małymi porcjami.

iStock

Jednym z czynników decydujących o tym, ile pijemy, jest uczucie pragnienia. „Jeść chce się nam prawie zawsze, apetyt odbiera właściwie tylko choroba. Niestety, pragnienie daje o sobie znać dopiero wtedy, gdy stracimy około 1 proc. masy ciała, czyli już przy lekkim odwodnieniu organizmu. Nie jest to zatem sygnał ostrzegający przed odwodnieniem. Dlatego dobrze byłoby wyrobić sobie nawyk częstszego picia, małymi porcjami” — mówi dr n. med. Dorota Daniewska z Kliniki Nefrologii CMKP w Warszawie.

Uważa się, że problem odwodnienia dotyczy aż 60 proc. osób po 70. roku życia — bardzo często podeszły wiek zaburza bowiem funkcjonowanie mechanizmu  pragnienia.

Objawy odwodnienia

Objawy związane z niezbyt dużym odwodnieniem przypominają te związane z przemęczeniem i niedoborem witamin:

  • zmęczenie,
  • senność,
  • bóle głowy,
  • gorsza koncentracja.

"Dopiero po tych sygnałach włącza się uczucie zwiększonego pragnienia. Jeżeli odwodnienie jest bardziej zaawansowane, dochodzi do:

  • zmniejszenia ilości oddawanego moczu, czego często się nie zauważa,
  • suchości śluzówek,
  • przyspieszonej czynności serca, głównie w pozycji stojącej,
  • spadku ciśnienia krwi w pozycji stojącej (hipotonia ortostatyczna),
  • zawrotów głowy aż do zaburzeń świadomości” — wymienia dr Daniewska.

Następstwa lekkiego i znacznego odwodnienia

W wyniku niewystarczającego nawodnienia może dojść do rozwoju ostrej niewydolności nerek, której pierwszym objawem jest znaczne ograniczenie ilości oddawanego moczu. „Jeśli odwodnienie trwa krótko, mamy do czynienia z tzw. ostrą przednerkową niewydolnością nerek. To jest stan czynnościowy, po nawodnieniu organizmu wszystko wraca do normy. Jeżeli jednak odwodnienie trwa dłużej i nerki długo pozostają niedokrwione, może dojść do tzw. nerkowej ostrej niewydolności nerek. W tym przypadku nerki regenerują się znacznie dłużej, zdarza się, że pacjenci wymagają w tym czasie terapii nerkozastępczej, poza tym choroba pozostawia trwałe następstwa. Ostra niewydolność nerek jest częstą przyczyną hospitalizacji osób starszych” — wyjaśnia dr Daniewska.

Istnieją mocne dowody na związek między długotrwałym, lekkim odwodnieniem a występowaniem takich chorób, jak

  • kamica moczowa,
  • zapalenie układu moczowego,
  • hiperglikemia,
  • kwasica moczanowa, a nawet
  • wypadanie płatka zastawki dwudzielnej.

Odwodnienie może także być powiązane z występowaniem:

  • zaparć,
  • nadciśnienia tętniczego,
  • choroby wieńcowej,
  • zakrzepicy żylnej,
  • chorób zębów,
  • jaskry.

Uzupełnianie płynów

Źródłem wody w 70-80 proc. są napoje, a 20-30 proc. zapotrzebowania na nią pokrywają pokarmy (np. w chlebie jest jej 30-40 proc., w mięsie do 65 proc., jeszcze więcej w gotowanym makaronie).

A czy istnieje ryzyko przewodnienia? „Generalnie uważa się, że osoby zdrowe mogą pić bez ograniczeń. Musiałyby wypić ponad 20 l wody na dobę, żeby doszło do retencji płynów. Pod szczególnym nadzorem są osoby z niewydolnością serca i niewydolnością nerek, przy czym te drugie potrzebują więcej wody niż osoby zdrowe, ale to powinno być kontrolowane przez lekarzy. Ograniczenia dotyczą też chorych dializowanych” — wyjaśnia dr Daniewska.

Jak pacjent może sam sprawdzić swój stan nawodnienia?

Najprostszą oceną jest od czasu do czasu kontrola ilości oddawanego moczu. U niektórych osób przydatne może być także codzienne ważenie się. Jeżeli z dnia na dzień ktoś traci pół kilograma, wskazuje to raczej na odwodnienie, a nie utratę tkanki tłuszczowej.

Warto wiedzieć: Którędy ucieka woda?

Około 0,6 l wody dziennie wydalane jest przez skórę, około 0,4 l z oddechem, na ogół około 1,5 l z moczem, niewielka ilość ze stolcem. Łączna dobowa utrata wody z organizmu wynosi prawie 2,5 l. Latem i podczas intensywnego wysiłku fizycznego ucieka wraz z potem przez skórę o wiele więcej litrów wody.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Iwona Kazimierska

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Gastroenterologia / Objawy i skutki odwodnienia
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.