O rękojmi należytego prowadzenia apteki rozstrzyga inspekcja farmaceutyczna

Sławomir Molęda
29-04-2010, 00:00

„Spełniam wszystkie wymagania potrzebne do objęcia stanowiska kierownika apteki. Złożyłam dokumenty w izbie aptekarskiej w celu wydania rekomendacji. Izba wezwała mnie na rozmowę, lecz nikt nie chciał mi powiedzieć, czego ta rozmowa ma dotyczyć. Koledzy poinformowali mnie, że będę wypytywana, dlaczego chcę zostać kierownikiem akurat w tej, a nie innej aptece. Po takiej rozmowie jeden z kolegów nie otrzymał rekomendacji, ponieważ miał być zatrudniony w aptece sieciowej. Prezes izby zarzucił mu, że zamierza zatrudnić się u pracodawcy, który będzie prowadził agresywną politykę cenową. Ja również zamierzam zatrudnić się w aptece sieciowej, bo oferuje mi ona dobre warunki płacowe i organizacyjne oraz możliwość rozwoju zawodowego. Co mam teraz zrobić?" - pyta farmaceutka.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Kierownikiem apteki, czyli osobą odpowiedzialną za jej prowadzenie, może być farmaceuta, który nie przekroczył 65. roku życia i ma co najmniej 5-letni staż pracy w aptece lub staż 3-letni, gdy posiada specjalizację z farmacji aptecznej. Podmiot, do którego należy apteka, ma obowiązek zatrudnić osobę odpowiedzialną za jej prowadzenie, spełniającą powyższe warunki, a ponadto dającą rękojmię należytego jej prowadzenia. Wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki podmiotowi, który nie dopełni obowiązku zatrudnienia takiej osoby.

Tyle na temat wymagań odnośnie do zatrudnienia kierownika apteki stanowi prawo farmaceutyczne. Do tego dochodzi przepis ustawy o izbach aptekarskich, który uprawnia okręgową radę aptekarską do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania koncesji na prowadzenie aptek. Opinia ta nie jest wiążąca.

Rośnie wpływ samorządu

Pomimo tak skromnych uprawnień, które nie wykraczają poza funkcje opiniodawcze, samorząd aptekarski nie ustaje w podejmowaniu działań zmierzających do zwiększenia swojego wpływu na decyzje dotyczące wydawania zezwoleń na prowadzenie aptek. W tym celu samorząd wykorzystuje uprawnienia władcze, jakie przysługują mu wobec jego członków. Przykładami takich działań są uchwały okręgowych rad aptekarskich, które określają procedury postępowania przy stwierdzaniu rękojmi należytego prowadzenia apteki. Zobowiązują one członków danej izby, którzy mają zamiar objąć stanowisko kierownika apteki, do zgłaszania się w celu uzyskania rękojmi. Nakładanie takich zobowiązań jest jednak bezprzedmiotowe.

Rady aptekarskie wychodzą z błędnego założenia, że są organami uprawnionymi do rozstrzygania kwestii, czy dany kandydat na kierownika daje rękojmię należytego prowadzenia apteki. Tymczasem uprawnienie takie nie zostało im nigdzie przyznane. Przedmiotową kwestię rozstrzyga wojewódzki inspektor farmaceutyczny, podejmując decyzję w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie apteki. W myśl art. 101 pkt 1 Prawa farmaceutycznego, wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki m.in. wtedy, gdy wnioskodawca nie spełnia warunku zatrudnienia osoby odpowiedzialnej za prowadzenie apteki, dającej rękojmię należytego jej prowadzenia.

Przed wydaniem decyzji inspektor zasięga opinii okręgowej rady aptekarskiej, która może wypowiedzieć się w kwestii rękojmi. Opinia ta nie jest jednak wiążąca i inspektor może uznać, że dany farmaceuta daje rękojmię należytego prowadzenia apteki także wtedy, gdy rada zajmie stanowisko przeciwne. Żaden przepis prawa farmaceutycznego nie nakłada jednak na wnioskodawcę ani na kierownika obowiązku wykazania rękojmi. Nie widzę więc merytorycznego powodu, dla którego okręgowe rady aptekarskie zobowiązują farmaceutów do ubiegania się o uzyskanie rękojmi.

Dwa tryby postępowania

Niezależnie od tego, zobowiązanie kandydata na kierownika do ubiegania się o rękojmię narusza stanowisko Naczelnej Rady Aptekarskiej w sprawie postępowania przy stwierdzaniu rękojmi należytego prowadzenia apteki. W stanowisku tym Naczelna Rada Aptekarska wyróżnia dwa tryby stwierdzania rękojmi.

Pierwszy, w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, odbywa się na wniosek wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, jeżeli zwróci się on do okręgowej rady aptekarskiej o opinię w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie apteki. Drugi, w trybie art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego, odbywa się na wniosek farmaceuty, który sam zwróci się do rady o wydanie zaświadczenia dotyczącego rękojmi.

Naczelna Rada Aptekarska wyraźnie przy tym zastrzegła, że okręgowa rada aptekarska nie może zobowiązać farmaceuty do ubiegania się o wydanie takiego zaświadczenia.

Praktyki monopolistyczne?

Z opisu sprawy przedstawionej przez czytelniczkę wynika, że powody, dla których izby aptekarskie zobowiązują farmaceutów do ubiegania się o uzyskanie rekomendacji, mogą być natury ekonomicznej. Okazuje się, że procedura uzyskania rekomendacji może być wykorzystywana do zwalczania konkurencji aptek sieciowych. Jeżeli przy rozpatrywaniu danej sprawy nie bierze się pod uwagę wyłącznie cech kandydata na kierownika tudzież jego dotychczasowej kariery zawodowej, lecz także to, w jakiej aptece zamierza się zatrudnić, to takie działanie nosi znamiona praktyk monopolistycznych.

W związku z tym uważam, że w przypadku odmowy udzielenia rekomendacji z powodu zamiaru zatrudnienia w aptece sieciowej, czytelniczka powinna złożyć zawiadomienie do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Antymonopolowego (obecnie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów), wszystkie działania samorządu zawodowego, które wykraczają poza jego ustawowe kompetencje, a zarazem zmierzają do ograniczenia wolnej konkurencji, podlegają ocenie pod kątem naruszenia przepisów o ochronie konkurencji. Działalność izb aptekarskich nie może być wykorzystywana jako kamuflaż dla prowadzenia ukrytych działań godzących w wolną konkurencję.

Na podsumowanie tematu chciałbym przytoczyć celną wypowiedź Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jaką zawarł w uzasadnieniu do wyroku z 8 marca 2006 r.

„(...) zadaniem samorządu aptekarskiego jest w szczególności reprezentowanie zawodu aptekarza i jego interesów. Działania samorządu aptekarskiego nie mogą wykraczać poza krąg praw i obowiązków korporacji. Kwestia koncesji jest sprawą gospodarczą w gestii organów inspekcji farmaceutycznej, a nie samorządu aptekarskiego".

Można tylko dodać, że ocena rękojmi należytego prowadzenia apteki wchodzi w zakres decyzji dotyczącej udzielenia koncesji (zezwolenia na prowadzenie apteki). Pozostaje więc w gestii inspekcji farmaceutycznej, o czym świadczy uregulowanie jej przepisami prawa farmaceutycznego. W gestii samorządu aptekarskiego pozostają sprawy uregulowane w ustawie o izbach aptekarskich.

Podstawa prawna:
1) art. 88 ust. 1 i 2, art. 99 ust. 4a oraz art. 101 pkt 1 Prawa farmaceutycznego;
2) art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy z 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. nr 136, poz. 856);
3) wyrok Sądu Antymonopolowego z 6 lipca 1994 r., sygn. XVII Amr 8/94;
4) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 marca 2006 r., sygn. I SA/Wa 283/05;
5) stanowisko Naczelnej Rady Aptekarskiej w sprawie postępowania przy stwierdzaniu rękojmi należytego prowadzenia apteki, podjęte na posiedzeniu 6 grudnia 2006 r.;
6) uchwała nr V/2/2008 z 12 marca 2008 r. Okręgowej Rady Aptekarskiej w Lublinie (zm. uchwała nr 5/2009 z 13 maja 2009 r.).

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Sławomir Molęda

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Prawo / O rękojmi należytego prowadzenia apteki rozstrzyga inspekcja farmaceutyczna
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.