Nowotwory w ciąży - opóźniona diagnostyka zmniejsza szansę wyleczenia

Karolina Kujawa
opublikowano: 24-10-2019, 14:17

Z roku na rok wzrasta liczba kobiet w ciąży chorujących onkologicznie. Szacuje się, że w Polsce rocznie rozpoznaje się nowotwór nawet u 500 ciężarnych. W dodatku diagnozuje się go do 7 miesięcy później niż w grupie kobiet niebędących w ciąży, co dramatycznie obniża wyniki leczenia i długość życia. Specjaliści zwracają uwagę na olbrzymią rolę profilaktyki nie tylko wśród kobiet ciężarnych, ale także karmiących. Dlatego zespół ekspertów Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej, Polskiego Towarzystwa Onkologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników zaktualizował zalecenia odnośnie do wykonywania badania USG piersi u kobiet karmiących.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Zwiększająca się liczba kobiet w ciąży chorujących na raka jest spowodowana ogólnym wzrostem zachorowań na choroby onkologiczne, późnym macierzyństwem oraz występowaniem nowotworów w coraz wcześniejszym wieku.

Marta Ozimek-Kędzior, inicjatorka Programu opieki dla kobiet w ciąży chorych na raka Boskie Matki, członek zarządu Fundacji Rak’n’Roll: Wszystkie kobiety z tej grupy potwierdzają wciąż pokutujące mity na temat raka piersi w ciąży i uśpioną czujność onkologiczną w środowisku lekarskim.
Wyświetl galerię [1/4]

Marta Ozimek-Kędzior, inicjatorka Programu opieki dla kobiet w ciąży chorych na raka Boskie Matki, członek zarządu Fundacji Rak’n’Roll: Wszystkie kobiety z tej grupy potwierdzają wciąż pokutujące mity na temat raka piersi w ciąży i uśpioną czujność onkologiczną w środowisku lekarskim.

Uśpiona czujność onkologiczna u kobiet w ciąży opóźnia diagnostykę raka piersi

Chorobę nowotworową rozpoznaje się u 1 spośród 1000 ciężarnych, a po porodzie u 1 na 3000-10 000 z nich wykrywa się raka piersi. Uśpiona czujność onkologiczna w tej grupie kobiet skutkuje opóźnioną diagnostyką nawet do pół roku od pojawienia się pierwszych symptomów. W wielu przypadkach czas ten ulega wydłużeniu także o okres karmienia piersią. Dlaczego ciężarne nie zauważają zmian? Głównie ze względu na podobieństwo objawów, ponieważ guzki, obrzęki, zaczerwienienia skóry piersi oceniane są bardzo często jako typowe symptomy ciąży, co skutkuje uśpieniem czujności onkologicznej.

„To bardzo poważny problem. Z najnowszych danych wynika, że aż 75 proc. przypadków raka piersi jest diagnozowanych po porodzie. To oznacza, że zostały przegapione w ciąży — stwierdza dr n. med. Agnieszka Jagiełło--Gruszfeld z Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej, Centrum Onkologii — Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie. — Diagnostyka u ciężarnych opóźniona jest przeważnie o 2-7 miesięcy od pojawienia się pierwszych objawów. Tak duże opóźnienie rozpoznania wpływa na zwiększenie odsetka osób z przerzutami do regionalnych węzłów chłonnych o ponad 5 proc., co wiąże się ze zdecydowanie gorszym rokowaniem”.

Kluczowa rola lekarza w zachęcaniu kobiet do badań

W ramach współpracy Fundacji Rak’n’Roll z firmą Philips przeprowadzone zostały badania wśród kobiet w wieku 18-45 lat, będących w ciąży obecnie lub w ciągu ostatnich 18 miesięcy. Aż 23 proc. z tej grupy badanych nigdy nie wykonało USG piersi, tylko 22 proc. miało wykonane takie badanie w ciągu ostatniego pół roku, a 24 proc. w ciągu roku. Dodatkowo, co trzecia kobieta (36 proc.) przyznaje się do lęku przed wynikiem badania.

„Z punktu widzenia ginekologa, ale i ultrasonografisty, największym zagrożeniem są pokutujące na temat ciąży i nowotworów mity. Chciałbym usłyszeć o stosowaniu się do przygotowanych przez ekspertów zaleceń tyle razy, ile słyszę wątpliwości co do przeprowadzania USG piersi czy podjęcia leczenia onkologicznego w czasie ciąży — podkreśla dr n. med. Paweł Guzik, specjalista ginekologii, położnictwa i ultrasonografii z Oddziału Ginekologii i Położnictwa Szpitala Miejskiego im. Jana Pawła II w Rzeszowie, wykładowca i konsultant w Roztoczańskiej Szkole Ultrasonografii w Zamościu. — To na nas, lekarzach, spoczywa odpowiedzialność i to my powinniśmy być najważniejszym źródłem informacji dla naszej pacjentki. Stosowne badania warto wykonać jeszcze zanim zajdzie się w ciążę — im szybciej wykryta choroba, tym większe szanse na powrót do zdrowia”.

Warsztaty sonomammograficzne dla ginekologów i położników

Z uwagi na kluczową rolę lekarza w procesie profilaktyki, diagnozy i leczenia Fundacja Rak’n’Roll we współpracy z Fundacją Philips zainicjowała cykl ogólnopolskich warsztatów dla lekarzy ginekologów i położników pt. „Boskie USG, czyli sonomammografia u kobiet w ciąży i karmiących”. Warsztaty prowadzone są pod kierownictwem naukowym dr. n. med. Pawła Guzika, a ich celem jest wymiana doświadczeń oraz doskonalenie umiejętności wykonywania USG u kobiet w okresie ciąży i karmienia piersią.

„Rola lekarza specjalisty w podjęciu decyzji o badaniu USG piersi jest znacząca. W ponad połowie przypadków (57 proc.) badanie USG piersi dokonywane jest z inicjatywy lekarza (40 proc. lekarza specjalisty, 17 proc. lekarza pierwszego kontaktu). Dlatego możliwość wsparcia działań na rzecz profilaktyki oraz poprawy rokowań kobiet chorych onkologicznie w Polsce jest dla nas niezwykłym wyróżnieniem” — mówi Reinier Schlatmann, prezes Philips w krajach Europy Środkowej i Wschodniej.

Aktualizacja zaleceń dot. wykonywania badania USG piersi u kobiet w ciąży i kobiet karmiących

Ponieważ świadoma profilaktyka stanowi najważniejszy element walki z nowotworem piersi, przygotowane przez zespół ekspertów Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej, Polskiego Towarzystwa Onkologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników zalecenia odnośnie do wykonywania badania USG piersi u ciężarnych zostały zaktualizowane o stanowisko wobec kobiet karmiących. Specjaliści zwracają uwagę na konieczność wykonania regularnego badania USG piersi u kobiet powyżej 35. roku. Zalecają także rozważenie takiego badania u kobiet młodszych, a w przypadku pojawienia się jakichkolwiek niepokojących objawów badanie USG należy wykonać bez względu na wiek.

Wykonanie USG piersi wymagane jest u kobiet powyżej 35. roku życia, przy czym:

  • w I trymestrze ciąży u wszystkich ciężarnych;
  • raz w roku u kobiet karmiących;
  • zawsze w przypadku takich zmian w obrębie piersi, jak guz, zaczerwienienie lub obrzęk.

Wykonanie USG piersi zalecane jest u kobiet poniżej 35. roku życia, przy czym:

  • rozważenie badania USG piersi w I lub II trymestrze ciąży u kobiet ciężarnych;
  • rozważenie badania USG piersi raz w roku u kobiet karmiących;
  • zawsze w przypadku takich zmian w obrębie piersi, jak guz, zaczerwienienie lub obrzęk.

Materiał powstał na podstawie konferencji prasowej zorganizowanej przez Fundację Rak’n’Roll z okazji Dnia Boskich Matek. Wydarzenie miało miejsce 3 października.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Karolina Kujawa

× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.