Nowoczesne leki przeciwmigrenowe stosowane w połączeniu

dr n. med. Marta Durka-Kęsy, Klinika Neurologii WIM w Warszawie
opublikowano: 19-07-2021, 10:45

Z przeprowadzonych dotychczas badań wynika, że nowoczesne leki przeciwmigrenowe mogą być stosowane w kombinacjach - prawdopodobnie nie niesie to ryzyka zwiększenia liczby działań niepożądanych.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że migrenowe bóle głowy mogą uniemożliwiać chorym spełnianie podstawowych ról społecznych.

Standardowo w leczeniu ostrych migrenowych bólów głowy stosowane są: niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), paracetamol, tryptany lub wymienione leki łącznie. W skojarzeniu z podanymi lekami stosuje się również leki przeciwwymiotne. W profilaktyce przewlekłych migrenowych bólów głowy wybierane są: leki przeciwpadaczkowe (topiramat), leki beta-adrenolityczne i przeciwdepresyjne.

Standardowe terapie są niewystarczająco skuteczne u około 30 proc. osób z migreną. Ponadto mogą występować przeciwwskazania do zastosowania niektórych grup leków, m.in. tryptany są przeciwwskazane u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub chorobą naczyń obwodowych ze względu na efekt zwężania naczyń.

W ostatnich latach nastąpił wyraźny postęp w leczeniu migreny.
iStock

Nowe leki przeciwmigrenowe: jak działają

W ostatnich latach nastąpił wyraźny postęp w leczeniu migreny dzięki obserwacji znaczenia aktywacji układu trójdzielno-naczyniowego i uwalniania peptydu związanego z genem kalcytoniny (CGRP). CGRP jest wazodylatatorem. Rozszerzenie naczyń mózgowych i stymulacja jądra nerwu trójdzielnego jest przyczyną wynaczynienia CGRP i innych neurotransmiterów, powodując tzw. neurogenne zapalenie.

Mechanizm działania nowych leków przeciwmigrenowych opiera się na stymulacji receptorów serotoninowych 5-HT1F na nerwach trójdzielno-naczyniowych (co powoduje zahamowanie uwalniania CGRP) lub na bezpośredniej blokadzie CGRP albo jego receptora.

Lasmiditan jest wysoce selektywnym agonistą receptora serotoninowego 5-HT1F, który hamuje stymulację elektryczną w zwoju trójdzielnym, co z kolei hamuje uwalnianie CGRP i glutaminianu.

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi lasmiditanu są: zawroty głowy, zmęczenie, parestezje i senność. W przeciwieństwie do tryptanów, lasmiditan pozbawiony jest właściwości zwężających naczynia krwionośne, co pozwala na jego stosowanie u pacjentów z ryzykiem sercowo-naczyniowym.

Inne nowe leki przeciwmigrenowe są ukierunkowane bezpośrednio na sygnalizację CGRP.

Leki przeciwmigrenowe: właściwości gepantów

Grupa drobnocząsteczkowych antagonistów receptora peptydu związanego z genem kalcytoniny została nazwana gepantami. Obecnie rimegepant i ubrogepant zostały zaakceptowane przez FDA do leczenia ostrej migreny z aurą lub bez aury, podczas gdy atogepant jest badany w profilaktyce migreny.

Gepanty w porównaniu z tryptanami są lepiej tolerowane, nie powodują bólów głowy spowodowanych nadużywaniem leków i nie niosą ze sobą wyraźnego ryzyka sercowo-naczyniowego, dzięki czemu mogą być stosowane u pacjentów z chorobami układu krążenia. Rozwój doustnych gepantów, w tym ubrogepantu, może zatem stanowić istotny postęp w leczeniu migrenowych bólów głowy.

Ubrogepant jest pierwszym doustnym antagonistą receptora peptydu związanego z genem kalcytoniny zatwierdzonym przez FDA 23 grudnia 2019 r. do ostrego leczenia migreny.

Działania niepożądane ubrogepantu obejmują rzadko: nudności, bezsenność i suchość w ustach. Należy brać pod uwagę potencjalną hepatotoksyczność geptanów, jednak ubrogeptant jest bezpieczniejszy od innych cząsteczek z tej grupy.

Leki przeciwmigrenowe w profilaktyce — przeciwciała monoklonalne

Gepanty są nową grupą do stosowania doraźnego, natomiast do profilaktyki przewlekłych, migrenowych bólów głowy opracowano przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko receptorowi CGRP (enerumab) lub przeciwko samemu CGRP (fremanezumab, galkanezumab i eptinezumab). Przeciwciała monoklonalne mogą być zastosowane przy nieskuteczności standardowych leków stosowanych w profilaktyce migrenowych bólów głowy.

Powyższe przeciwciała monoklonalne anty-CGRP redukują liczbę dni bez bólu głowy o około 50 proc. Są lekami dobrze tolerowanymi. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są reakcje skórne w miejscu wstrzyknięcia. Łagodne lub umiarkowane zaparcia mogą być również częstym działaniem niepożądanym erenumabu. Rzadkimi powikłaniami może być obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne. Przeciwciała monoklonalne anty-CGRP są mniej hepatotoksyczne niż gepanty.

Z przeprowadzonych dotychczas badań wynika, że nowoczesne leki przeciwbólowe mogą być stosowane w kombinacjach, np. rimegepant może być łączony z przeciwciałami anty-CGRP. Prawdopodobieństwo interakcji farmakokinetycznych między tymi dwiema klasami antagonistów jest niskie i prawdopodobnie nie niesie ryzyka zwiększenia liczby działań niepożądanych.

Piśmiennictwo:

  1. Berman G., Croop R., Kudrow D., Halverson P., Lovegren M., Thiry A.C., Conway C.M., Coric V., Lipton R.B.: Safety of Rimegepant, an Oral CGRP Receptor Antagonist, Plus CGRP Monoclonal Antibodies for Migraine. Headache 2020 Sep; 60(8): 1734-1742. doi: 10.1111/head.13930. Epub 2020 Aug 16. PMID: 32799325
  2. Szkutnik-Fiedler D.: Pharmacokinetics, Pharmacodynamics and Drug-Drug Interactions of New Anti-Migraine Drugs-Lasmiditan, Gepants, and Calcitonin-Gene-Related Peptide (CGRP) Receptor Monoclonal Antibodies. Pharmaceutics. 2020 Dec 3; 12(12): 1180. doi: 10.3390/pharmaceutics12121180. PMID: 33287305
Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.