Nowe metody antykoncepcji hormonalnej

Monika Wysocka
opublikowano: 21-03-2007, 00:00

Metody zapobiegania ciąży zmieniły się w ciągu kilku ostatnich lat. Jak podaje American Academy of Family Physicians, wśród nowości na lokalnym rynku farmaceutycznym warto zwrócić uwagę na wyzwalające hormony pierścienie dopochwowe, plastry antykoncepcyjne oraz wkładki domaciczne. Amerykańscy lekarze wymieniają też pigułkę nowej generacji, która redukuje liczbę cykli z jednego miesięcznie do ok. jednego na 3 miesiące. Z czterech wymienionych metod, dwie są dostępne w Polsce.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Hormonalne metody antykoncepcyjne podzielić można na dwie zasadnicze grupy. "Pierwsza to te, gdzie łączy się progestagen z estrogenami, druga grupa to leki zawierające sam progestagen. Obie kombinacje dostępne są w postaci tabletek antykoncepcyjnych, zastrzyków, wkładek i plastrów antykoncepcyjnych" - precyzuje prof. Romuald Dębski, kierownik Kliniki Położnictwa i Ginekologii CMKP w Warszawie.
Jego zdaniem, metoda zapobiegania ciąży powinna być dobierana indywidualnie do kobiety, w zależności od jej oczekiwań oraz od zebranego wywiadu lekarskiego: historii ginekologicznej, dolegliwości (np. bolesność i obfitość miesiączek), ale i ogólnego stanu zdrowia, chorób, które występowały zarówno u pacjentki, jak i w jej najbliższej rodzinie. "Tak naprawdę we wszystkich metodach hormonalnych działanie antykoncepcyjne ma progestagen, wywołując w organizmie stan pseudociąży. Natomiast estrogeny są stosowane także po to, by kobiety czuły się bardziej kobietami" - mówi R. Dębski.

Modne plastry

Jednym z często wymienianych przez pacjentki mankamentów doustnej antykoncepcji jest konieczność pilnowania codziennego przyjmowania tabletek oraz stres pojawiający się w momencie, kiedy zapomną o połknięciu pigułki. Dlatego naukowcy opracowali preparaty antykoncepcyjne w wersji przezskórnej. "W ich popularności dużą rolę odgrywa czynnik psychologiczny. Przyklejając plaster w widocznym miejscu, kobiety mogą demonstrować swoją niezależność obyczajową. Stąd zapanowała na nie swego rodzaju moda - podkreśla R. Dębski. - Ale stosowanie plastrów ma też poważne uzasadnienia medyczne. W plastrach, podobnie jak w klasycznych pigułkach, znajduje się dwuhormonalna mieszanka. Inaczej jednak niż przy środkach doustnych, dostaje się ona do wnętrza organizmu kobiety przez skórę sprawiając, że hormony są obojętne dla układu pokarmowego". Zdaniem profesora, taka forma antykoncepcji wydaje się doskonała dla kobiet mających dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, chorujących na chorobę wrzodową. "Działając przez skórę, Ortho Evra (Janssen Cilag), jedyny preparat antykoncepcyjny dostępny w tej formie w Polsce, nie podrażnia żołądka, nie powoduje więc nudności czy biegunek, jakie zdarzają się przy stosowaniu innych leków antykoncepcyjnych. Co ważne, gdyby dolegliwości te wystąpiły z innych przyczyn, skuteczność antykoncepcji nie zostanie obniżona" - podkreśla prof. R. Dębski.
Prof. R. Dębski zwraca też uwagę, że ostatnio sporo mówi się o skutkach ubocznych tabletek antykoncepcyjnych - z prowadzonych badań wynika, że mogą wywoływać kamicę pęcherzyka żółciowego, dolegliwości ze strony wątroby, wzdęcia. "Stąd pomysł, by zmienić sposób podawania niektórych preparatów tak, by nie powodowały obciążenia wątroby - twierdzi R. Dębski. - Najprostsze wydają się czopki, ale nie jest to jednak metoda akceptowalna. Pomysł przezskórnego podawania leków pojawił się już dawno, jakieś 40 lat temu. Pierwszym preparatem aplikowanym za pomocą plastra był środek przeciwymiotny stosowany w chorobie lokomocyjnej - skopolamina. W tej chwili dostępnych jest mnóstwo preparatów tak podawanych, m.in. przeciwbólowe, steroidowe".

Nowe metody

Oprócz środków antykoncepcyjnych w plastrach, pojawiają się też nowe wersje tabletek antykoncepcyjnych. Seasonale (Barr), lek dopuszczony 5 września 2003 r. przez FDA na rynek amerykański, zawiera lewonorgestrel i etynyloestradiol, substancje czynne stosowane już w doustnych środkach antykoncepcyjnych. W tej metodzie tabletki stosuje się przez 12 tygodni, a następnie przez 7 dni placebo. W takim systemie przyjmowania środka antykoncepcyjnego liczba cykli menstruacyjnych, których kobieta zazwyczaj doświadcza jest zredukowana z jednego w miesiącu do jednego co 3 miesiące. Jak wynika z danych rejestracyjnych, skuteczność zapobiegania ciąży jest w przypadku Seasonale taka sama jak przy tradycyjnych tabletkach antykoncepcyjnych. Podobne jest ryzyko możliwych działań niepożądanych leku (zakrzepica, zawał serca, udar). W ulotce zawarte jest też ostrzeżenie, że palenie tytoniu przy stosowaniu środków antykoncepcyjnych zawierających kombinację estrogenu i progesteronu dodatkowo zwiększa ryzyko poważnych działań ubocznych sercowo-naczyniowych.
Nowym rozwiązaniem są też uwalniające hormony (etonogestrel i etynyloestradiol) pierścienie dopochwowe NuvaRing (Organon), dopuszczone w USA przez FDA 3 października 2001 r. Kobieta umieszcza pierścień w pochwie samodzielnie. Po 3 tygodniach wyjmuje go, następuje 7 dni przerwy i wkłada kolejny.
Obie wyżej wymienione metody nie są dostępne na rynku polskim. Polki mogą stosować inną nowość: wkładki domaciczne Mirena (Schering), które lekarz zakłada na 5 lat. Hormon dostarczany przez system Lady Insert to progestagen, taki sam jak jeden z hormonów stosowanych w pigułkach antykoncepcyjnych (lewonorgestrel), ale działa tylko na macicę, zapewniając wysoką skuteczność antykoncepcyjną i - jak podkreśla prof. R. Dębski - ogromną skąpość, a często i całkowity brak krwawień miesiączkowych.
Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.