Louis J. Ignarro - noblista od tlenku azotu

  • Marta Koton-Czarnecka
07-06-2006, 00:00

Akademia Medyczna w Warszawie gościła prof. Louisa J. Ignarro, wybitnego amerykańskiego fizjologa, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii z 1998 r.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Wykład prof. Louisa J. Ignarro był opowieścią o sięgającej lat 70. ubiegłego wieku historii badań nad biologicznymi i chemicznymi właściwościami tlenku azotu (NO) oraz mechanizmami działania tego związku w organizmie człowieka. Przełomowe odkrycie roli tlenku azotu jako czynnika sygnałowego, rozluźniającego ściany naczyń krwionośnych było wynikiem prac trójki naukowców: Roberta F. Furchgotta, Feride'a Murada i Louisa J. Ignarro. Feride Murad w 1977 r. wykazał, że nitrogliceryna i pokrewne jej leki nasercowe powodują wytwarzanie tlenku azotu w organizmie.

Robert F. Furchgott 3 lata później odkrył, że komórki śródbłonka naczyń krwionośnych produkują czynnik, nazwany przez niego endothelium-derived relaxing factor (EDRF), który powoduje rozkurcz naczyń i zwiększenie przepływu krwi. Louis J. Ignarro wpadł na pomysł, że niezidentyfikowanym wcześniej czynnikiem EDRF jest tlenek azotu, co następnie udowodnił analitycznie. Wszyscy trzej uczeni zostali w 1998 r. wspólnie uhonorowali Nagrodą Nobla.

"Ojciec Viagry"

Od momentu, gdy stało się jasne, że NO jest związkiem rozszerzającym naczynia, zainteresowanie nim zaczęło gwałtownie rosnąć. W 1992 r. pismo "Science" uznało tlenek azotu za "cząsteczkę roku". Liczba publikacji naukowych na jego temat sięgnęła w 2003 r. niemal 7 tysięcy.

Kolejne badania wykazały, że tlenek azotu jest niezwykle istotny nie tylko dla prawidłowej pracy układu sercowo-naczyniowego. Doświadczenia, które prof. Louis J. Ignarro przeprowadził w 1990 r., dowiodły, że NO jest neuroprzekaźnikiem odpowiedzialnym za zjawisko erekcji. Praktycznym zastosowaniem tego odkrycia stało się opracowanie sildenafilu, czyli pierwszego doustnego leku skutecznego w terapii impotencji, a prof. L. J. Ignarro zyskał miano "ojca Viagry".

Obecnie wiadomo, że NO reguluje motorykę przewodu pokarmowego, uczestniczy w funkcjach układu oddechowego, odgrywa rolę neuromodulatora w o.u.n. (wpływając m.in. na pamięć, czym zainteresowali się naukowcy poszukujący skutecznego leku na choroby otępienne) oraz bierze udział w procesach przeciwzapalnych i odpornościowych, co z kolei może mieć duże znaczenie przy tworzeniu nowych leków przeciwnowotworowych. Tlenek azotu uczestniczy także w mechanizmie pobudzenia seksualnego u kobiet, co stało się podstawą badań ukierunkowanych na opracowanie farmaceutyku poprawiającego jakość życia seksualnego kobiet.

W fazie badań klinicznych są preparaty, w których połączono NO z aspiryną lub statynami.

Louis J. Ignarro - naukowiec, wykładowca, maratończyk

Najnowsze prace prof. Louisa J. Ignarro dotyczą wpływu wysiłku fizycznego na wzmożenie produkcji NO w organizmie.

"Produkcja tlenku azotu stymulowana jest przez zwiększony podczas wysiłku fizycznego przepływ krwi - tłumaczy prof. L. J. Ignarro. - Wszyscy wiemy, że aktywność fizyczna jest zdrowa, ale nikt nie umie odpowiedzieć na proste pytanie, dlaczego jest zdrowa, jakie konkretne mechanizmy fizjologiczne leżą u podstaw jej dobroczynnego działania. Być może mechanizmem tym jest właśnie wzmożona produkcja tlenku azotu".

Nie czekając na ostateczne wyniki, wyjaśniające istotę związku pomiędzy aktywnością fizyczną a zachowaniem zdrowia, prof. L. J. Ignarro dba o własne zdrowie, regularnie biegając i uczestnicząc w maratonach.

O tym i innych faktach z ciekawego życiorysu "ojca Viagry" poinformował słuchaczy wykładu, dokonujący prezentacji gościa, prof. Zbigniew Gaciong, dziekan Wydziału Kształcenia Podyplomowego AM w Warszawie. Wspomniał m.in. o tym, że prof. L. J. Ignarro aż 11-krotnie wyróżniany był przez studentów Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles nagrodą Złotego Jabłka, przyznawaną najlepszemu wykładowcy.

Nauczanie studentów uważam za równie ważną część mojej pracy jak badania naukowe. Dobre kształcenie młodych ludzi jest warunkiem dalszego rozwoju nauki" - powiedział noblista. Niestety, wśród słuchaczy jego otwartego wykładu w Warszawie studentów było niewielu.

Podczas wizyty w Polsce bogata kolekcja nagród prof. Louisa J. Ignarro powiększyła się o medal im. dr. Tytusa Chałubińskiego, przyznawany najbardziej zasłużonym dla warszawskiej AM osobom, wręczony mu przez rektora prof. Leszka Pączka.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Marta Koton-Czarnecka

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Inne / Louis J. Ignarro - noblista od tlenku azotu
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.