NIK: uzdrowiska nie spełniają norm

oprac. kl
26-01-2017, 15:55

Jak wynika z raportu Najwyższej Izby Kontroli, żadna z 11 kontrolowanych miejscowości nie spełniała wymogów określonych dla uzdrowisk. Kontrolerzy wykazali, że nie monitorowano poziomu zanieczyszczenia powietrza, a normy stężenia zanieczyszczeń były przekraczane.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Sprawdzono statusy uzdrowisk w miejscowościach: Kamień Pomorski, Kołobrzeg, Krasnobród, Muszyna, Nałęczów, Połczyn-Zdrój, Rabka-Zdrój, Wapienne, Złockie, Żegiestów i Dąbki. Przeprowadzona kontrola dotyczyła okresu od 2014 roku do końca lipca 2016 r.

Gminy zaniedbują uzdrowiska

Okazuje się, że posiadanie statusu uzdrowiska nie gwarantuje, że dany obszar spełnia wymogi wyznaczone dla uzdrowiska. 

Gminy są zobowiązane do monitorowania stanu środowiska w uzdrowiskach, jednak kontrola wykazała, że żadna z audytowanych miejscowości tego nie robiła. W niektórych uzdrowiskach nie wykorzystywano w lecznictwie surowców znajdujących się na ich obszarach (np. w Dąbkach i Krasnobrodzie). Samorządy nie korzystały też z podstawowego narzędzia przeciwdziałającego naruszaniu zakazów określonych dla uzdrowisk - nie podejmowały uchwał w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Kontrolerzy NIK przyznają, że wbrew zakazowi budowano np. sklepy wielkopowierzchniowe czy parkingi.

"Brak odpowiedniej dbałości gmin o stan środowiska naturalnego może prowadzić do utraty statusu uzdrowiska, a w konsekwencji ograniczenia pacjentom dostępu do lecznictwa uzdrowiskowego. Należy podjąć natychmiastowe działania, by uzdrowiska mogły nadal utrzymać swój status. Tylko niektóre z nich mają na to czas do końca 2021 r." - podkreślili kontrolerzy.

NIK podziela stanowisko ministra zdrowia że gminy powinny mieć możliwość prowadzenia monitoringu oraz przeznaczać na te zadania również środków z dotacji uzdrowiskowej.

Zanieczyszczone powietrze

W żadnym ze skontrolowanych uzdrowisk nie prowadzono kompleksowych badań jakości powietrza. Przykładowo, niektóre badania dotyczące np. benzenu i tlenku węgla prowadzono na obszarach powiatów i odnoszono je do miejscowości uzdrowiskowych, mimo iż stacja pomiarowa była oddalona od kilkunastu do nawet 100 km od uzdrowiska. Podawane przez gminy oceny jakości powietrza nie odzwierciedlały rzeczywistego poziomu zanieczyszczeń.

Instytucje wydające świadectwa, które potwierdzają właściwości lecznicze klimatu dla uzdrowisk, miały uwagi co do jakości powietrza w  przypadku 5 skontrolowanych uzdrowisk. Wątpliwości budziły znaczne, sięgające 200 proc. przekroczenia norm 24-godzinnych stężenia pyłu zawieszonego PM10.

 Słaby nadzór resortu zdrowia

"Ustawa o lecznictwie uzdrowiskowym i przepisy wykonawcze nie określają charakteru dotacji uzdrowiskowej i sposobu jej rozliczania. Miało to wpływ na odmienne podejście gmin uzdrowiskowych i wojewodów do charakteru tej dotacji. Odmienna była również procedura przyznawania i jej rozliczania w poszczególnych województwach" – wyjaśniono w raporcie. 

Pojawiły się też rozbieżności w interpretacji przepisów dot. wyłączenia z obowiązku pobierania opłat uzdrowiskowych osób przebywających w szpitalach. Oficjalna interpretacja przepisów dokonana przez resort finansów mówi, że organy podatkowe gminy nie powinny ich pobierać od osób przebywających w szpitalach uzdrowiskowych, jednak były one inkasowane w Kołobrzegu i Kamieniu Pomorskim.

Najwyższa Izba Kontroli zarzuca ministerstwu zdrowia nieskuteczny nadzór nad lecznictwem uzdrowiskowym. 

"Minister nierzetelnie weryfikował spełnianie wymogów określonych dla uzdrowisk, a także nie monitorował zachowywania warunków leczniczych i środowiskowych na ich obszarze. Nie monitorował również realizacji zaleceń zawartych w decyzjach uzdrowiskowych, dotyczących spełniania wymaganych norm środowiskowych i norm wykorzystywania surowców naturalnych w lecznictwie uzdrowiskowym" - wyjaśniono.

Rekomendacje 

NIK we wnioskach wskazuje na konieczność podjęcia działań systemowych (głównie przez ministerstwa zdrowia i środowiska) tak, by uzdrowiska mogły zweryfikować spełnianie norm zanieczyszczenia powietrza, natężenia hałasu i emisji pól elektromagnetycznych.

Gminy uzdrowiskowe powinny zostać też zobligowane do przeznaczania dochodów z tytułu opłat uzdrowiskowych i dotacji na monitoring środowiskowy.

Przypomniano, że w latach 2017-2021 wszystkie uzdrowiska w Polsce powinny przedłożyć ministrowi zdrowia operaty uzdrowiskowe, by utrzymać status uzdrowiska. Ocena właściwości leczniczych klimatu musi być udokumentowana badaniami z okresu dwóch lat poprzedzających złożenie takiego wniosku. 

"Pomimo tych przekroczeń, gminy otrzymały świadectwa potwierdzające lecznicze właściwości klimatu. W rocznych raportach Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (WIOŚ) dot. oceny jakości powietrza za 2014 i 2015 rok we wszystkich strefach, w których zlokalizowano uzdrowiska, stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych norm pyłu PM10 (w tym stężeń 24-godzinnych) oraz pyłu PM2,5 (poza woj. zachodniopomorskim), a także docelowych poziomów benzo(a)pirenu" - wskazano w dokumencie.

 

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: oprac. kl

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
/ NIK: uzdrowiska nie spełniają norm
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.