Niebezpieczne samoleczenie

dr Jarosław Woroń, ; Zakład Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii CM UJ
opublikowano: 29-10-2008, 00:00

Samoleczenie staje się coraz popularniejszą metodą radzenia sobie z różnymi dolegliwościami, które nie wymagają konsultacji lekarskiej. Wiele skutecznych preparatów stosowanych w objawowym leczeniu grypy i przeziębienia jest dostępnych bez recepty.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Polscy pacjenci lubią się leczyć i to nierzadko przy użyciu równocześnie kilku leków, co zwiększa ryzyko występowania niekorzystnych interakcji pomiędzy przyjmowanymi lekami. Jednak tylko około 10 proc. pacjentów w Polsce czyta przed zastosowaniem leku dołączoną do niego ulotkę. Używając obrazowego porównania, można powiedzieć, że jest ona swoistym zaworem bezpieczeństwa, który redukuje możliwość podania preparatu pacjentowi, który ze względu na choroby współistniejące czy inne stosowane równocześnie leki nigdy nie powinien otrzymać danego preparatu.

Uwaga na pseudoefedrynę i fenylefrynę

Leki stosowane w objawowym leczeniu przeziębienia i grypy zawierają w swoim składzie lek przeciwgorączkowy (kwas acetylosalicylowy, ibuprofen, paracetamol) w skojarzeniu z agonistami receptorów alfa1, które obkurczają naczynia błony śluzowej nosa (pseudoefedryna, fenylefryna) oraz lekami przeciwhistaminowymi zarówno pierwszej, jak i drugiej generacji (maleinian feniraminy, maleinian chlorfeniraminy, maleinian deksbromfeniraminy, chlorowodorek triprolidyny, cetyryzyna). Niektóre z preparatów, np. Gripex mają dodatkowo w swoim składzie lek przeciwkaszlowy - dekstrometorfan.
Pseudoefedryny i fenylefryny nie należy stosować u pacjentów przyjmujących równocześnie antagonistów receptorów alfa1. Obydwa leki nasilają działanie sympatykomimetyków, a działanie pseudoefedryny i fenylefryny nasilają trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i beta-sympatykolityki. Alfa1-mimetyki mogą osłabiać efekt działania leków hipotensyjnych oraz zwiększać częstość występowania zaburzeń rytmu serca u pacjentów leczonych digoksyną.
Najczęściej występujące działania niepożądane u pacjentów stosujących pseudoefedrynę i fenylefrynę to: bóle głowy, wzrost ciśnienia tętniczego, tachykardia; podane na noc mogą spowodować u pacjenta bezsenność. Nie należy jednocześnie łączyć kilku preparatów zawierających alfa1-agonistów, gdyż potęguje to ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Leki przeciwhistaminowe pod lupą

Antyhistaminiki zawarte w preparatach złożonych, szczególnie należące do pierwszej generacji, oprócz działania przeciwhistaminowego wykazują efekt cholinolityczny, który mogą potęgować inne równocześnie stosowane leki o podobnym działaniu farmakologicznym.
Penetracja do OUN leków pierwszej generacji może powodować sedację, senność oraz pogorszenie sprawności psychofizycznej, co ma szczególne znaczenie podczas stosowania tych leków przez pacjentów prowadzących pojazdy mechaniczne. Może także wystąpić synergiczny wpływ depresyjny na OUN w przypadku łącznego ich stosowania z lekami nasennymi, przeciwlękowymi, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi oraz neuroleptykami o działaniu sedatywnym.
Daleko idącą ostrożność należy zachować także podczas stosowania alfa1-mimetyków (ksylometazolina, oksymetazolina, nafazolina) w postaci kropli oraz żelu do nosa. Ta droga podania powoduje, że miejscowo leki te osiągają wysokie stężenia, co w przypadku stosowania ich dłużej niż kilka dni może doprowadzić do wystąpienia polekowego nieżytu nosa. Dostępne na polskim rynku bez recepty krople Sulfarinol mogą być podawane osobom powyżej 12. roku życia i przed ich podaniem należy wykluczyć istnienie u pacjenta alergii na sulfonamidy.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: dr Jarosław Woroń, ; Zakład Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii CM UJ

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.