Nie jedź po lekach! cz.1

dr farm. Jarosław Woroń, ; adiunkt w Zakładzie Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii CM UJ oraz w Uniwersyteckim Ośrodku Monitorowania i Badania Niepożądanych Działań Leków w Krakowie, ; nadkomisarz mgr Krzysztof Dymura, ; ekspert oraz kierownik Zespołu Analityczno-Profilaktycznego Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie
opublikowano: 30-01-2008, 00:00

Nawet do 20 proc. wypadków drogowych może być spowodowane przez kierowców, którzy byli pod wpływem działania leków, niekorzystnie oddziałujących na sprawność psychofizyczną. Lekarz przepisujący pacjentowi lek mogący ograniczyć jego zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów powinien go o tym uprzedzić oraz poinformować, jak długo ten efekt będzie się utrzymywał.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Leki stosowane przez kierowców mogą w złożony sposób wpływać na pogorszenie sprawności psychofizycznej. Oddziałują one zarówno na składowe reakcji odruchowej, jak i na koordynację ruchów, wpływając na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe oraz na funkcje ośrodkowego układu nerwowego.

Groźne interakcje

Niepożądane działanie w tym zakresie może powodować wiele grup leków, a szczególnie leki nasenne, uspokajające, przeciwlękowe, neuroleptyki czy niektóre leki przeciwdepresyjne i przeciwpadaczkowe. Zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów mogą zakłócać, głównie przez wywieranie efektu uspokajającego, niektóre leki przeciwhistaminowe stosowane w leczeniu chorób alergicznych oraz będące składnikami czynnymi leków stosowanych w objawowym leczeniu przeziębienia i grypy.
Znaczną ostrożność w tym zakresie należy zachować podczas stosowania leków przeciwkaszlowych zawierających w swoim składzie kodeinę lub dekstrometorfan. Złożone oddziaływanie na sprawność psychofizyczną kierowców mogą mieć leki wpływające na narząd wzroku, szczególnie podwyższające ciśnienie śródgałkowe oraz wywołujące - jako działanie niepożądane - ubytek pola widzenia.
Zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów może zostać także ograniczona w wyniku niekorzystnych interakcji pomiędzy jednocześnie stosowanymi lekami. Warto wiedzieć, że 35 proc. populacji w Polsce przyjmuje w sposób przewlekły 5 leków, a zatem ryzyko niekorzystnych interakcji pomiędzy nimi jest wysokie.

O czym nie informuje lekarz i farmaceuta

Problem ten nabiera szczególnego znaczenia w populacji pacjentów powyżej 60 r.ż., którzy stosując polifarmakoterapię z powodu wielochorobowości, zwykle nie są świadomi możliwości indukowanego farmakoterapią lub interakcjami leków, zmniejszenia zdolności percepcji oraz koncentracji uwagi, co może niekorzystnie wpływać na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów mechanicznych. Statystyki policyjne wskazują, że ponad 8 proc. wypadków drogowych zawinionych przez kierujących powodują osoby powyżej 60 r.ż., co może się wiązać ze stosowaną przez nich politerapią.
Udzielanie informacji na temat możliwego niekorzystnego wpływu stosowanych leków na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów powinno stanowić istotny element zarówno konsultacji lekarskiej, jak i opieki farmaceutycznej. Tym bardziej, że umieszczanie ostrzegających piktogramów na opakowaniach leków jest dobrowolne i nie ma regulacji prawnych nakazujących obligatoryjne oznaczanie w tym zakresie opakowań leków.
Oczywiście informacje dotyczące niekorzystnego wpływu leku na zdolności psychofizyczne zawarte są w ulotce dolekowej, jak jednak wskazują statystyki, ulotki czyta tylko około 10 proc. pacjentów.
Nie wolno zapominać, że także leki ziołowe o działaniu uspokajającym i nasennym mogą - zależnie od stosowanej dawki - stanowić niebezpieczeństwo dla osób prowadzących pojazdy mechaniczne.
Aby zwiększyć świadomość dotyczącą niekorzystnego wpływu leków na zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych, w Małopolsce od września 2007 roku ruszyła wspólna akcja Wydziału Ruchu Drogowego KWP w Krakowie oraz Uniwersyteckiego Ośrodka Monitorowania i Badania Niepożądanych Działań Leków w Krakowie. Akcja ma zwrócić uwagę na niebezpieczeństwo prowadzenia pojazdów mechanicznych po zażyciu środków, które upośledzają sprawność psychofizyczną i w wielu przypadkach mogą stanowić większe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niż alkohol. Istotną formą wsparcia akcji prowadzonej w Małopolsce była konferencja, która odbyła się w połowie stycznia w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w Warszawie pod hasłem "Bezpieczeństwo stosowania leków i substancji psychoaktywnych za kierownicą".




Źródło: Puls Medycyny

Podpis: dr farm. Jarosław Woroń, ; adiunkt w Zakładzie Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii CM UJ oraz w Uniwersyteckim Ośrodku Monitorowania i Badania Niepożądanych Działań Leków w Krakowie, ; nadkomisarz mgr Krzysztof Dymura, ; ekspert oraz kierownik Zespołu Analityczno-Profilaktycznego Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.