Nagrodę jubileuszową dla dyrektora przyznaje organ założycielski

  • Sławomir Molęda
opublikowano: 07-12-2016, 00:00

Czy przyznane prawo do świadczeń dodatkowych, takich jak nagroda jubileuszowa dla dyrektorów SP ZOZ-ów, jest prawem obligatoryjnym, zgodnie z zasadami Kodeksu pracy? Czy nagroda taka może być przyznawana na zasadzie uznaniowości i dobrowolności przez organ założycielski? Niektórzy eksperci uważają, że do ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (kominowej) powinno być wydane dodatkowe rozporządzenie w tej sprawie.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Nagroda jubileuszowa dla dyrektora SP ZOZ-u musi być przyznana przez organ założycielski. Nie przysługuje z mocy prawa, ponieważ przepisy ustawy kominowej stosuje się do dyrektorów przed innymi przepisami prawa pracy. Począwszy od 9 września 2016 roku może być przyznana na warunkach określonych w dotychczasowym rozporządzeniu. Oczekiwanie na wydanie nowego rozporządzenia nie jest, moim zdaniem, konieczne.

Jak są ustalane wynagrodzenia dyrektorów SP ZOZ-ów

Wynagrodzenia dyrektorów SP ZOZ-ów są regulowane ustawą kominową. Zgodnie z jej przepisami, składają się wyłącznie z wynagrodzenia miesięcznego oraz nagrody rocznej, którą przyznaje na wniosek rady społecznej organ założycielski. Dotychczas ustawa nie pozwalała przyznać dyrektorowi SP ZOZ-u żadnych świadczeń dodatkowych z tytułu zatrudnienia, w tym także nagrody jubileuszowej. Do tego Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że nagroda jubileuszowa nie przysługuje dyrektorowi z mocy prawa. Nie może on korzystać z nagród zapisanych w regulaminie wynagradzania z uwagi na Kodeks pracy, który zakazuje określania w przepisach zakładowych warunków wynagradzania osób zarządzających zakładem. 

Do dyrektora nie ma również zastosowania przepis ustawy o działalności leczniczej, na podstawie którego nagroda jubileuszowa przysługuje każdemu pracownikowi SP ZOZ-u, ponieważ ustawa kominowa wymaga jej przyznania (czyli podjęcia decyzji) przez właściwy organ.

Sytuacja uległa zmianie po wejściu w życie nowej ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (ZOBACZ: „Zarobki zarządu będą zależeć od wielkości szpitala”, „Puls Medycyny” nr 14 z 21 września 2016 r.). Ustawa ta zezwoliła na przyznawanie dyrektorom SP ZOZ-ów świadczeń dodatkowych z tytułu zatrudnienia, tzn. innych lub wyższych niż ustalone w regulaminie wynagradzania, układzie zbiorowym oraz odrębnych przepisach. Oprócz nagrody jubileuszowej, może to być odprawa emerytalno-rentowa, zwrot częściowych kosztów użytkowania udostępnionego lokalu lub mieszkania służbowego, świadczenia związane z korzystaniem z usług telekomunikacyjnych, a także z tytułu dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego, majątkowego oraz osobowego. Wykaz tych świadczeń oraz tryb ich przyznawania określa rozporządzenie prezesa Rady Ministrów. 

Ustawa regulująca wynagrodzenia w zarządach spółek narzuca sposób interpretacji rozporządzenia

W komentarzu do nowej ustawy pojawił się pogląd reprezentowany przez Izabelę Klisowską, jakoby rozporządzenie to wymagało zmiany, bez której organ założycielski nie jest władny przyznać świadczeń dodatkowych dyrektorowi SP ZOZ-u (zob. „Wynagrodzenia kierowników podmiotów leczniczych — zmiany w prawie”, Serwis Prawo i Zdrowie, Wolters Kluwer). Nie zgadzam się z tym poglądem i uważam, że rozporządzenie nie wymaga zmiany w tym celu. Po pierwsze, nowa ustawa nie przewiduje takiej konieczności. Po drugie, o kręgu osób uprawnionych do świadczeń dodatkowych decyduje zapis ustawowy, który uległ zmianie. To, że analogiczny zapis, który znajduje się w rozporządzeniu, nie został zmieniony, nie ma znaczenia prawnego. 

Każde rozporządzenie jest aktem wykonawczym do ustawy, czyli jej podporządkowanym. W przypadku kolizji przepisów pierwszeństwo ma ustawa, a rozporządzenie powinno być interpretowane zgodnie z nią. Warto przy tym zauważyć, że zapis rozporządzenia o kręgu osób uprawnionych wykracza poza delegację ustawową. Zgodnie z ustawą kominową, rozporządzenie może określać tylko szczegółowy wykaz świadczeń dodatkowych oraz tryb ich przyznawania, lecz nie może decydować o tym, komu zostaną przyznane.

Kto nagradza dyrektorów SP ZOZ-ów i w jakiej wysokości

Rozporządzenie wyróżnia dwa tryby przyznawania świadczeń dodatkowych, jeden dla dyrektorów, prezesów lub zarządców, a drugi dla ich zastępców, członków zarządu i głównych księgowych. W pierwszym trybie świadczenie przyznaje właściwy organ z własnej inicjatywy lub na umotywowany wniosek rady nadzorczej lub innego statutowego organu nadzorczego. W drugim trybie — organ lub osoba właściwe w sprawach czynności z zakresu prawa pracy. Do dyrektora SP ZOZ-u powinien być stosowany tryb przewidziany dla osób stojących na czele zakładu, czyli pierwszy. A zatem nagroda jubileuszowa może być mu przyznana przez organ założycielski działający z własnej inicjatywy lub na wniosek rady społecznej, która w SP ZOZ-ie pełni funkcję organu quasi-nadzorczego.

Wysokości nagród jubileuszowych, jakie mogą być przyznawane dyrektorom, są analogiczne do tych, jakie przysługują pracownikom SP ZOZ-ów na podstawie ustawy o działalności leczniczej, z jednym wyjątkiem: nagroda po 40 latach pracy wynosi 200, a nie 300 proc. wynagrodzenia miesięcznego. Problematyczne pozostaje to, czy przyznając nagrodę jubileuszową, trzeba uwzględniać limit przewidziany dla świadczeń dodatkowych: ich maksymalna wartość w ciągu roku nie powinna przekraczać dwunastokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Ustawa kominowa ustanawia ten limit tylko dla osób, którym dotychczas umożliwiała przyznawanie świadczeń dodatkowych. Nowa ustawa nie zmieniła przepisu w tym zakresie, co wydaje się uchybieniem legislacyjnym.

 

PODSTAWA PRAWNA

1. art. 5 i 11 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (http://dziennikustaw.gov.pl/DU/2015/2099/1),

2. art. 14 pkt 5 i art. 22 ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (http://dziennikustaw.gov.pl/DU/2016/1202/1);

3. rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego wykazu świadczeń dodatkowych, które mogą być przyznane osobom kierującym niektórymi podmiotami prawnymi, oraz trybu ich przyznawania (Dz. U. nr 14, poz. 139);

4. wyroki Sądu Najwyższego z 12 czerwca i 6 sierpnia 2013 r. oraz z 27 lutego 2014 r. (sygn. akt III PK 73/12, II PK 43/13, II PK 134/13).

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Sławomir Molęda

Puls Medycyny
Prawo / Nagrodę jubileuszową dla dyrektora przyznaje organ założycielski
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.