Nadciśnienie u osób starszych

prof. Tomasz Grodzicki, ; kierownik Katedry Chorób Wewnętrznych i Geriatrii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego
opublikowano: 13-05-2009, 00:00

Na czym polega problem w leczeniu nadciśnienia u osób starszych?

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Na pytanie odpowiada prof. Tomasz Grodzicki, kierownik Katedry Chorób Wewnętrznych i Geriatrii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, konsultant krajowy ds. geriatrii:

Badania epidemiologiczne wskazują, że 70-80 proc. osób starszych ma nadciśnienie lub podwyższone ciśnienie. Niewątpliwie jest to czynnik ryzyka wielu chorób, np. udaru, niewydolności serca, zawału mięśnia sercowego. Dlatego tak ważne jest wprowadzenie skutecznego leczenia, które obniża przede wszystkim ryzyko udaru mózgu.

Różnica w leczeniu pacjentów w podeszłym wieku polega przede wszystkim na tym, że osoby starsze mają sztywne duże naczynia oraz cierpią z powodu szeregu innych chorób, w związku z którymi zażywają wiele leków. To sprawia, że są one bardziej narażone na pojawienie się działań niepożądanych związanych z leczeniem.

Szczególnie niebezpieczne są gwałtowne spadki ciśnienia, które mogą prowadzić do upadków, złamań, ale też do niedokrwienia mózgu lub serca. Niestety, czasem zdarza się, że mamy sukces w postaci obniżenia ciśnienia, ale w wyniku hipotonii chory upada, łamie nogę i w rezultacie dochodzi do tragedii, gdyż złamania w podeszłym wieku są często śmiertelnym powikłaniem. Bojąc się tego, lekarze nie podejmują leczenia nadciśnienia w tej grupie chorych. W efekcie nadciśnienie u osób starszych leczone jest źle, co zwiększa ryzyko udaru w tej grupie chorych.

Jednym ze sposobów, by zminimalizować ryzyko hipotonii jest dokładne zbieranie wywiadu na temat upadków, zaburzeń równowagi, zawrotów głowy. Choć wymaga to trochę czasu, pozwala zidentyfikować grupę szczególnie narażoną. Bardzo ważnym elementem profilaktyki powinno być wykonanie próby ortostatycznej, rekomendowane powszechnie w zaleceniach dotyczących terapii nadciśnienia, ale wciąż niedoceniane.

Jeżeli nie możemy wykonać pełnej próby, warto przynajmniej poprosić pacjenta, by gwałtownie zmienił pozycję z siedzącej na stojącą, i sprawdzić, czy następuje u niego spadek ciśnienia i pojawiają się zawroty głowy. Po stwierdzeniu, że zmianie pozycji towarzyszy objawowa hipotonia, należy poinformować pacjenta, że powinien wstawać powoli, zawsze mając punkt podparcia - krzesło, stół lub laskę.

Istotnym elementem terapii jest nauczenie pacjenta wstawania po upadku. Badania prowadzone przez rehabilitantów wskazują, że osoby starsze mają ogromne trudności ze wstaniem, nawet jeśli w wyniku upadku nie odniosły żadnych obrażeń.

Rezygnacja z leczenia nadciśnienia u osób starszych jest błędem, gdyż każde obniżenie ciśnienia jest korzystne. Nawet jeśli uda się obniżyć ciśnienie zaledwie o 10-15 mm Hg, stanowi to korzyść dla chorego. Oczywiście im bardziej obniżymy ciśnienie, tym ryzyko udaru jest mniejsze, ale przy okazji zwiększa się niestety ryzyko innych powikłań.

Wyjściem z tej sytuacji jest stopniowe obniżanie ciśnienia. Nie należy dążyć do normalizacji w ciągu miesiąca, ten cel powinien być rozciągnięty w czasie, np. na pół roku, a może nawet na rok. Trzeba być przy tym wyczulonym na wszelkie sygnały świadczące o pierwszych kłopotach z równowagą. Nawet jeśli pacjent będzie nas przekonywał, że ?upadł, bo potknął się o próg" - dla nas powinien to być sygnał ostrzegawczy. Pamiętajmy, że u osób starszych, które raz upadły, występuje znacznie większe ryzyko kolejnego upadku i złamania.
Kardiologia
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
×
Kardiologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: prof. Tomasz Grodzicki, ; kierownik Katedry Chorób Wewnętrznych i Geriatrii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.