Nadciśnienie tętnicze: nowe wytyczne leczenia opracowane przez PTNT i KLR w Polsce

lek. Aleksander Prejbisz, ; Klinika Nadciśnienia Tętniczego, Instytut Kardiologii w Warszawie;
opublikowano: 29-10-2008, 00:00

Podczas XI Zjazdu Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (17-19 czerwca 2008 r.) przedstawiono nowe Zalecenia Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego i Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce (PTNT i KLR w Polsce) dotyczące postępowania z chorymi na nadciśnienie tętnicze. Warto odnotować, że nowe zalecenia w porównaniu z poprzednimi, ogłoszonymi w 2003 roku różnią się w wielu miejscach, na co miał bez wątpienia wpływ postęp badań dotyczących nadciśnienia tętniczego. Omawiane zalecenia zostały opublikowane w czasopiśmie PTNT Nadciśnienie Tętnicze.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Nowe wytyczne zostały opracowane za pomocą metody Delphi - eksperci z zakresu nadciśnienia tętniczego oraz lekarze rodzinni udzielali odpowiedzi oraz wyrażali opinie na pytania dotyczące postępowania w nadciśnieniu tętniczym. Na podstawie udzielonych odpowiedzi przygotowano ostateczną wersję wytycznych, które zostały zaakceptowane przez PTNT, KLR w Polsce, a także przez konsultantów krajowych w zakresie hipertensjologii, medycyny rodzinnej, chorób wewnętrznych, kardiologii i geriatrii. Ze względu na szeroki zakres tego dokumentu poniżej przedstawiamy jedynie wybrane zmiany, jakie wprowadzono do zaleceń w 2008 roku w porównaniu z zaleceniami z roku 2003.

Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego

Autorzy wytycznych zwracają uwagę na znaczne rozpowszechnienie nadciśnienia tętniczego, a także na niski odsetek chorych z prawidłową kontrolą ciśnienia tętniczego (2-17 proc.). Fakty te powinny wpłynąć na intensyfikację działań mających na celu prewencję rozwoju nadciśnienia tętniczego oraz prewencję powikłań sercowo-naczyniowych u chorych, u których nadciśnienie tętnicze już się rozwinęło.

Zalecenia PTNT i KLR w Polsce z 2008 roku przyjmują klasyfikację ciśnienia tętniczego zaproponowaną w zaleceniach PTNT z 2003 roku. Eksperci nie zdecydowali się, wzorem ekspertów amerykańskich (JNC7), na wprowadzenie terminu "stan poprzedzający rozwój nadciśnienia tętniczego" dla wartości ciśnienia tętniczego odpowiadających prawidłowemu i wysokiemu prawidłowemu ciśnieniu tętniczemu.
W prezentowanym dokumencie podkreślono znaczenie oceny ryzyka sercowo-naczyniowego w postępowaniu z chorymi na nadciśnienie tętnicze. Zmodyfikowano listę czynników ryzyka sercowo-naczyniowego - uwzględniono w niej podwyższone ciśnienia tętna w wieku podeszłym, a także nieprawidłowe stężenie glukozy na czczo i upośledzoną tolerancję glukozy. Zmodyfikowana została również lista powikłań narządowych nadciśnienia tętniczego. Uwzględniono w niej: miażdżycę tętnic obwodowych, ocenianą za pomocą wskaźnika kostkowo-ramiennego, a także zmniejszony klirens kreatyniny.

Kiedy rozpocząć leczenie, jakie cele terapeutyczne?

W wytycznych szczegółowo omówiono zasady rozpoczynania leczenia hipotensyjnego:
- u chorych z wysokim prawidłowym ciśnieniem tętniczym i z 3 lub więcej czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego, zespołem metabolicznym lub powikłaniami narządowymi nadciśnienia tętniczego, a także u osób z nadciśnieniem tętniczym 1. stopnia bez lub z 1-2 czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego - modyfikację stylu życia należy prowadzić przez 3 miesiące, a następnie w przypadku jej nieskuteczności należy rozpocząć leczenie farmakologiczne;
- u chorych z nadciśnieniem tętniczym 1. stopnia i z 3 lub więcej czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego, zespołem metabolicznym lub powikłaniami narządowymi nadciśnienia tętniczego, a także u osób z nadciśnieniem tętniczym 2. stopnia bez lub z 1-2 czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego - modyfikację stylu życia należy prowadzić przez miesiąc, a następnie w przypadku jej nieskuteczności należy rozpocząć leczenie farmakologiczne;
- u pozostałych chorych leczenie farmakologiczne należy rozpocząć po ustaleniu rozpoznania nadciśnienia tętniczego (obejmuje to także chorych z wysokim prawidłowym ciśnieniem tętniczym i cukrzycą lub chorobą układu sercowo-naczyniowego).
Zalecenia omawiają docelową wysokość ciśnienia tętniczego, do której powinno być ono obniżone w toku leczenia hipotensyjnego. Przyjmuje się, że ciśnienie tętnicze powinno być obniżone do wartości:
- < 140/90 mm Hg i niższych, jeżeli jest dobrze tolerowane, u wszystkich chorych na nadciśnienie tętnicze;
- co najmniej <130/80 mm Hg u chorych z nadciśnieniem tętniczym i współistniejącą cukrzycą, niewydolnością nerek i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym; w przypadku białkomoczu zaleca się obniżenie ciśnienia do wartości niższych niż 125/75 mm Hg.

Leczenie skojarzone

W zależności od wysokości ciśnienia tętniczego, obecności czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, powikłań sercowo-naczyniowych, zespołu metabolicznego, cukrzycy lub chorób układu sercowo-naczyniowego (a więc od poziomu ryzyka sercowo-naczyniowego) leczenie można rozpocząć od monoterapii (w małej lub w pełnej dawce) lub od leczenia skojarzonego za pomocą dwóch leków (w małych lub w pełnych dawkach). Według Zaleceń PTNT i KLR w Polsce z 2008 roku do grup leków hipotensyjnych o udowodnionym wpływie na rokowanie stosowanych w monoterapii lub leczeniu skojarzonym należą:
- leki moczopędne,
- leki blokujące receptory beta-adrenergiczne,
- antagoniści wapnia,
- inhibitory konwertazy angiotensyny,
- antagoniści receptorów angiotensyny II.
Możliwości połączenia dwóch leków hipotensyjnych w obrębie pięciu grup leków hipotensyjnych są następujące:
- antagonista wapnia + inhibitor konwertazy angiotensyny,
- diuretyk tiazydowy + inhibitor konwertazy angiotensyny,
- diuretyk tiazydowy + antagonista receptora angiotensyny II,
- antagonista wapnia + antagonista receptora angiotensyny II,
- antagonista wapnia + diuretyk tiazydowy,
- antagonista wapnia (dihydropirydynowy) + beta-adrenolityk.

W zaleceniach zostały również szczegółowo omówione wskazania do stosowania poszczególnych grup leków hipotensyjnych, a także postępowanie w szczególnych grupach chorych - u dzieci, u chorych w wieku podeszłym, u chorych na cukrzycę, u chorych po przebytym udarze mózgu, u chorych z niewydolnością nerek, u kobiet w ciąży, u chorych z zespołem metabolicznym i u chorych z nadciśnieniem opornym.


Kardiologia
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
×
Kardiologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: lek. Aleksander Prejbisz, ; Klinika Nadciśnienia Tętniczego, Instytut Kardiologii w Warszawie;

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.