Na schizofrenię choruje w Polsce ponad 1200 dzieci. Mamy problem z wczesną diagnozą

opublikowano: 22-06-2022, 16:23

Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia oraz tych uzyskanych dzięki mapom potrzeb zdrowotnych wynika, że diagnozę schizofrenii i zaburzeń urojeniowych ma w Polsce postawionych 1243 pacjentów poniżej 18. roku życia. Bolączką systemu nadal pozostaje wczesna identyfikacja dzieci manifestujących pierwsze objawy zaburzeń.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Jak wygląda kwestia dostępu młodych pacjentów ze schizofrenią do refundowanego leczenia w Polsce?
Fot. Pixabay

Środowe (22 czerwca) posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży zostało poświęcone schizofrenii o wczesnym początku, potocznie określanej jako schizofrenia dziecięca. Podczas posiedzenia omówiono zmiany systemowe zachodzące w psychiatrii wieku rozwojowego oraz dostępność do skutecznego leczenia farmakologicznego i pozafarmakologicznego.

- Bardzo ważną kwestią pozostaje zabezpieczenie potrzeb zdrowotnych dzieci i młodzieży w wieku 13-18 lat chorujących na schizofrenię pod kątem farmakologii. Pozytywne zmiany w tym zakresie już nastąpiły w leczeniu schizofrenii osób dorosłych – mówił Szymon Chrostowski, prezes Fundacji „Wygrajmy zdrowie”.

Schizofrenia o wczesnym początku to choroba rzadka

Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia oraz uzyskanych dzięki mapom potrzeb zdrowotnych wynika, że diagnozę schizofrenii i zaburzeń urojeniowych ma postawionych 1243 pacjentów poniżej 18 roku życia.

- Przekłada się to na zapadalność na poziomie 17 osób na 100 tysięcy populacji. W województwie warmińsko-mazurskim ten wskaźnik w przeliczeniu na 100 tysięcy wynosi 5,8, natomiast w woj. kujawsko-pomorskim aż 53. Widać tu więc duże zróżnicowanie pomiędzy regionami – wskazywał Dariusz Poznański, dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia.

Jak zaznaczył, MZ w swoich szacunkach nie opiera się wyłącznie na danych Narodowego Funduszu Zdrowia. Resort stara się też uzupełniać dane epidemiologiczne o te pochodzące z badań ankietowych: część pacjentów i ich rodzin korzysta z leczenia w ramach sektora prywatnego.

- Niedawno zakończyło się kompleksowe badanie stanu zdrowia psychicznego społeczeństwa w ramach Narodowego Programu Zdrowia Psychicznego. Zgodnie z jego wynikami w przebiegu życia aż 10 proc. dzieci i młodzieży doświadczyło przeżycia bliskiego epizodowi psychotycznemu. Najczęściej deklarowała to młodzież w przedziale wiekowym 12-17 lat. (…) W profilu psychopatologicznym dominują objawy o charakterze urojeniowym. Około 2 proc. dzieci potwierdziło w perspektywie życiowej współwystępowanie przynajmniej trzech rodzajów przeżycia bliskiego epizodowi psychotycznemu. Prawdopodobnie należą oni do grupy wysokiego ryzyka rozwoju zaburzeń psychotycznych lub innych zaburzeń psychicznych. Szacuje się, że w tej grupie ryzyka znajduje się ok. 79 tysięcy dzieci i młodzieży – dodał dyrektor Poznański.

Dzieci i młodzież ze schizofrenią a leczenie refundowane

- Od lipca zacznie obowiązywać nowe obwieszczenie refundacyjne. Znajduje się na nim 346 leków z listy aptecznej stosowanych w schizofrenii, obejmujących 10 substancji czynnych w 12. grupach limitowych w różnych postaciach leku. Wysokość dopłaty pacjenta, w zależności od produktu leczniczego, wynosi od 0 do 47 złotych – poinformował dyrektor Poznański.

Trwają również prace i negocjacje pomiędzy MZ oraz podmiotem odpowiedzialnym nad objęciem refundacją leku lurasidon. Dyrektor Poznański przypomniał też o trwającej reformie psychiatrii dzieci i młodzieży, której celem jest zbudowanie modelu opartego o trzy poziomy referencyjne, włączając w to opiekę środowiskową.

Psychologia i psychiatria
Specjalistyczny newsletter przygotowywany przez ekspertów
ZAPISZ MNIE
×
Psychologia i psychiatria
Wysyłany raz w miesiącu
Specjalistyczny newsletter przygotowywany przez ekspertów
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

W chwili obecnej dostępnych jest 900 całodobowych łóżek szpitalnych. Zdaniem dyrektora Poznańskiego rośnie też zainteresowanie specjalizacją z psychiatrii dziecięcej: w 2010 r. lekarzy w trakcie szkolenia było 89, w tym roku to już 236. Podkreślił też, że MZ pokrywa koszty kształcenia m.in. dla terapeutów środowiskowych.

Schizofrenia u dzieci: prof. Heitzman o problemie błędnych diagnoz

W kontekście leczenia schizofrenii i innych ciężkich zaburzeń psychicznych prof. Janusz Heitzman zwrócił uwagę na niebezpieczeństwo przemedykalizowania lekami dziecięcych pacjentów, często z fałszywym rozpoznaniem zaburzeń, które tak naprawdę są reakcją na traumę i stres.

- W przypadku schizofrenii o wczesnym początku, którą najczęściej diagnozuje się u dzieci po 13. roku życia, z wielką troską i uwagę należy podejść do jak najszybszej diagnozy i włączenia leczenia. Dostępne dotychczas leki starej generacji obarczone są niestety wieloma działaniami niepożądanymi – mówił prof. Heitzman.

Jak przypomniał, zaburzenia specyficzne dla schizofrenii często w populacji dzieci i młodzieży są indukowane przyjmowaniem przez młodych ludzi substancji psychoaktywnych. Eksperci przyznali, że bolączką systemu nadal pozostaje wczesna identyfikacja dzieci manifestujących pierwsze objawy zaburzeń oraz niewystarczająco skuteczna profilaktyka. Obecnie trwają rozmowy z MEiN na temat poszerzenia działań profilaktycznych w środowisku szkolnym.

- Chodzi o poszerzanie wiedzy wśród dzieci, rodziców i nauczycieli. Etiologia zaburzeń psychicznych jest wieloczynnikowa. Dziedziczymy genetyczne predyspozycje, ale są też czynniki środowiskowe - np. trauma lub stresujące sytuacje mogą uruchomić biologiczną kaskadę, która wiąże się z wystąpieniem zaburzenia psychicznego - mówiła dr Aleksandra Lewandowska, konsultant krajowa w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży.

Jej zdaniem w ramach nauki szkolnej powinno się wprowadzić odrębny przedmiot, który poszerzałby wiedzę dzieci o zdrowiu, w tym także psychicznym.

Dlaczego w leczeniu schizofrenii tak ważna jest wdrożona szybko i skuteczna farmakoterapia? Badania potwierdzają, że nieleczona lub niewłaściwie leczona psychoza niszczy mózg i pogarsza rokowania.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prof. Agata Szulc: nieleczona schizofrenia może skrócić życie nawet o kilkanaście lat

Pewność diagnozy schizofrenii u nastolatków zawsze będzie mniejsza niż u pacjenta dorosłego

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.