Migrena a zaburzenia jelitowe

Agata Mulak, ; Katedra i Klinika Gastroenterologii i Hepatologii AM we Wrocławiu
opublikowano: 23-04-2008, 00:00

Czy istnieje związek między migreną a zespołem jelita nadwrażliwego?

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Na pytanie odpowiada Agata Mulak, Katedra i Klinika Gastroenterologii i Hepatologii AM we Wrocławiu (kierownik: prof. dr hab. Leszek Paradowski):

Związek migreny z zaburzeniami czynnościowymi przewodu pokarmowego potwierdzają liczne obserwacje kliniczne i badania epidemiologiczne. U większości chorych podczas napadu migreny, poza objawami neurologicznymi i naczyniowymi, występują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha lub biegunki). Może także wystąpić zaparcie lub bolesne parcie na stolec. U dzieci cierpiących na migreny dominuje manifestacja objawów w postaci bólów brzucha. Zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, w szczególności objawy zespołu jelita nadwrażliwego (Irritable Bowel Syndrome - IBS) stwierdza się także u chorych z migreną w okresach między napadami. Z kolei u 23-53 proc. chorych z IBS występują częste bóle głowy.
Migrena i IBS występują u 10-20 proc. populacji. Chorują głównie osoby dorosłe w młodym wieku, dolegliwości rozpoczynają się przed 30 r.ż. Zdecydowanie częściej (2-3-krotnie) na migreny i IBS cierpią kobiety.
Poszukując wspólnych mechanizmów patogenetycznych IBS i migreny, rozważa się rolę zaburzeń procesów regulacyjnych w zakresie osi mózgowo-jelitowej oraz interakcji neuroimmunologicznych i neuroendokrynnych. Serotonina jest głównym neuroprzekaźnikiem regulującym funkcje motoryczne, sensoryczne i sekrecyjne przewodu pokarmowego. Jednocześnie bierze ona udział w regulacji właściwego napięcia ściany naczyń i percepcji bólu. Według teorii neurowaskularnej patogenezy migreny, w wyniku pobudzenia nerwu trójdzielnego dochodzi do uwolnienia serotoniny oraz innych neuroprzekaźników i mediatorów zapalnych. Przypuszcza się, że niedobór endogennych kanabioidów, których funkcje wiążą się bezpośrednio z mechanizmami serotonergicznymi, może być wspólnym ogniwem patogenetycznym przewlekłych zespołów bólowych.
Od dawna znany jest związek diety z nasileniem objawów IBS i prowokowaniem napadów migreny. W przeszłości sposobem leczenia migreny było ?oczyszczanie" jelit. U około 10 proc. chorych ataki migreny wywoływane są przez składniki pokarmowe i w tych przypadkach obserwuje się dobre efekty diet eliminacyjnych. Substancje zawarte w pokarmie mogą powodować zwiększone uwalnianie serotoniny, stymulację odpowiedzi immunologicznej lub bezpośrednią aktywację układu nerwowego.
Przewaga kobiet wśród chorych wskazuje na rolę czynników hormonalnych. U części kobiet nasilenie dolegliwości w przebiegu IBS lub napady migreny ściśle korelują z cyklem menstruacyjnym, co potwierdza znaczenie zmiany stężenia estrogenów. U wielu pacjentek w okresie ciąży bóle migrenowe wyraźnie łagodnieją, by potem powrócić do stałej częstości występowania.
Badane są uwarunkowania genetyczne obu chorób. W przypadku migreny istotne wydają się przede wszystkim mutacje genów odpowiedzialnych za funkcje kanałów jonowych, ale zwraca się także uwagę na polimorfizm genu transportera serotoniny, z którym wiąże się współwystępowanie IBS, migreny i zaburzeń afektywnych.
Obecnie w terapii zarówno migreny, jak i IBS stosowane są leki serotoninergiczne. Agoniści receptora serotoninowego 5-HT1B/D - tryptany, będąc skutecznymi lekami przeciwmigrenowymi, nie pozostają bez wpływu na czynność przewodu pokarmowego, z czym mogą wiązać się ich niektóre objawy niepożądane (najbardziej niepokojący jest ból w klatce piersiowej, który może być wywołany skurczem przełyku).

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Agata Mulak, ; Katedra i Klinika Gastroenterologii i Hepatologii AM we Wrocławiu

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.