Michał Grzybowski: pandemia wyznaczyła nowe kierunki w zarządzaniu systemem opieki zdrowotnej

Rozmawiała Monika Rachtan
opublikowano: 28-12-2021, 16:15

Raport Future Health Index 2021, opracowany na zlecenie firmy Philips, wskazuje, że polscy liderzy ochrony zdrowia zauważają nowe kierunki w zakresie zarządzania systemem opieki zdrowotnej. O najważniejszych z nich rozmawiamy z prezesem Philips Polska Michałem Grzybowskim.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Michał Grzybowski od stycznia 2021 r. pełni funkcję prezesa Philips Polska.
Fot. Archiwum

Pandemia COVID-19 całkowicie zmieniła podejście polskich liderów ochrony zdrowia do zarządzania placówkami medycznymi. Które z obserwowanych zmian mają szansę najmocniej wpłynąć na funkcjonowanie tych placówek? Które innowacyjne rozwiązania, wprowadzone w czasie pandemii, powinny stać się standardem postępowania w podmiotach medycznych?

Mówiąc o polskiej ochronie zdrowia przed ogromnym kryzysem, jakim była i wciąż jest pandemia COVID-19, możemy użyć metafory „dziurawego dachu budynku” – wszyscy wiemy, że dach przecieka, ale nie bardzo potrafimy zlokalizować dziurę, która za to odpowiada. Pandemia COVID-19 spowodowała, że w tym polskim systemie stały się widoczne obszary dotychczas niezaadresowane, na których należało się pilnie skupić. Łączyło się to przede wszystkim z niemal natychmiastowym, a więc znacznie przyspieszonym tempem wdrożenia wielu rozwiązań.

Raport Future Health Index, który po raz trzeci przygotowany został dla Polski na zlecenie Philips, oparty jest na badaniu, w którym pytamy liderów ochrony zdrowia oraz dyrekcje szpitali o kluczowe obszary związane z organizacją opieki nad pacjentami. Dzięki tej publikacji uzyskaliśmy wskazówkę, która dokładnie pokazuje, jakie obszary będą priorytetowe dla liderów ochrony zdrowia w przyszłości w Polsce. Jako główny obszar, wymagający skupienia działań w przyszłości, wymienia się wyjście z panującej pandemii oraz przygotowanie się na potencjalne, kolejne zdarzenia. 78 proc. ankietowanych twierdzi, że obecny kryzys to jeden z kluczowych zewnętrznych czynników utrudniających im przygotowanie się na przyszłość.

Drugim problemem, z którym borykają się szpitale i liderzy ochrony zdrowia, są inwestycje w technologie. Szczególne znaczenie mają inwestycje w rozwiązania IT związane z obiegiem dokumentacji medycznej pacjenta, zarządzaniem placówką oraz ułatwiające pracę szpitali. Liderzy ochrony zdrowia już teraz dostrzegają rangę tego typu rozwiązań. Aż 78 proc. z nich uważa, że cyfrowa dokumentacja medyczna to jedna z cyfrowych technologii zdrowotnych, w które należy najbardziej inwestować teraz i w przyszłości.

Trzecim obszarem, na który wskazują liderzy ochrony zdrowia, jest zrównoważony i odpowiedzialny społecznie rozwój opieki zdrowotnej. Nie jest to priorytetowy obszar działania – jedynie 2 proc. badanych liderów wskazało ekologiczny rozwój placówki jako ich obecny priorytet rozwoju. Jednak tendencja odmieni się w ciągu najbliższych 3 lat, gdy zrównoważony rozwój placówki i jej działania stanie się priorytetem dla aż 48 proc. respondentów.

Zdrowie pacjenta jest uzależnione od klimatu, w którym żyje. Stąd też sektor ochrony zdrowia nie może przyczyniać się do degradacji środowiska naturalnego, bo jeśli tak się dzieje, tworzy się zjawisko błędnego koła. Przejście do takiej działalności placówek medycznych, gdy staną się one (np. szpitale) neutralne dla środowiska, będzie wskazywało wagę i zależność pewnych mechanizmów w medycynie, których właściwa realizacja wpływa na kondycję całego systemu opieki zdrowotnej.

Czy i dlaczego inwestycje w telemedycynę powinny stać się priorytetem działania?

Zdecydowanie powinno to być naszym priorytetem dziś i w przyszłości. W raporcie Future Health Index 2021 telemedycyna wybija się jako niezwykle istotny obszar, wymagający dalszego rozwoju – wskazuje 48 proc. liderów i managerów placówek medycznych w Polsce. Sami liderzy ochrony zdrowia wskazują na konieczność rozwoju infrastruktury oraz wdrożenia kolejnych rozwiązań IT, zwłaszcza opartych na sztucznej inteligencji. Myślę, że jest to naturalne, biorąc pod uwagę, jak działał sektor ochrony zdrowia w czasie pandemii COVID-19, która zresztą nadal wpływa na funkcjonowanie systemu. Pandemia pokazała nam wszystkim, że wszelkiego rodzaju nowe rozwiązania, jak e-recepty czy e-konsultacje są nie tylko niezmiernie przydatne, a wręcz konieczne.

System ochrony zdrowia w Polsce stanie w dalszej perspektywie przed wyzwaniem, którym będzie regularnie zwiększająca się liczba pacjentów w szpitalach i placówkach medycznych. Ma to związek ze starzejącym się społeczeństwem, ale także zwiększającą się długością życia polskiej populacji.

Jednocześnie obserwujemy problemy z zapewnieniem odpowiedniej liczby personelu medycznego. Dotyczy to nie tylko obsady pielęgniarskiej, ale także problemów z zatrudnieniem lekarzy specjalistów w mniejszych szpitalach miejskich czy placówkach powiatowych. Dzięki rozwiązaniom telemedycznym personel medyczny ma możliwość sprawowania opieki nad pacjentami w sposób zdalny. Tym samym większa liczba pacjentów może być zaopiekowana przez tę samą liczbę medyków. Patrząc przez pryzmat omówionych trendów i wyzwań w sektorze opieki zdrowotnej, rozwiązania IT i opieka telemedyczna stają się priorytetowym obszarem, który będzie wymagał inwestycji finansowych w przyszłości.

Co składa się dziś na zrównoważoną i społecznie odpowiedzialną służbę zdrowia?

Niewiele osób zdaje sobie sprawę, jak ogromny wpływ na środowisko naturalne wywiera działalność placówek medycznych i system ochrony zdrowia na całym świecie. Sektor ochrony zdrowia w dużej mierze przyczynia się do degradacji środowiska – szacuje się, że odpowiada on za ok. 4,5 proc. emisji dwutlenku węgla. To zdecydowanie więcej niż cały przemysł stoczniowy. Dodatkowo szacujemy, że jedno łóżko szpitalne generuje ok. 13 kg odpadów dziennie. Jeśli tę szacunkową liczbę odpadów, często toksycznych lub niebezpiecznych, pomnożymy przez liczbę pacjentów, którzy każdego dnia przewijają się przez system opieki zdrowotnej w naszym kraju, to ujrzymy naprawdę zatrważające liczby.

Jeżeli przejdziemy do realizacji konkretów związanych ze zrównoważonym rozwojem, to szpital przyszłości będzie się stawał miejscem coraz bardziej „zielonym”, które nie przyczynia się do degradacji środowiska i przez to stanu zdrowia całego społeczeństwa. Realizacja celów związanych ze zrównoważonym rozwojem sektora opieki zdrowotnej pozwoli nam wyjść z trudnej sytuacji związanej z zanieczyszczeniem środowiska, generowanym przez placówki medyczne. „Zielony szpital” nie oznacza skupiania się jedynie na energooszczędności budynku i pozyskiwaniu energii ze źródeł odnawialnych. Aby osiągnąć neutralność, placówka musi realizować racjonalne procesy zakupowe i wybierać dostawców, którzy sami również stosują politykę zrównoważonego rozwoju.

W kolejnym kroku szpitale powinny analizować także to, jaki sprzęt jest do nich dostarczany i czy uwzględnione są rozwiązania z zakresu jego ponownego wykorzystania. Zarządzający szpitalami powinni również zastanowić się, gdzie trafia sprzęt, który nie jest już zdatny do dalszej eksploatacji. Niezwykle istotne w aspekcie ochrony środowiska jest także pozyskanie informacji, czy dostawca jest w stanie wykorzystany sprzęt odebrać od szpitala, a następnie zutylizować i ponownie spożytkować surowce, które zostały użyte do jego wytworzenia.

Na zrównoważony rozwój systemu opieki zdrowotnej należy spojrzeć też pod kątem decydentów i odpowiedzieć na pytanie, czy np. proces zakupowy w szpitalach uwzględnia tzw. zielone kryteria. U naszych południowych sąsiadów, w Czechach, takie kryteria zostały uwzględnione i wprowadzone, a wszystkie przetargi publiczne muszą się do nich stosować.

Czym jest opieka zdrowotna oparta na wartości? W jaki sposób powinna być realizowana? Czy polscy liderzy opieki zdrowotnej są zainteresowani wprowadzaniem takiego modelu opieki zdrowotnej w zarządzanych przez siebie placówkach?

Opieka oparta na wartości to koncepcja, w ramach której skupiamy się na wartości leczenia dla pacjentów, a nie na kosztach. To system, w którym personel medyczny jest wynagradzany za ostateczny efekt leczenia, a nie liczbę wykonanych badań czy procedur. Głównym jej celem jest leczenie pacjenta szybciej i skuteczniej, a dobór terapii i leczenia był spersonalizowany. Możemy to osiągnąć dzięki nowoczesnym technologiom: telemedycynie, zintegrowanym systemom danych czy sztucznej inteligencji, które pozwalają efektywniej zarządzać diagnostyką, całym procesem leczenia oraz rehabilitacją. Docelowo zmierzamy do systemu opieki zbudowanej wokół pacjenta, w jego najbliższym otoczeniu, nawet w domu. Jak ważny to temat, pokazują badania Future Health Index 2021, wskazując że mimo przeszkód związanych z pandemią COVID-19, co trzeci lider ochrony zdrowia realizuje obecnie plan przejścia na model opieki opartej na wartości lub ma takie plany na przyszłość.

Firma Philips każdego roku podejmuje wiele działań na rzecz pacjentów z różnymi schorzeniami oraz edukacji i szkolenia personelu medycznego. Które projekty przyniosły najlepsze efekty i będą kontynuowane w najbliższym roku? Czy pojawią się nowe?

Firma Philips za główny cel swojej działalności obrała poprawę ludzkiego życia na lepsze. Dążymy do poprawy jakości życia 2,5 miliarda ludzi rocznie do 2030 roku. Co roku staramy się docierać do osób zagrożonych wykluczeniem lub utrudnionym dostępem do opieki medycznej. Takie działania prowadzimy na całym świecie, także w Polsce, z ramienia Fundacji Philips. Jej misją jest zmniejszanie nierówności w obszarze zdrowia i dostarczanie znaczących innowacji w miejsca, gdzie ich najbardziej brakuje. Jednym z projektów, z którego jesteśmy najbardziej dumni, jest „BreastFit. Kobiecy biust, męska sprawa” realizowany wspólnie z Fundacją OnkoCafe. Już kolejny rok z rzędu wspieramy Fundację w dotarciu do kobiet z mniejszych miejscowości w kraju. Organizujemy warsztaty, podczas których uczymy samobadania piersi, angażujemy do pomocy także partnerów uczestniczek, a dzięki wykładom psychologa onkologicznego dostarczamy niezbędne narzędzia do rozmowy, wsparcia i radzenia sobie z ewentualną chorobą. Oprócz warstwy edukacyjnej, kampania BreastFit to także badania USG piersi, których w ubiegłym roku wykonaliśmy aż 1000. W tym roku dołożyliśmy kolejne pół tysiąca badań w kolejnych regionach w całej Polsce. Innym projektem, w który jesteśmy zaangażowani całym sercem, są realizowane przez Fundację Rak’n’roll webinary i praktyczne warsztaty dla ginekologów i położników, które organizowane są pod nazwą „Boskie USG, czyli sonomammografia u kobiet w ciąży i karmiących”. Celem szkoleń jest podniesienie umiejętności wykonywania USG u kobiet w okresie ciąży i karmiących piersią pod kątem onkologicznym.

Fundacja Philips na przyszły rok planuje kontynuację tych projektów, a także planuje kolejne, o których z przyjemnością opowiem wkrótce

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.