Dyrektor WHO w Polsce: producenci wyrobów tytoniowych reklamują swoje wyroby jako bezpieczne. Musimy reagować

Dyrektor Biura Światowej Organizacji Zdrowia w Polsce dr Nino Berdzuli podkreśliła w rozmowie z PAP, że palenie tytoniu, alkohol, niezdrowa żywność i brak aktywności fizycznej to główne czynniki ryzyka chorób niezakaźnych – układu krążenia, nowotworów, układu oddechowego i cukrzycy. Są one podstawową przyczyną śmiertelności i zachorowalności na choroby cywilizacyjne w Polsce i w Europie.

Według danych WHO papierosy pali co czwarty Europejczyk. Polskie dane jeszcze bardziej niepokoją – po papierosy sięga jedna trzecia społeczeństwa i odsetek ten w ostatnich latach wzrósł. Organizacja szacuje też, że w statystycznie Europejczyk spożywa rocznie 9,2 l czystego spirytusu. Polacy piją więcej – 11,6 l spirytusu rocznie.

Polska nadal w tyle

Zapytana, dlaczego mimo większej niż kiedykolwiek wiedzy na temat szkodliwości palenia i alkoholu, używki te są wciąż popularne, dr Nino Berdzuli odpowiedziała, że wyzwaniem dla zdrowia publicznego jest innowacyjność produktów nikotynowych, strategie marketingowe tych branży, lobbing i ich siła rynkowa, która wpływa na politykę.

- Producenci z sektora tytoniowego i alkoholowego wprowadzają na rynek nowe produkty i w atrakcyjny sposób reklamują je jako bezpieczne. Państwo musi umieć na takie działania reagować. Pod względem wdrażania regulacji prawnych w tym obszarze pozostajemy jednak w tyle. A to znaczy, że odpowiedzialni za zdrowie publiczne również muszą być innowacyjni, muszą angażować się w debatę na ten temat, opierając się na dowodach i podejmować odważne decyzje na rzecz zdrowia publicznego – powiedziała przedstawicielka WHO.

Światowa Organizacja Zdrowia opracowała rekomendacje dla państw dotyczące działań prowadzących do ograniczenia dostępności, także cenowej, tych produktów.

W przypadku polityki antyalkoholowej są to: całkowita likwidacja reklamy alkoholu – również w internecie; ograniczenie fizycznej dostępności alkoholu m.in. dzięki zakazowi jego nocnej sprzedaży; ograniczenie dostępności ekonomicznej – powinna obowiązywać minimalna cena za standardową porcję alkoholu (10 gramów czystego etanolu), co zróżnicuje ceny napojów alkoholowych odpowiednio do zawartego w nich czystego spirytusu oraz wczesne rozpoznanie i interwencje medyczne w stosunku do osób wykazujących zaburzenia związane z używaniem alkoholu.

- Ograniczenia w marketingu produktów alkoholowych i tytoniowych oraz dotyczące ich dostępności są potrzebne, ponieważ większa ekspozycja przekłada się na zwiększoną konsumpcję. Politycy i odpowiedzialni za zdrowie publiczne mają więc bardzo ważną rolę w tworzeniu takiego otoczenia wolnego od szkodliwych praktyk marketingowych, w którym obywatele będą mieli możliwość dokonywania zdrowych wyborów dotyczących ich stylu życia – powiedziała dr Nino Berdzuli.

MZ pracuje nad zmianą przepisów

Rząd Donalda Tuska pracuje obecnie nad zaostrzeniem przepisów antytytoniowych. Przygotowane przez resort zdrowia nowelizacje ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych zakładają zakaz sprzedaży e-papierosów bez nikotyny osobom poniżej 18 lat i zakaz dodawania do nowatorskich wyrobów tytoniowych aromatów.

Zapowiadane przez Ministerstwo Zdrowia nowe przepisy o alkoholu zawierają propozycje wprowadzenie zakazu jego sprzedaży w innej postaci niż płynna. Oznacza to, że alkohol nie będzie mógł przyjmować postaci musu, żelu czy kryształków. Wygląd i treść informacji na opakowaniu nie będą mogły sugerować, że produkt jest czymś innym niż alkoholem. Ponadto obrót alkoholem w opakowaniach do 300 ml będzie możliwy tylko w szklanych butelkach lub w puszkach.