Projekt Onko-SPARK - wrocławscy naukowcy szukają nowych terapii przeciwnowotworowych

W przesłanym przez uczelnię komunikacie napisano, że dzięki projektowi Onko-SPARK powstaną nowe, skuteczniejsze i bezpieczniejsze metody walki z chorobami nowotworowymi.

„Projekt Onko-SPARK skupia się na opracowaniu nowych związków chemicznych - pochodnych dimetylopirydyno-3-karboksyamidu – jako potencjalnych leków przeciwnowotworowych. Wcześniejsze badania zespołu Katedry i Zakładu Biologii Molekularnej i Komórkowej UMW potwierdzają silne działanie przeciwnowotworowe tych związków. Pokazują, że mogą one selektywnie niszczyć komórki nowotworowe, hamować ich rozwój i utrudniać tworzenie przerzutów. A gdyby dostarczyć je bezpośrednio do komórek rakowych, to taka celowana terapia może zminimalizować toksyczny wpływ na zdrowe tkanki” - napisano.

Projekt Onko-SPARK - wrocławscy naukowcy szukają nowych terapii przeciwnowotworowych

Kierownik projektu prof. Julita Kulbacka wyjaśniła, że taką możliwość zapewnia elektroporacja, czyli metoda tymczasowego „otwierania” błon komórkowych za pomocą impulsów elektrycznych.

"Ułatwia to skuteczne przenikanie leków do wnętrza komórek rakowych i zwiększa ich działanie terapeutyczne. Nasza hipoteza badawcza zakłada, że kombinacja nowych związków chemicznych i elektroporacji wzmocni ich potencjał przeciwnowotworowy. Naszym celem jest stworzenie terapii, która będzie nie tylko skuteczna, ale też bardziej przyjazna dla pacjenta. W rezultacie chcemy ograniczyć toksyczność leczenia i poprawić jakość życia chorych" - powiedziała Kulbacka, cytowana w komunikacie.

Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu pod kierownictwem prof. dr hab. inż. Julity Kulbackiej z Katedry i Zakładu Biologii Molekularnej i Komórkowej UMW oraz drugiego współkierownika merytorycznego projektu dr hab. Piotra Świątka, prof. UMW z Katedry i Zakładu Chemii Leków UMW, pracują nad przełomowym rozwiązaniem.

„Projekt opiera się na nowych związkach z grupy pochodnych 4,6-dimetylo-N-(2-hydrazynylo-2-oksoetylo)-2-sulfanylopirydyno-3-karboksyamidu. Związki obejmujące m.in. hydrazydy i pochodne triazolowe oraz oksadiazolowe zostały opracowane przez prof. Piotra Świątka i jego zespół” - wyjaśniono w komunikacie.

Projekt Onko-SPARK zakłada również wykorzystanie zaawansowanych modeli badawczych, takich jak hodowle komórkowe w układach 2D i 3D (tzw. sferoidy), które lepiej odwzorowują warunki panujące w organizmie człowieka. Dzięki temu możliwa jest dokładniejsza ocena skuteczności i bezpieczeństwa nowych terapii.

Ważnym elementem projektu jest również analiza farmakokinetyczna, obejmująca wchłanianie, metabolizm i wydalanie związków. Jak wyjaśniono, jest to kluczowe dla określenia, jak badane substancje zachowują się w organizmie i jak można je wykorzystać w leczeniu nowotworów.

Projekt Onko-SPARK pozwoli na opracowanie nowych związków chemicznych, charakteryzujących się wysoką selektywnością wobec komórek nowotworowych i niską toksycznością dla zdrowych tkanek. „Może prowadzić do zmniejszenia liczby i nasilenia działań niepożądanych związanych z tradycyjną chemioterapią. Ich redukcja jest kluczowa dla poprawy jakości życia pacjentów onkologicznych, którzy często cierpią z powodu skutków ubocznych terapii” - podsumowała prof. Kulbacka.

Projekt Onko-SPARK jest dofinansowany ze środków Krajowego Planu Odbudowy kwotą ponad 6 mln zł.