Odkrycie polskich naukowców może okazać się pomocne w terapii nowotworów

Zespół prof. dr hab. n. med. Jakuba Gołąba z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego wykazał, że komórki nowotworu wysyłać mogą do węzłów chłonnych maleńkie pęcherzyki z substancją, która powstrzymuje odpowiedź układu odpornościowego. Przez ten nieznany dotąd mechanizm - prowadzoną nie w miejscu nowotworu, ale tam, gdzie rozpoczyna się odpowiedź układu odpornościowego - organizm słabiej radzi sobie z walką z nowotworowymi komórkami. Wyniki badania - dotyczą one na razie raka jajnika - ukazały się w czasopiśmie „Nature Communications”.

We współpracy z polską firmą OncoArendi Therapeutics wypracowano już związek będący kandydatem na lek przeciwnowotworowy, który zablokuje te blokujące układ odpornościowy związki. Dzięki temu być może organizm będzie w stanie powstrzymać rozwój nowotworu. Związek jest teraz w fazie badań przedklinicznych, ale już w przyszłym roku otrzymają go pierwsi chorzy. Jest nadzieja, że takie nowe podejście do terapii nowotworu pomoże w różnych rodzajach nowotworów - nie tylko w raku jajnika.

Limfocyty T - nasze wewnętrzne wojsko, które broni organizm przed patogenami i zbuntowanymi komórkami - aktywowane są w węzłach chłonnych. I to właśnie tam próbują dotrzeć komórki nowotworu - np. jajnika.

"Pokazaliśmy, że guz wysyła do układu odpornościowego coś w rodzaju emaila ze złośliwym oprogramowaniem" - mówi prof. Jakub Gołąb.

Komórki nowotworowe wytwarzają enzym - arginazę – który przenika do mikropęcherzyków (tzw. egzosomy), a później do naczyń limfatycznych. W węzłach chłonnych a arginaza się uwalnia. Enzym rozkłada argininę - substancję niezbędną, by uruchomić limfocyty T.

Badacze wiedzą, jak nie dopuścić do tego, by komórki rakowe manipulowały działaniem układu odpornościowego. Opracowali związek, który blokuje działanie "złośliwego oprogramowania". Naukowcy z polskiej firmy OncoArendi, współpracując z zespołem z WUM wynaleźli nowy, bardzo aktywny inhibitor arginazy - OAT-1746. „Wykazano, że przywraca on prawidłową funkcję komórek T i hamuje postęp nowotworu w mysim modelu raka jajnika. Związek ten (jako OATD-02) jest w fazie badań przedklinicznych" - poinformował dr inż. Roman Błaszczyk z OncoArendi Therapeutics.

Polska firma będzie w przyszłym roku drugą firmą na świecie, która zacznie badania kliniczne inhibitorów arginazy.

"Ten polski związek jest dużo bardziej aktywny niż ten, który opracowano wcześniej, w USA" - mówi prof. Gołąb.

Badacz z WUM tłumaczy, że związek wypracowany w polskiej firmie o tyle budzi nadzieje na nowe terapie, że arginazę – „złośliwe oprogramowanie” - wytwarza wiele rodzajów nowotworów, a nie tylko rak jajnika. Już wcześniej wiadomo było, że związek ten wytwarzają niektóre nowotwory ośrodkowego układu nerwowego (neuroblastoma) i komórki ostrej białaczki szpikowej.

"My, jako pierwsi opisaliśmy obecność arginazy w mikropęcherzykach uwalnianych do organizmu przez komórki raka jajnika" - dodaje.

Wyjaśnia, że badano to na przykładzie raka jajnika, ale niewykluczone, że podobne mechanizmy ukrywania się przed układem odpornościowym zachodzą i w innych rodzajach nowotworów.

Prof. Gołąb podkreśla jednak, że inhibitor arginazy, nad którym pracują Polacy, nie umożliwia wyleczenia myszy z choroby nowotworowej. "

On blokuje progresję guza. Ta terapia nie wystarczy, by wyeliminować nowotwór. Przypuszczamy, że brakuje jeszcze czegoś, by tę odpowiedź pobudzić. Mamy już trop, co to może być za brakujący element" - mówi.

Dalsze prace badawcze w ocenie naukowców mogą potrwać przynajmniej kilka kolejnych lat.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Na UW odkryto związek chemiczny, który wykazuje silne właściwości przeciwbólowe

Opracowany przez Polkę algorytm pomoże w walce z internetowymi fake newsami o zdrowiu