Lek na jaskrę daje obiecujące efekty w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych u zwierząt [BADANIA]

Tak zwane tauopatie to choroby neurodegeneracyjne mające związek z gromadzącymi się w komórkach nerwowych mózgu „agregatami” białka tau. Do tauopatii zaliczane są różne formy demencji, choroba Picka i postępujące porażenie nadjądrowe, a także choroba Alzheimera i przewlekła encefalopatia pourazowa (neurodegeneracja spowodowana powtarzającymi się urazami głowy, obserwowana u piłkarzy i rugbystów).

Wciąż brak skutecznych leków na choroby neurodegeneracyjne

Do obiecujących metod należy ponowne wykorzystanie istniejących leków. Tego rodzaju badania przesiewowe zazwyczaj prowadzone są w oparciu o hodowle komórkowe, ale hodowle nie odzwierciedlają wielu cech gromadzenia się tau w żywym organizmie.

Naukowcy z UK Dementia Research Institute na University of Cambridge (Wielka Brytania) przebadali 1437 związków klinicznie zatwierdzonych jako leki na inne choroby, wykorzystując ryby uprzednio genetycznie zmodyfikowane, aby naśladować tauopatie. Badacze wykorzystali szybkość rozmnażania się danio pręgowanego: osiąga dojrzałość i jest w stanie rozmnażać się w ciągu dwóch do trzech miesięcy, a przy tym ma liczne potomstwo. Dzięki genetycznym manipulacjom możliwe jest naśladowanie ludzkich chorób: wiele genów odpowiedzialnych za te patologie ma odpowiedniki u danio pręgowanego.

Naukowcy przyglądają się działaniu inhibitora anhydrazy węglanowej

Jak się okazało, leki znane jako inhibitory enzymu anhydrazy węglanowej (który to enzym jest ważny dla regulacji poziomu kwasowości w komórkach) usuwają nagromadzone białko tau i zmniejszają objawy choroby u danio pręgowanego. Pod wpływem inhibitora anhydrazy węglanowej lizosomy (organelle zajmujące się w komórce recyklingiem) przemieszczały się na powierzchnię komórki, łączyły z błoną komórkową i „wypluwały” białko tau. Jednym z inhibitorów anhydrazy węglanowej jest lek na jaskrę – metazolamid.

Metazolamid przetestowano również na myszach, które zostały genetycznie zmodyfikowane tak, aby przenosiły chorobotwórczą mutację P301S, która prowadzi do stopniowego gromadzenia się agregatów białka tau w mózgu. Myszy leczone metazolamidem lepiej radziły sobie z zadaniami pamięciowymi i wykazywały się lepszą sprawnością poznawczą w porównaniu z myszami nieleczonymi. Badania mózgów myszy otrzymujących ten lek potwierdziły, że miały mniej agregatów białka tau, a co za tym idzie, mniejszy zanik komórek mózgowych w porównaniu z myszami nieleczonymi.

- Metazolamid jest obiecującym lekiem, bardzo nam potrzebnym, aby zapobiec gromadzeniu się niebezpiecznych białek tau w mózgu. Chociaż przyjrzeliśmy się jego efektom tylko u danio pręgowanego i myszy, więc to jeszcze wczesny etap, przynajmniej znamy profil bezpieczeństwa tego leku u pacjentów. Umożliwi to przejście do badań klinicznych znacznie szybciej, niż moglibyśmy się spodziewać, gdybyśmy zaczynali od zera”\ - wskazał prof. David C. Rubinsztein z University of Cambridge.

Naukowcy mają zamiar zbadać działanie metazolamidu również w przypadku innych modeli schorzeń układu nerwowego, na przykład choroby Huntingtona czy Parkinsona.