Prof. Kuchar: grypa jest niebezpieczna dla kobiet w ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze

Grypa u kobiet w ciąży występuje częściej niż u ogółu społeczeństwa i może przebiegać z zaostrzonymi objawami oraz powikłaniami, co często związane jest z koniecznością hospitalizacji. Z informacji Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego wynika, że ryzyko hospitalizacji kobiety ciężarnej z powodu grypy - w porównaniu z kobietami niebędącymi w ciąży - jest 2,5-krotnie większe w I trymestrze ciąży, 4-krotnie większe w II trymestrze ciąży i 5-krotnie większe w III trymestrze ciąży.

Dlatego szczepienia przeciw grypie są dla ciężarnych zalecane i bezpłatne (refundowane w 100 proc.).

Grypa zagrożeniem dla ciężarnej i dla dziecka

Prof. Ernest Kuchar, specjalista pediatrii i chorób zakaźnych, kierownik Kliniki Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym, ekspert Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy, członek rady naukowej Grupy Luxmed, podkreślił w rozmowie z PAP, że grypa jest niebezpieczna dla kobiet ciężarnych, szczególnie w trzecim trymestrze.

- Kobiety w ciąży mają słabszą odporność typu komórkowego, co jest konieczne, ponieważ z punktu widzenia immunologii dziecko jest obcym organizmem. Poza tym ucisk na płuca utrudnia wentylację, a to sprzyja ciężkiemu przebiegowi grypy. Dodatkowo ciężarne wielokrotnie częściej wymagają hospitalizacji i pobytu na oddziałach intensywnej terapii, śmiertelność ciężarnych jest znacznie większa niż w przeciętnej populacji - ciąża jest czynnikiem ryzyka - wyjaśnił specjalista.

Choroba może mieć też konsekwencje dla płodu. - Grypa w ciąży może doprowadzić też do przedwczesnego porodu i do martwych urodzeń - powiedział prof. Kuchar.

W stanowisku Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy i Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników ws. szczepienia przeciw grypie kobiet w ciąży eksperci wskazali, że zachorowania na grypę kobiet ciężarnych występują z taką samą częstością, jak w populacji ogólnej, jednak mają potencjalnie poważniejszy przebieg, z wyższym ryzykiem zgonu włącznie.

"Do najczęściej opisywanych powikłań grypy u matki należą: zapalenie płuc oraz ostra niewydolność oddechowa, wymagająca stosowania wsparcia oddechowego, mechanicznej wentylacji, nawet ECMO. Zachorowanie na grypę w ciąży zwiększało też ryzyko porodu przedwczesnego (z wszelkimi jego konsekwencjami), poronienia, obumarcia wewnątrzmacicznego płodu, urodzenia dziecka o niskiej masie urodzeniowej" - brzmi fragment stanowiska.

Kobieta może szczepić się przeciwko grypie w dowolnym momencie

Prof. Kuchar wyjaśnił, że szczepionka przeciw grypie podawane w zastrzykach to typ szczepionki zabitej (inaktywowanej). - Ona zawiera "rozkawałkowany" wirus grypy, na którym organizm uczy się walczyć z grypą przez tworzenie przeciwciał. Jest to całkowicie bezpieczne, nie ma możliwości, żeby ten wirus ożył. W związku z czym nie może się też replikować - powiedział.

Szczepionka chroni zarówno matkę, jak i dziecko. Badania wykazały, że kobiety szczepione w trzecim trymestrze ciąży o 63 proc. rzadziej chorowały na grypę potwierdzoną laboratoryjnie, a ochronny poziom przeciwciał u niemowląt utrzymywał się do 6 miesięcy.

Szczepienie zalecane jest wszystkim kobietom planującym, a także będącym w ciąży, niezależnie od stanu jej zaawansowania. - Kobieta może szczepić się przeciwko grypie w dowolnym momencie - podkreślił rozmówca PAP.

Aby zaszczepić się, kobieta w ciąży powinna zgłosić się do swojego lekarza prowadzącego ciążę lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej po receptę na szczepionkę (z zaświadczeniem potwierdzającym ciążę lub z kartą ciąży), odebrać szczepionkę w aptece i przyjść na szczepienie w POZ, gdzie po badaniu kwalifikacyjnym zostanie podany zastrzyk.

Od 14 lutego recepty refundowane na szczepionki mogą wystawiać także farmaceuci. Jednak nie mają możliwości wystawienia recepty z refundacją ze względu na ciążę. Ponadto kobieta w ciąży, która zgłosi się do apteki z wystawioną receptą, za usługę szczepienia w aptece będzie musiała zapłacić.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Od 14 lutego refundowane szczepionki przeciw grypie w aptekach. Ale nie dla wszystkich pacjentów

Bezpłatnie szczepionki są dostępne także dla dzieci po ukończeniu 6. miesiąca życia do 18 lat, dla osób w wieku od 65. roku życia oraz dla kobiet w ciąży i połogu. Szczepionkę z 50-procentową refundacją mogą kupić wszyscy dorośli w wieku 18-64 lata.

Rekomendacje dotyczące szczepień przeciw grypie u ciężarnych po raz pierwszy opublikowane zostały przez Amerykański Komitet Doradczy ds. Szczepień w 1997 roku, w roku 2004 zalecenia te rozszerzono, rekomendując wykonywanie szczepień przeciw grypie nie tylko w drugim i trzecim trymestrze, ale także w pierwszym trymestrze ciąży. Światowa Organizacja Zdrowia od 2005 roku zaleca szczepienie wszystkich kobiet będących w ciąży w danym sezonie epidemicznym.