Manifest COVID-19: polscy eksperci o odmrażaniu gospodarki

Marta Markiewicz
opublikowano: 14-04-2020, 21:56
aktualizacja: 15-04-2020, 00:23

"Musimy mieć perfekcyjnie przygotowany, przetestowany plan wdrożenia rekomendacji, zanim ogłosimy całą naprzód dla gospodarki" - apelują sygnatariusze Manifestu COVID-19, wśród których znaleźli się m.in. były wiceminister zdrowia, menedżerowie oraz eksperci zajmujący się na co dzień systemem ochrony zdrowia oraz branżą farmaceutyczną.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Ekspercki manifest przygotowany i sygnowany przez apolityczną grupę lekarzy, menedżerów i przedsiębiorców skierowano do minister rozwoju i wicepremier Jadwigi Emilewicz oraz ministra zdrowia Łukasza Szumowskiego. Zabierając głos, sygnatariusze dokumentu podkreślili, że z każdym tygodniem "zamrożenia" nabierają przeświadczenia, że w Polsce uda się zahamować trwającą epidemię. Przekonują jednak, że już teraz należy kreślić plany na przyszłość i szykować się do podjęcia kolejnych, racjonalnych kroków. Przygotowując dokument - eksperci zaznaczyli, że formułując rekomendacje chcą włączyć się pro bono w proces "odmrażania" gospodarki.

Zobacz więcej

geralt CC0 Public Domain

"Przygotowaliśmy zestaw sześciu rekomendacji dotyczących fazy „odmrażania” gospodarki. Są one oparte o doświadczenia innych krajów w walce z różnymi pandemiami, w tym obecnej COVID-19. Staraliśmy się wyważyć kwestie epidemiologiczne, medyczne, społeczne i gospodarcze tak, aby przygotować Polskę i Polaków do „nowej normalności”. Naszym celem nadrzędnym jest ochrona życia – tu nie może być kompromisów"- podkreślili autorzy dokumentu. Zaznaczyli jednocześnie, że przedstawione rekomendacje korelują z dotychczasową wiedzą na temat COVID-19 i będą mogły ewoluować w miarę poszerzania wiedzy o mechanizmach pandemii.

"Odmrażanie gospodarki i tworzenie nowej rzeczywistości zajmie wiele miesięcy, może lat. Perfekcyjne przygotowanie i zdyscyplinowane wdrożenie wszystkich sześciu elementów naszych rekomendacji jest niezbędne, żeby przystąpić do odmrażania gospodarki. Skuteczne wprowadzenie fazy odmrażania będzie olbrzymim wyzwaniem logistycznym, procesowym i zarządczym. Znacznie trudniejszym niż obecne zamrożenie, które udało się skutecznie wprowadzić w zasadzie głównie odgórnymi decyzjami administracyjnymi" - oceniają.

Jak bezpiecznie dla zdrowia "odmrozić" gospodarkę? 

Eksperci wskazali na sześć kluczowych elementów:

  1. masową diagnostykę,
  2. monitorowanie kontaktów (ang. contact tracing),
  3. bezwzględną kwarantannę dla osób podejrzanych o zakażenie i ich domowników,
  4. ochronę osób najbardziej narażonych,
  5. zapewnienie wszystkim mieszkańcom kraju maseczek i środków dezynfekujących,
  6. wzmocnienie zasobów, infrastruktury i procedur w ochronie zdrowia.

Testy, testy, testy

"Żeby osoby zdrowe mogły wyjść na ulice, osoby zakażone muszą być odizolowane. Żeby osoby zakażone były odizolowane, musimy wiedzieć, kto jest zakażony. Żeby wiedzieć kto jest zakażony, musimy szeroko diagnozować. Tylko tyle i aż tyle" - wskazują eksperci. Podkreślają, że Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje na diagnostykę jako element kluczowy w opanowaniu pandemii. Zdaniem ekspertów za wzór w tym obszarze należy potraktować takie kraje jak Islandię, Hongkong czy Singapur, w których dzięki  zastosowaniu masowej diagnostyki udało się osiągnąć zdecydowanie niższe wskaźniki śmiertelności z powodu COVID-19.

"Diagnostyka musi być szybka i masowa. Musi być też przeprowadzona zgodnie z pragmatycznym protokołem uwzględniającym czułość i swoistość poszczególnych rodzajów testów" - wskazują. Dlatego też, zdaniem autorów Manifestu COVID-19, rząd powinien skupić się na masowym udostępnieniu osobom z grup ryzyka oraz wszystkim chętnym komercyjnych szybkich (15-minutowych) testów na obecność antygenu.

"Masowe testowanie będzie wymagało centralnej ewidencji wszystkich przetestowanych osób wraz z systemem przypominającym o wykonaniu ewentualnych testów powtórnych oraz aplikacją przechowującą wynik indywidualnego testu w postaci kodu QR. Można też sobie wyobrazić, że wszystkie miejsca publiczne (biura, galerie handlowe, dworce, lotniska, itd.) będą wyposażone w skanery kodów QR i wejście do takich miejsc będzie możliwe tylko przy posiadaniu odpowiedniego kodu. (...) Od masowego testowania zależy, czy będziemy mogli skutecznie trzymać epidemię w ryzach, a jednocześnie wrócić do aktywności społecznej i gospodarczej" - oceniają eksperci.​

​Monitorowanie kontaktów (ang. contact tracing)

Zdaniem sygnatariuszy przy okazji identyfikacji każdej nowej osoby zakażonej koronawirusem niezbędne będzie zidentyfikowanie wszystkich osób, z którymi miała bliski kontakt w ciągu ostatnich 14 dni.

"Wszystkie te osoby powinny być z kolei poddane testowi na obecność koronawirusa" - zaznaczają eksperci. Ich zdaniem, w skutecznym monitorowaniu kontaktów ważną rolę mogą odegrać aplikacje na smartfony czy smartwatche, które już teraz umożliwiają bezpieczne i skuteczne monitorowanie kontaktów. Zebrane dane powinny zostać poddane analizie z wykorzystanie algorytmów sztucznej inteligencji, które wskażą, kto z grona kontaktów pacjenta powinien zostać poddany kwarantannie.

Dla kogo bezwzględna kwarantanna?

Manifest wyraźnie wskazuje, że wszystkie osoby mające podejrzane objawy (suchy kaszel i gorączka) powinny niezwłocznie poddać siebie, a także swoich domowników, 14-dniowej kwarantannie. Jednocześnie takie osoby powinny nie tylko niezwłocznie zgłosić takie zdarzenie do centralnego systemu, ale również przeprowadzić test, który z automatu powinien być wysyłany pod adres wskazany w zgłoszeniu kwarantanny. W przypadku uzyskania ujemnego wyniku testu w kierunku SARS-CoV-2 osoby te mogłyby opuścić kwarantannę.

Dbałość o osoby z grup ryzyka

Szczególną troską powinny zostać objęte osoby z grup podwyższonego ryzyka. Chodzi m.in. o seniorów powyżej 65. roku życia, osoby z przewlekłymi chorobami płuc niezależnie od wieku (astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc), schorzeniami układu sercowo-naczyniowego, cukrzycą, pacjenci onkologiczni, a także osoby przyjmujące leki immunosupresyjne (po przeszczepach, w chorobach autoimmunologicznych).

"Za wszelką cenę powinniśmy te osoby ochronić. Powinny one w szczególny sposób przestrzegać zasad izolacji społecznej. Musimy przygotować zasady dla tych wszystkich osób i wypracować modele zarówno izolacji społecznej, jak i ich wsparcia. Można stworzyć dla nich system opieki sąsiedzkiej i wykorzystać służby wojskowe do dystrybuowania dla nich żywności i podstawowych artykułów (być może za darmo)" - wskazują w Manifeście COVID-19 jego autorzy.

​Środki ochronne dla wszystkich

"Aby zniesienie powszechnej samoizolacji było bezpieczne, musimy wdrożyć obowiązek założenia maski ochronnej przy każdorazowym wyjściu z domu. Polski rząd wprowadza właśnie obowiązek zakrywania ust i nosa w miejscach publicznych – wydaje się to niezbędne, również celem psychologicznego zapanowania nad strachem przed infekcją" - wskazują eksperci. Dodają jednocześnie, że we wzorcowych krajach obywatele otrzymali maski od rządu - chodzi m.in. o Singapur, gdzie każde gospodarstwo domowe w momencie wybuchu epidemii otrzymało maski N95.

Czas na wzmocnienie zasobów, infrastruktury i procedur w ochronie zdrowia

W opinii ekspertów obecnie rząd powinien skupić się na zadbaniu o bezpieczeństwo pracowników ochrony zdrowia, którzy są - ich zdaniem - najcenniejszym zasobem w czasie epidemii. Dlatego też zabezpieczenie ich przed zakażeniem i zapewnienie komfortu pracy jest kluczowe do opanowania trudnej epidemicznie sytuacji. O co należy zatem zadbać? Eksperci postulują o wprowadzenie 4 kluczowych zmian:

  1. zabezpieczenie wszystkich pracowników ochrony zdrowia - co ma oznaczać dostępność wystarczającej ilości środków ochrony indywidualnej oraz ciągłe testowanie lekarzy, pielęgniarek i personelu medycznego (co najmniej raz na tydzień, a w niektórych szpitalach być może nawet codzienne), aby uniknąć zakażeń wewnątrzszpitalnych;
  2. zabezpieczenie ciągłości opieki zdrowotnej dla pacjentów nie-COVID-19;
  3. zabezpieczenie opieki zdrowotnej dla pacjentów odbywających kwarantannę lub przebywających w izolacji;
  4. zabezpieczenie bezpiecznej hospitalizacji pacjentów i bezpieczne wznowienie planowanych operacji i zabiegów.

Zdaniem ekspertów szczególnie ten ostatni punkt będzie wymagał wysiłku menedżerskiego, polegającego na ograniczeniu liczby personelu zajmującego się jednym pacjentem, a także drastycznego skrócenia długości pobytu pacjentów w szpitalu i zapewnieniu jednego tylko zespołu operacyjnego dla poszczególnego pacjenta.

Aby szybciej wyjść z zamrożenia

Wskazując na konieczność możliwie szybkiego wyjścia z fazy zamrożenia społecznego i gospodarczego, eksperci podkreślili, że na drugiej szali jest i będzie zawsze życie wielu tysięcy Polaków.

"Dlatego myślenie o odmrażaniu gospodarki powinno się zacząć od odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu opisane powyżej sześć elementów mamy „pod kontrolą”. Musimy mieć perfekcyjnie przygotowany, przetestowany plan wdrożenia rekomendacji, zanim ogłosimy całą naprzód dla gospodarki" - wskazali.

Ich zdaniem niezbędny do osiągnięcia celu będzie doskonały system monitorowania wdrożenia wskazanych przez nich elementów - tak by ewentualna reakcja władz mogła być podjęta niemal natychmiastowo.

Pod Manifestem COVID-19 podpisali się: Marek Bardoński, dr Bogdan Biarda, dr Stefan Bogusławski, Michał Boni, prof. dr hab. Marcin Czech, Jacek Drópiewski, dr n. med. Jakub Gierczyński, dr Ligia Kornowska, dr Adam Kruszewski, Jan Kruszewski, prof. dr hab. Jarosław Leszczyszyn, dr n med. Jarosław Oleszczuk, Paweł Przewięźlikowski, dr n. med. Piotr Romanowski, dr Jan Skowronski, dr Robert Szymański, dr Marcin Zawadzki.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Marta Markiewicz

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.