Liczymy na dostęp do nowych leków biologicznych w terapii astmy

Rozmawiała Ewa Biernacka
opublikowano: 21-12-2021, 08:00

O ważnych dla środowiska alergologów wydarzeniach 2021 r., opublikowanych rekomendacjach i stanowiskach rozmawiamy z dr hab. n. med. Maciejem Kupczykiem, prezydentem Polskiego Towarzystwa Alergologicznego.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
O KIM MOWA

Dr hab. n. med. Maciej Kupczyk, prof. nadzw. jest specjalistą w dziedzinie chorób wewnętrznych, chorób płuc i alergologii w Klinice Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, prezydentem Polskiego Towarzystwa Alergologicznego (kadencja 2021-2024).

Co wydarzyło się w dziedzinie alergologii w mijającym roku, poza zakłócającą tryb pracy pandemią?

Pandemia COVID-19 wpłynęła na całą rzeczywistość, także na opiekę specjalistyczną. Początek pandemii stał pod znakiem wątpliwości w kwestii bezpieczeństwa pacjentów z chorobami przewlekłymi, zagrożenia ciągłości terapii z powodu zmian w organizacji opieki zdrowotnej, a także pytań o ryzyko związane z COVID-19. Obecnie wiemy, że większość chorych na alergie, m.in. astmę, nie stanowi grupy ryzyka zakażenia i ciężkiego przebiegu COVID-19, a leki stosowane w terapii chorób alergicznych są bezpieczne i tego ryzyka nie zwiększają. Powstały zalecenia postępowania u pacjentów z alergiami, ze wstrząsem anafilaktycznym, wspomagające kontrolę niepożądanych reakcji na szczepionki.

Co zawierają tegoroczne zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego (PTA), poza odniesieniami do COVID-19?

Już na początku 2020 r. grupa ekspertów PTA przygotowała praktyczne zalecenia w sprawie postępowania u chorych na astmę i choroby alergiczne w okresie pandemii, a stanowisko to było aktualizowane w kolejnych miesiącach. Na przełomie grudnia 2020 i stycznia 2021 r. zespół ekspertów alergologów pod kierunkiem konsultanta krajowego w dziedzinie alergologii przygotował „Rekomendacje dotyczące szczepień przeciw COVID-19 szczepionką mRNA (Comirnaty)”. Były one następnie aktualizowane w ślad za toczącymi się stale badaniami nad bezpieczeństwem tych preparatów.

W „Alergologii Polskiej” (styczeń-marzec) ukazały się „Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Alergologicznego dotyczące kwalifikacji osób z alergią i anafilaksją do szczepienia przeciw COVID-19”. Opracowanie jest przeznaczone dla lekarzy kwalifikujących do szczepień przeciw COVID-19 niebędących alergologami i dla alergologów konsultujących pacjentów z wywiadem przebytej anafilaksji lub ciężkiego (niekontrolowanego) przebiegu chorób alergicznych i astmy.

Pod koniec kwietnia opublikowano aktualizację standardów leczenia astmy oskrzelowej w wytycznych Global Initiative for Asthma (GINA) 2021. Co zawierały?

Przedstawiają one szereg kluczowych zaleceń dotyczących aspektów praktycznych terapii astmy. Omawiają m.in. ryzyko związane z nadużywaniem leków ratunkowych z powikłaniami wynikającymi ze steroidoterapii systemowej. Dzięki dobrej kontroli choroby pacjent powinien mieć jak najmniej zaostrzeń, by móc jej uniknąć. Krótko działające beta-2-mimetyki SABA, nadużywane, mogą prowadzić do zaostrzeń: 3 i więcej dawek SABA w tygodniu zwiększa ryzyko przyszłych ataków astmy, a 12 i więcej opakowań rocznie jest czynnikiem zwiększonego ryzyka zgonu z powodu astmy.

Zalecenia dotyczą też nowych terapii potrójnych: kombinacji dwóch leków bronchodylatacyjnych o różnym mechanizmie działania (LABA, LAMA) + glikokortykosteroid. Preparaty te mają być w najbliższym czasie wprowadzone w Polsce dla pacjentów z cięższymi postaciami astmy (IV i V stopień). Spodziewamy się też dostępu do nowych leków biologicznych w programach terapii astmy. Wyniki badań nad nimi omawiano na tegorocznym kongresie European Respiratory Society (Europejskiego Towarzystwa Oddechowego).

Czy pojawiły się innowacyjne leki?

Czekamy na refundację terapii potrójnych i stworzenia programu terapeutycznego z dupilumabem - pierwszym lekiem biologicznym zarejestrowanym w Europie do leczenia atopowego zapalenia skóry (AZS). Ministerstwo Zdrowia zaakceptowało program leczenia pacjentów z najcięższymi jego postaciami. Dostępność tego leku spodziewana jest na początku przyszłego roku również w ciężkiej astmie oskrzelowej.

W trakcie kongresu ERS omawiano wyniki badań nad skutecznością i bezpieczeństwem tezepelumabu (skierowanego przeciwko limfopoetynie zrębu grasicy, TSLP). W „The New England Journal of Medicine” opublikowano wyniki randomizowanego badania klinicznego II fazy nt. zastosowania u pacjentów z astmą itepekimabu, przeciwciała monoklonalnego skierowanego przeciwko szlakowi IL-33, interleukiny biorącej udział w procesie zapalnym w astmie oskrzelowej. Badania kliniczne wykazały także wysoką skuteczność (zmniejszenie objawów o 70 proc.) lebrikizumabu w terapii AZS.

Jak w tym roku funkcjonowała edukacja?

Było więcej webinariów i spotkań online organizowanych przez PTA. We wrześniu 2021 r. XIV Kongres PTA w Katowicach zgromadził kilkuset uczestników „na żywo” i w trybie online, w tym wielu wykładowców z zagranicy. Omawiano powikłania pocovidowe chorób układu oddechowego, nowe terapie biologiczne oraz nowości w diagnostyce komponentowej. Na konferencji PTA „Nowoczesne leczenie astmy 2021” w maju omawiano stanowisko PTA i Towarzystwa Chorób Płuc dotyczące leczenia powikłań ze strony układu oddechowego u pacjentów po przebyciu zakażenia SARS-CoV-2, efektywnego wdrażania wytycznych GINA 2020 w czasach pandemii, argumentów za stosowaniem leczenia SMART i odstawieniem leków SABA oraz praktycznych problemów immunoterapii alergenowej w okresie epidemii.

Plany zapewne zależą od rozwoju sytuacji pandemicznej?

Pandemia spowodowała powstanie zjawiska długu zdrowotnego, wynikłego z „przesterowania” ochrony zdrowia w kierunku walki z pandemią, skutkującego upośledzeniem dostępności do specjalistów i obniżeniem jakości opieki nad pacjentami. Postaramy się o zapewnienie jak najlepszej opieki pacjentom z chorobami alergicznymi, w tym dostępu do terapii biologicznych (m.in. w warunkach domowych) dla tych z najcięższymi postaciami schorzeń. A także o zapewnienie optymalnego dostępu do nowoczesnych metod diagnostycznych.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Ponad 4 mln Polaków ma objawy astmy oskrzelowej, leczy się jedynie ok. połowa z nich

NFZ zwiększa wyceny w AOS. Chodzi o cztery specjalności

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.