Kto i jak powinien informować o szczepieniach zalecanych?

Jolanta Grzelak-Hodor
opublikowano: 31-03-2010, 00:00

Co ma mówić lekarz, kiedy rodzic podczas wizyty kontrolnej z dzieckiem pyta: na co jeszcze warto je zaszczepić? Czy może sugerować zakup konkretnej szczepionki? O poradę poprosiliśmy specjalistę w dziedzinie szczepień - dr n. med. Hannę Czajkę z Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego im. św. Ludwika w Krakowie.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Czy lekarz rodzinny powinien zachęcać do szczepienia dzieci?

- Szczepienia obowiązkowe są bezdyskusyjne. Co do szczepień zalecanych, to zgodnie z ustawą o chorobach zakaźnych z 5 grudnia 2008 roku każdy lekarz zobligowany jest do udzielenia pełnej informacji o nich. Niedopełnienie obowiązku szczepień podlega karze, niepoinformowanie o szczepionkach zalecanych, znaczeniu profilaktyki i skali zagrożenia także jest karygodne. Ostateczna decyzja o zakresie ochrony dziecka należy jednak do rodziców. To oni ponoszą koszty, oni też mają prawo do własnych preferencji. Lekarz musi tylko przedstawić im pełną ofertę.

Jednak przed szczepieniem zawsze prosi się zaufanego lekarza o radę. Poza tym, nawet jeśli rodzice są zwolennikami takiej ochrony, większości nie stać na wszystkie szczepionki. Muszą dokonać jakiegoś wyboru.

- Lekarz powinien poinformować, jakie szczepienia dodatkowe są możliwe w określonym wieku, jaka jest skala zagrożenia daną chorobą i jej powikłaniami. Im pełniejsza wiedza, tym łatwiej rodzicom podjąć decyzję. A szczepień zalecanych nie da się podzielić na ważne i mniej ważne, bowiem każde może mieć ogromne znaczenie dla zdrowia i życia dziecka.

Jakiej więc informacji na temat szczepień dodatkowych należy udzielić rodzicom najmniejszych dzieci?

- Dla najmłodszych dzieci mamy szczepionki przeciw rotawirusom, pneumokokom i meningokokom. Ta kolejność nie jest przypadkowa - szczepienie przeciw rotawirusom ma najostrzejsze ograniczenie wiekowe. Pierwsza dawka powinna być podana między 6. a 12. tygodniem życia, ostatnia do 24. tygodnia. Z moich obserwacji wynika, że przy wyborze tej szczepionki duże znaczenie mają osobiste preferencje rodziców. Jeśli u starszego dziecka występowała biegunka rotawirusowa wymagająca hospitalizacji, to kolejne dziecko na pewno będą chcieli przed tym uchronić. Mimo iż skutki odległe tej infekcji nie są tak groźne, jak na przykład w przypadku infekcji pneumokokami.

Szczepienie przeciw pneumokokom jest bardzo reklamowane, a Polacy ostatnio sceptycznie podchodzą do takich akcji. Może także dlatego rodzice wybierają ochronę przed zagrożeniem, które wydaje im się bardziej realne.

- Zagrożenie ze strony pneumokoków jest poważniejsze, ale rotawirusy przy ciężkiej biegunce bada się rutynowo, natomiast większość infekcji pneumokokami nie jest weryfikowana laboratoryjnie. Jednak o skali problemu mogą świadczyć preferencje w programach szczepień - coraz więcej krajowych programów uwzględnia obowiązkową ochronę przed pneumokokami, jest to jeden z priorytetów. Także polski kalendarz obowiązkowych szczepień sygnalizuje znaczenie tej ochrony - bezpłatną szczepionkę przeciw pneumokokom przewidziano dla dzieci z grup ryzyka.

Z powszechnego szczepienia przeciwko pneumokokom wynika też bardzo wiele korzyści populacyjnych - zmniejsza się nosicielstwo, maleje oporność szczepów, czyli zwiększa się skuteczność antybiotykoterapii. To także ochrona dla drugiej grupy ryzyka - osób po 65. roku życia, co jest określane jako odporność populacyjna. U nas takich efektów dodatkowych, poza osobniczą odpornością, nie ma, ponieważ nie ma jeszcze powszechnych szczepień przeciw pneumokokom.

Kiedy najlepiej zaszczepić dziecko przeciw pneumokokom?

- Szczepionkę pediatryczną stosuje się do 5. roku życia. Pierwsza dawka powinna być podana jak najwcześniej - po ukończeniu 6. tygodnia życia. Dłużej obecna na rynku i tańsza szczepionka dla dorosłych nie może być podawana niemowlętom - tylko czasem stosuje się ją dodatkowo u dzieci powyżej 2 lat z grup ryzyka.

Cały artykuł na ten temat znajduje się w Pulsie Medycyny nr 5 (208) z dnia 31 marca 2010 roku.

Aktualna oferta prenumeraty Pulsu Medycyny

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Jolanta Grzelak-Hodor

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.