Kto był, jest i będzie lekarzem poz

  • Sławomir Molęda
26-10-2017, 15:03

Rząd nie może się zdecydować, którym lekarzom, w jakim zakresie i na jaki czas utrzymać uprawnienia do sprawowania podstawowej opieki zdrowotnej. Autopoprawka do projektu ustawy o poz znosi ograniczenia czasowe dla pediatrów, ale utrzymuje dla internistów, przywracając obowiązek odbycia kursu. W ferworze dyskusji nad ostatecznym kształtem nowych rozwiązań warto przypomnieć, jak kształtowało się grono lekarzy poz, kto do niego obecnie należy oraz jakie propozycje rządu pojawiały się w kolejnych wersjach projektu ustawy.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Na początku grono lekarzy, którzy mogli udzielać świadczeń w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, nie było ściśle określone. Oprócz specjalistów w dziedzinie medycyny rodzinnej, ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wymieniała lekarzy posiadających jakąkolwiek specjalizację w dziedzinach: medycyny ogólnej, chorób wewnętrznych i pediatrii. Zaznaczono przy tym, że wyliczenie to ma charakter przykładowy, z czego wynikało, że lekarzem poz mógł być ponadto każdy inny lekarz zatrudniony w podstawowej opiece zdrowotnej. 

Wyróżnieni specjaliści medycyny rodzinnej i ogólnej

Radykalna zmiana nastąpiła w 2007 r., kiedy to grono lekarzy poz zostało ściśle określone i poważnie okrojone. Odtąd lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej mógł zostać wyłącznie specjalista w dziedzinie medycyny rodzinnej lub lekarz odbywający tę specjalizację oraz lekarz posiadający specjalizację II stopnia w dziedzinie medycyny ogólnej. 

Zmiana została uzasadniona „koniecznością zapewnienia pełnej zgodności z przepisami Unii Europejskiej”. Chodziło o dyrektywę dotyczącą uznawania kwalifikacji zawodowych, która jakoby wymagała, żeby świadczenia podstawowej opieki zdrowotnej były udzielane jedynie przez lekarzy posiadających specjalistyczne kwalifikacje w dziedzinie medycyny rodzinnej. 

Pozostałym lekarzom: internistom, pediatrom i lekarzom ze specjalizacją I stopnia z medycyny ogólnej, a ponadto innym lekarzom, którzy przez ostatnie 10 lat (przed 2007 r.) nieprzerwanie udzielali świadczeń poz, utrzymano uprawnienia do ich udzielania na zasadzie praw nabytych. Lekarzom, którzy udzielali świadczeń przez okres krótszy, utrzymano uprawnienia tylko do końca 2017 r.

Interniści i pediatrzy z przymusem kursu w CMKP

Ograniczenie dostępu do świadczeń pediatrów i internistów w ramach poz nie było jednak konieczne. Prawo unijne nie przewiduje bowiem harmonizacji systemów opieki zdrowotnej, a jedynie harmonizację kształcenia lekarzy. 

W 2014 r. przywrócono więc możliwość udzielania świadczeń poz lekarzom posiadającym specjalizację I lub II stopnia albo tytuł specjalisty w dziedzinie chorób wewnętrznych lub pediatrii, albo posiadającym specjalizację I stopnia w dziedzinie medycyny ogólnej. Zobowiązano ich jednak, aby w okresie 3 lat od rozpoczęcia udzielania świadczeń poz ukończyli kurs w dziedzinie medycyny rodzinnej organizowany przez Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Zobowiązanie to nie dotyczy lekarzy, którzy utrzymali uprawnienia do udzielania świadczeń poz na zasadzie praw nabytych.

Kto dziś może leczyć w poz

W obowiązującym stanie prawnym mamy cztery grupy lekarzy uprawnionych do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej:

1. uprawnieni bezterminowo i bezwarunkowo, do których należą lekarze:

a) posiadający tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny rodzinnej,

b) odbywający szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie medycyny rodzinnej,

c) posiadający specjalizację II stopnia w dziedzinie medycyny ogólnej;

2. uprawnieni bezterminowo pod warunkiem ukończenia kursu z medycyny rodzinnej, tj. lekarze:

a) posiadający specjalizację I stopnia w dziedzinie medycyny ogólnej, 

b) posiadający specjalizację I lub II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie chorób wewnętrznych, 

c) posiadający specjalizację I lub II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie pediatrii;

3. uprawnieni bezterminowo z tytułu praw nabytych, tj. lekarze:

a) posiadający specjalizacje wymienione w grupie 2 i udzielający świadczeń poz przed 29 września 2007 r.,

b) pozostali, którzy udzielali świadczeń poz nieprzerwanie co najmniej od 29 września 1997 r. do 29 września 2007 r.;

4. uprawnieni terminowo (do końca 2017 r.) z tytułu praw nabytych, tzn. pozostali lekarze, którzy udzielali świadczeń poz przed 29 września 2007 r., lecz krócej niż przez 10 lat.

Uprawnienia zgodnie z kwalifikacjami

Warto podkreślić, iż uprawnienia lekarzy z grup 1 i 2 zostały opatrzone pewnym zastrzeżeniem. Zgodnie z art. 55 ust. 2a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, świadczeń poz może udzielać lekarz w zakresie swoich kwalifikacji potwierdzonych odpowiednimi dokumentami. Z uzasadnienia projektu nowelizacji, która wprowadziła ten przepis, wynika, że zastrzeżenie to ma na celu właściwe zabezpieczenie świadczeń dla dzieci i dorosłych. Nie zostało jednak skierowane wyłącznie do internistów i pediatrów, lecz do wszystkich lekarzy poz, oprócz tych, którzy zachowali uprawnienia z tytułu praw nabytych (grupy 3 i 4). 

Uszczegółowienie omawianego zastrzeżenia nastąpiło dopiero w rozporządzeniu „koszykowym” w zakresie poz. Określając lekarzy uprawnionych do przyjmowania deklaracji wyboru, wyraźnie zaznaczono, że interniści mogą przyjmować wyłącznie deklaracje pacjentów dorosłych, natomiast pediatrzy — pacjentów do 18. roku życia. Przy czym rozróżnienie to, podobnie jak zastrzeżenie ustawowe, nie objęło internistów i pediatrów uprawnionych z tytułu praw nabytych.

Nowe przetasowania

Przystępując do prac nad ustawą o poz, Ministerstwo Zdrowia podjęło się na nowo określić grono lekarzy uprawnionych do udzielania świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej. Z przebiegu prac legislacyjnych wyłania się jednak obraz nie do końca przemyślanej koncepcji. Jedno tylko nie wzbudza wątpliwości: rząd chciałby, żeby docelowo lekarzami poz byli wyłącznie lekarze z grupy 1. Ze względu jednak na braki kadrowe i opór środowiska musi dopuścić lekarzy z pozostałych grup, lecz nie jest pewny, w jakim zakresie i na jakich warunkach to uczynić. 

W pierwotnej wersji projektu ustawy założono, że uprawnienia lekarza poz utrzymają bezterminowo wszyscy specjaliści, nie tylko interniści i pediatrzy, którzy udzielali świadczeń poz przez ostatnie 3 lata. Specjaliści, którzy nie spełniają tego warunku, utrzymają uprawnienia tylko do końca 2025 r. Rozwiązanie to polegałoby więc na włączeniu lekarzy z grupy 2 do zdefiniowanych na nowo grup 3 i 4. W efekcie zablokowano by dopływ nowych pediatrów i internistów, a utrzymano w poz tylko tych, którzy dotychczas nabyli uprawnienia.

Na skutek krytyki takiego rozwiązania rząd zdecydował się na pewne ustępstwa. W projekcie skierowanym pod obrady Sejmu zaproponował dodanie pediatrów do grupy 1, ograniczając ich uprawnienia do opieki nad dziećmi do lat 7. Prawo do opieki nad pacjentami do lat 18 pediatrzy zachowaliby jedynie do końca 2024 r. Jednocześnie zaplanowano w ramach odrębnych regulacji utworzenie w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS) konsultacyjnych poradni pediatrycznych. 

Pozostali lekarze z grupy 2, tzn. interniści oraz specjaliści I stopnia z medycyny ogólnej, utrzymaliby uprawnienia lekarzy poz tylko do końca 2024 r. Natomiast lekarze z grup 3 i 4 utrzymaliby swoje uprawnienia na dotychczasowych zasadach.

Jeszcze jedna autopoprawka

Ta propozycja nie uciszyła, lecz wzmogła głosy krytyki. Zmusiły one rząd do wniesienia autopoprawki do procedowanego w Sejmie projektu. Zrezygnowano w niej z ograniczenia uprawnień pediatrów, przyznając im bezterminowe prawo do opieki nad pacjentami do lat 18. W zamian za to wprowadzono warunek ukończenia kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej według programu określonego rozporządzeniem ministra zdrowia. 

Kursy byłyby prowadzone przez Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie bądź inne instytuty badawcze albo uczelnie wykonujące badania naukowe i szkolenia z zakresu poz. Koszty kursu pokrywałby zainteresowany lekarz albo zatrudniająca go placówka. Warunek ukończenia kursu nałożono jednocześnie na pozostałych lekarzy z grupy 2, zachowując jednak ograniczenie czasowe utrzymania uprawnień do 2024 r.

Tą okrężną drogą rząd w zasadzie dotarł do rozwiązań obowiązujących obecnie. Brakuje tylko zniesienia ograniczeń czasowych dla internistów. Ponieważ krytyka propozycji rządowych na obradach komisji sejmowej wciąż się nasila, wydaje się, że najrozsądniejszym wyjściem byłaby rezygnacja z jakichkolwiek zmian na rzecz utrzymania status quo.

Sławomir MolędaPartner w Kancelarii Kondrat i Partnerzy

 

PODSTAWA PRAWNA

1. art. 55 ust. 2a i 2b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;

2. art. 14 ust. 1 i 3 ustawy z 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 166, poz. 1172);

3. zał. nr 1 cz. V ust. 1 pkt 1.1 rozporządzenia ministra zdrowia z 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 86);

4. art. 5, 27 i 31 projektu z dnia 30 grudnia 2016 r. ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej;

5. art. 6 i 33 projektu ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej (druk sejmowy nr 1813);

6. pkt 1 i 5 autopoprawki do projektu ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej (druk sejmowy nr 1813-A).

 

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Sławomir MolędaPartner w Kancelarii Kondrat i Partnerzy

Puls Medycyny
Prawo / Kto był, jest i będzie lekarzem poz
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.