KOWZS - czy powstanie szybka ścieżka diagnostyczna dla pacjentów z wczesnym zapaleniem stawów?

EG/PAP
opublikowano: 30-09-2019, 14:01

Kierowanie pacjentów z wczesnym zapaleniem stawów na szybką ścieżkę diagnostyczną pozwoli wcześnie wdrożyć skuteczną terapię, dzięki czemu wielu chorych uniknie niepełnosprawności - ocenili eksperci na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Praw Pacjentów.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Ostatnie posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Praw Pacjentów było okazją do przedstawienia przez związanych z reumatologią i systemem ekspertów raportu pt.: „Zmiany systemowe w opiece nad pacjentem z wczesnym zapaleniem stawów", który powstał dzięki współpracy Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji (NIGRiR) im. prof. dr hab. med. Eleonory Reicher w Warszawie, konsultanta krajowego w dziedzinie rehabilitacji medycznej oraz Fundacji „Eksperci dla Zdrowia” oraz we współpracy merytorycznej z Narodowym Funduszem Zdrowia. Publikacja to kontynuacja wcześniejszego raportu z 2018 r., uzupełniona o rekomendacje dotyczące rehabilitacji chorych z wczesnym zapaleniem stawów w warunkach leczenia uzdrowiskowego.

Zgodnie z danymi NFZ w Polsce jest ok. 600 tys. pacjentów z zapalnymi chorobami stawów. Najczęstszym z tych schorzeń jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS).
Zobacz więcej

Zgodnie z danymi NFZ w Polsce jest ok. 600 tys. pacjentów z zapalnymi chorobami stawów. Najczęstszym z tych schorzeń jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). iStock

PRZECZYTAJ TAKŻE: Jaka jest codzienność chorych z RZS?

Nowy model opieki skoordynowanej

Model Kompleksowej Opieki nad Pacjentem z Wczesnym Zapaleniem Stawów (KOWZS) został pozytywnie oceniony przez konsultanta krajowego ds. reumatologii prof. dr hab. n. med. Marka Brzosko. Jego zdaniem wdrożenie go powinno nie tylko zapobiec wielu przypadkom inwalidztwa u pacjentów, ale też znacząco zmniejszyć liczbę hospitalizacji z powodu chorób zapalnych stawów oraz zmniejszyć koszty społeczne, związane z rentami oraz niezdolnością do pracy.

Obecny na spotkaniu zastępca dyrektora Departamentu Świadczeń Opieki Zdrowotnej NFZ Andrzej Śliwczyński poinformował, że projekt został przesłany do konsultacji do oddziałów wojewódzkich NFZ. Do końca września spłyną uwagi z oddziałów i projekt będzie przygotowany do dalszego procedowania w ramach programu pilotażowego.

Jak wyjaśniła prof. Brygida Kwiatkowska, zastępca dyrektora NIGRiR ds. klinicznych, o wczesnym zapaleniu stawów mówi się wtedy, gdy u pacjenta występują obrzęk i ból co najmniej jednego stawu – nie będący wynikiem urazu i utrzymujący się od sześciu do dwunastu tygodni.

„Na tym etapie nie jesteśmy jeszcze w stanie zdiagnozować, jaki to jest typ zapalenia stawów, ale większość z tych pacjentów rozwija później ciężką zapalną chorobę reumatyczną, która będzie trwała do końca życia i będzie powodowała postępujące inwalidztwo” – powiedziała specjalistka.

Zgodnie z danymi Narodowego Funduszu Zdrowia w Polsce pacjentów z zapalnymi chorobami stawów jest ok. 600 tys. Najczęstszym z tych schorzeń jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS).

„W naszym kraju mamy ciągle istotne opóźnienia w rozpoznawaniu zapalnych chorób stawów” – zaznaczyła prof. Brygida Kwiatkowska. 

W przypadku spondyloartropatii (do których należy zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa czy łuszczycowe zapalenie stawów) proces diagnostyczny może trwać 5-10 lat.

Częściowo winę za to ponoszą sami chorzy, którzy kojarzą choroby stawów głównie z wiekiem podeszłym i nie zgłaszają się do lekarza. Natomiast, schorzenia zapalne stawów dotyczą głównie osób w wieku 30-50 lat. 

„Jednak największą winę za te opóźnienia ponosi organizacja opieki zdrowotnej. Obecnie na wizytę u specjalisty reumatologa można czekać kilka lat” – oceniła prof. Brygida Kwiatkowska. 

Według przyjętych standardów diagnostycznych chorych z zapaleniem stawów leczenie powinno zostać włączone do 12 tygodni od wystąpienia objawów. 

„To jest tzw. okno terapeutyczne, kiedy pacjent z rozpoznaniem i włączonym leczeniem ma szansę na uzyskanie remisji, czyli całkowite zahamowanie choroby. Jeżeli wcześnie włączy się leczenie to postęp choroby jest trzykrotnie wolniejszy, a szansa na uzyskanie remisji dwukrotnie wyższa” – tłumaczyła specjalistka. 

PRZECZYTAJ TAKŻE: Polska europejskim maruderem w stosowaniu terapii biologicznych

KOWZS być może już od stycznia 2020 r.

Z uwagi na fakt, że zapalne choroby stawów w wielu wypadkach przyczyniają się do zwiększonego ryzyka wystąpienia zaburzeń psychicznych i chorób układu sercowo-naczyniowego, chorzy powinni otrzymać jak najszybszą diagnostykę i leczenie – stąd konieczne jest wdrożenie kompleksowego modelu opieki specjalistycznej.

Dr Jerzy Gryglewicz, ekspert ochrony zdrowia z Fundacji „Eksperci dla Zdrowia”, wyjaśnił, że projekt opisany w raporcie zakłada, że pacjent z wczesnym zapaleniem stawów powinien trafiać pod opiekę ośrodka wysokospecjalistycznego z oddziałem rehabilitacyjnym i poradnią przyszpitalną. Musi to być ośrodek, który ma doświadczenie w leczeniu pacjentów z zapalnymi chorobami stawów, dysponujący odpowiednim sprzętem i metodami diagnostycznymi (diagnostyka zapalnych chorób stawów jest trudna), a także oferujący kompleksowe leczenie, w tym dostęp do wszystkich programów lekowych i rehabilitacji.

Pacjent będzie miał wyznaczonego jednego lekarza – specjalistę reumatologii, który będzie koordynował jego proces diagnostyczny, leczenie, monitorowanie terapii, konsultacje u innych specjalistów. Nowością jest wprowadzenie w tym modelu asystenta opieki, który będzie zajmował się m.in. ustalaniem wizyt u innych lekarzy specjalistów, jeśli lekarz reumatolog zleci poradę, koordynował program rehabilitacji, pomagał w prowadzeniu dokumentacji medycznej chorego oraz wspierał pacjenta w uzyskaniu pomocy socjalnej.

Krajowy konsultant w dziedzinie rehabilitacji medycznej prof. dr hab. n. med. Piotr Majcher podkreślił, że pacjent z zapaleniem stawów już od początku leczenia powinien mieć włączoną kompleksową rehabilitację. W modelu KOWZS uwzględniono zarówno rehabilitację stacjonarną, jak i warunkach szpitala uzdrowiskowego. W szpitalu uzdrowiskowym pacjenci z zapaleniem stawów będą mieć pod opieką nie tylko fizjoterapeuty i terapeuty zajęciowego, ale też psychologa, dietetyka i edukatora zdrowotnego.

Dr Jerzy Gryglewicz zaznaczył, że twórcy modelu KOWZS liczą na to, że zostanie on wdrożony w ramach programu pilotażowego, który miałby objąć nie więcej niż 14 ośrodków w kraju.

„Mamy nadzieję, że pilotaż wejdzie w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2023 roku” – powiedział.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Choroba zwyrodnieniowa stawów jest w Polsce coraz powszechniejsza

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: EG/PAP

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.