Koronawirus SARS-CoV-2. Zalecenia PTR i konsultanta krajowego w dziedzinie reumatologii dla pacjentów i lekarzy

EG/PTR
opublikowano: 17-03-2020, 16:00

Prof. dr hab. n. med. Marek Brzosko oraz dr n. med. Marcin Stajszczyk z Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego przypominają, że pacjenci z  zapalnymi chorobami stawów i układowymi chorobami tkanki łącznej, będący w trakcie leczenia immunosupresyjnego, w tym w trakcie leczenia biologicznego oraz inhibitorami kinaz janusowych, mają potencjalnie zwiększone ryzyko zakażeń.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Pacjenci z chorobami stawów i układowymi chorobami tkanki łącznej powinni oczywiście przestrzegać zaleceń ogólnych, które stosują się do nas wszystkich (unikać transportu publicznego i skupisk ludności, ograniczyć zewnętrzną aktywność, a do placówek medycznych zgłaszać się wyłącznie w sytuacji konieczności - w innych najlepiej wykorzystać teleporady). Ze względu na charakter terapii jakim są poddawani, Polskie Towarzystwo Reumatologiczne wspólnie z konsultantem krajowym sformułowało zalecenia sprofilowane specjalnie dla tej właśnie grupy chorych.

iStock

Zalecenia Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego:

Zgodnie z komunikatem ministra zdrowia dla podmiotów leczniczych realizujących umowy w rodzaju Leczenie szpitalne programy lekowe oraz Leczenie szpitalne – chemioterapia, a także dla pacjentów objętych tym leczeniem, lek w programie lekowym może być wydany na okres maksymalnie 6 m-cy. W przypadkach, w których stan pacjenta jest stabilny, a odsunięcie wykonania badania kontrolnego pozostaje bez wpływu na stan zdrowia i bezpieczeństwo chorego możliwe jest przesunięcie terminu badania kontrolnego przewidzianego treścią programu lekowego, co oznacza w praktyce możliwość przesunięcia wymaganej opisem programu wizyty monitorującej.

Zgodnie z wytycznymi Europejskiej Ligi do Walki z Reumatyzmem (EULAR), w oparciu o aktualną wiedzę brak jest podstaw do formułowania oficjalnych wytycznych dot. ew. zwiększonego ryzyka infekcji COVID-19 u pacjentów stosujących leczenie immunosupresyjne, w tym metotreksat, glikokortykosteroidy (GKS), leki biologiczne oraz inhibitory JAK. Nie zaleca się przerywania leczenia lub zmniejszania dawek leków u pacjentów bez potwierdzonej infekcji COVID-19, chyba że lekarz zaleci inaczej z innego konkretnego powodu. Należy pamiętać, że nieuzasadnione odstawienie lub zmniejszenie dawki leku może skutkować zaostrzeniem choroby i wynikającymi z tego powikłaniami. Należy także pamiętać, że aktywna, źle kontrolowana zapalna choroba reumatyczna wiąże się ze zwiększoną podatnością na infekcję per se. Każda ewentualna zmiana leczenia powinna zostać skonsultowana z lekarzem reumatologiem. U pacjentów z długo utrzymującą się remisją choroby w pierwszej kolejności należy rozważyć zmniejszenie dawki lub możliwość stopniowego odstawienia terapii GKS.

Zgodnie z zaleceniami EULAR w przypadku stwierdzenia infekcji COVID-19 powinno się przerwać terapię biologiczną, tak jak w przypadku innej aktywnej infekcji, a leczenie można wznowić po ustąpieniu zakażenia. Należy jednak pamiętać, że doniesienia naukowe wskazują na możliwą skuteczność tocilizumabu w leczeniu ciężkiego zapalenia płuc w przebiegu COVID-19, będącego następstwem zespołu uwalniania cytokin (CRS, cytokine release syndrome). Podobnie potencjalnie skuteczne mogą być również leki z grupy inhibitorów JAK. U wszystkich pacjentów leczonych tymi lekami decyzja o odstawieniu powinna zostać podjęta z ostrożnością i każdy pacjent po odstawieniu leczenia powinien być ściśle monitorowany pod kątem rozwoju powikłań infekcji COVID-19.

Ponadto wstępne doniesienia wskazują na możliwą skuteczność chlorochiny i hydroksychlorochiny w hamowaniu rozwoju infekcji, dlatego wszyscy pacjenci stosujący te leki ze wskazań reumatologicznych powinni je nadal bezwzględnie kontynuować. Dotyczy to szczególnie pacjentów z układowymi chorobami tkanki łącznej, m.in. takimi jak toczeń rumieniowaty układowy, zespół antyfosfolipidowy, z uwzględnieniem kobiet planujących ciążę lub w ciąży oraz u dzieci z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów. Polskie Towarzystwo Reumatologiczne i konsultant krajowy w dziedzinie reumatologii, w odpowiedzi na zapytanie ministra zdrowia, przekazali listę jednostek chorobowych, w których dostępność do leków powinna zostać zabezpieczona, w związku z brakiem leku w aptekach jaki wystąpił w ostatnim czasie.

Z uwagi na opublikowaną hipotezę dot. ew. zwiększenia ryzyka infekcji COVID-19 u pacjentów przyjmujących leki z grupy inhibitorów enzymu konwertującego (ACE) oraz blokerów receptora AT1 zaleca się uważną obserwację wszystkich pacjentów stosujących ww leki. Aktualnie nie ma zaleceń dot. przerywania terapii ww lekami w związku z pandemią COVID-19. Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne i Europejskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego zdecydowanie rekomendują kontynuację dotychczasowego leczenia. Należy pamiętać, że nieuzasadnione odstawienie lub zmniejszenie dawki leku może skutkować zaostrzeniem choroby i wynikającymi z tego powikłaniami. Potrzebne są dalsze badania oceniające ewentualny wpływ ww leków na przebieg infekcji COVID-19.

Dodatkowo, jeśli nie było to zrobione wcześniej, zgodnie z zaleceniami EULAR oraz wytycznymi krajowymi, należy rozważyć wykonanie szczepień ochronnych, obecnie w pierwszej kolejności przeciwko grypie, ale także przeciwko krztuścowi i pneumokokom.

Źródło: Polskie Towarzystwo Reumatologiczne

PRZECZYTAJ TAKŻE: Koronawirus: wytyczne postępowania dla lekarzy POZ

Koronawirus SARS-CoV-2: Zalecenia dla pacjentów onkologicznych

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: EG/PTR

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.