Kontynuacja stałej farmakoterapii według informacji specjalisty

  • Sławomir Molęda
opublikowano: 01-09-2014, 00:00

Ordynacja leków: Informacja od specjalisty jest konieczna, jeżeli lekarz poz kontynuuje leczenie zastosowane przez lekarza AOS. Wypisanie leków bez aktualnej informacji oznacza, że lekarz poz podejmuje leczenie pacjenta na własną rękę. Zmiany prawa mają zdyscyplinować lekarzy AOS, a zarazem ułatwić kontynuację farmakoterapii bez zbędnych wizyt pacjentów.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Zgodnie z Ogólnymi warunkami umów (OWU), które wiążą wszystkich lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego, lekarz leczący pacjenta w poradni specjalistycznej (AOS) zobowiązany jest do pisemnego informowania lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (poz) o rozpoznaniu, sposobie leczenia, rokowaniu, ordynowanych lekach oraz wyznaczonych wizytach kontrolnych. Informacja powinna być udzielana pisemnie i nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Dalej OWU stanowią, iż lekarz poz może kontynuować leczenie farmakologiczne zastosowane przez lekarza AOS, jeżeli posiada tę informację.

Niejasne interpretacje

Powyższe wymagania były nagminnie lekceważone do czasu wejścia w życie ustawy refundacyjnej (1 stycznia 2012 r.). Przypomnę, że w pierwotnej wersji ustawa nakładała bezpośrednio na lekarzy obowiązek zwrotu refundacji w każdym przypadku wypisania recepty nieuzasadnionej udokumentowanymi względami medycznymi. Wywołało to zrozumiałe obawy lekarzy poz i skutkowało masowym odsyłaniem pacjentów po wymagane informacje. To z kolei zaowocowało nagłym wydłużeniem kolejek do specjalistów.

Sytuacja stała się na tyle poważna, że Narodowy Fundusz Zdrowia wydał specjalny komunikat. Stwierdził w nim, że przepisy OWU nie ograniczają kompetencji zawodowych i autonomii decyzji lekarzy poz: „Dysponowanie informacją nie wyklucza możliwości samodzielnego zweryfikowania zasadności zaordynowania leków, jak również nie zwalnia lekarza z odpowiedzialności za skutki podjętej decyzji”. W tych pokrętnych słowach fundusz wzywał de facto do kontynuowania leczenia bez wymaganej informacji. Słowa są pokrętne, ponieważ nie ma w nich mowy o braku informacji (co jest istotą problemu), lecz o dysponowaniu nią. Poza tym imputują one, że odmawiając leczenia bez informacji, lekarz sam podejmuje decyzję, za którą będzie odpowiadał.

Tu wypada powtórzyć, że lekarza poz wiąże przepis OWU: nie może kontynuować leczenia, bo nie posiada wymaganej informacji. Przepis ten jak najbardziej ogranicza autonomię decyzyjną lekarza. Samodzielne weryfikowanie zasadności przepisania leków, o które zwraca się pacjent zdiagnozowany przez specjalistę, prowadziłoby nie tylko do obejścia omawianego przepisu. Byłoby ponadto, poza przypadkami nagłymi, sprzeczne z etyką lekarską. Lekarz powinien bowiem ograniczać czynności medyczne do rzeczywiście potrzebnych choremu, a nie powielać diagnostykę tylko dlatego, że nie uzyskał o niej informacji. Nie powinien też wykraczać poza swoje kompetencje, kontynuując leczenie specjalistyczne bez porozumienia ze specjalistą.

Na marginesie dodam, że ograniczenia płynące z kodeksu etyki wiążą wszystkich lekarzy. Dlatego omawiany problem nie sprowadza się do refundacji recept. Wystawienie recepty pełnopłatnej nie rozwiązuje go, ponieważ wciąż pozostaje kwestia braku wystarczających danych do kontynuacji leczenia.

Obowiązkowa dokumentacja zewnętrzna

W tym samym komunikacie fundusz przypomniał lekarzom AOS, że wydawanie informacji dla lekarzy poz jest ich obowiązkiem, wynikającym z zawartego kontraktu. Powinni więc realizować go, nie czekając, aż odesłany pacjent wróci po informację. Apele okazały się niewystarczające, wobec czego podjęto kroki umożliwiające zdyscyplinowanie lekarzy AOS: informację dla lekarza poz zaliczono do zewnętrznej dokumentacji medycznej. Sprawiło to, że wydanie jej pacjentowi musi zostać potwierdzone wpisem w dokumentacji wewnętrznej. Brak takiego wpisu w okresie 12 miesięcy od podjęcia leczenia oznacza, że lekarz AOS nie dopełnił obowiązku informacyjnego. Daje więc podstawę do ukarania go. Powyższe unormowania obowiązują od 8 sierpnia 2014 r.

Wizyty receptowe zamiast gabinetowych

Jednocześnie w ramach tzw. pakietu kolejkowego zaproponowano kilka rozwiązań ułatwiających wypisywanie leków w terapii chorób przewlekłych. Przede wszystkim do ustawy o zawodach lekarza dodano przepisy zezwalające na wystawianie recept bez konieczności osobistego badania pacjenta. Możliwość ta została ograniczona do kontynuacji leczenia i dopuszczona tylko w tych przypadkach, w których jest to uzasadnione stanem zdrowia pacjenta odzwierciedlonym w dokumentacji medycznej.

Takie recepty będzie można przekazywać pacjentowi za pośrednictwem osób przez niego upoważnionych, jak również osób trzecich, np. zatrudnionych w recepcji. Wystarczy, że pacjent wyrazi na to zgodę w pisemnym oświadczeniu, które, podobnie jak upoważnienie do odbioru, będzie dołączane do jego dokumentacji. W dokumentacji powinna się również znaleźć informacja o wystawieniu takiej recepty i o osobie, której ją przekazano. Przepisy o wizytach receptowych wejdą w życie od 1 stycznia 2015 r. Analogiczną możliwość wprowadzono do nowelizacji ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, nadającej pielęgniarkom i położnym uprawnienia do wystawiania recept (od 2016 r.).

Oprócz tego Ministerstwo Zdrowia proponuje zwiększenie maksymalnej ilości leku, jaką można przepisać na jednej recepcie, z 90 do 120 dni stosowania. Zarazem dopuszcza jednorazowe wystawienie do 12 recept na następujące po sobie okresy stosowania nieprzekraczające łącznie 360 dni. Projekt znajduje się na etapie uzgodnień międzyresortowych, toteż trudno przewidzieć, czy i kiedy zacznie obowiązywać.


PODSTAWA PRAWNA
1. § 12 ust. 5 i 6 Ogólnych warunków umów;
2. komunikat NFZ z 10 lutego 2012 r. dla świadczeniodawców POZ i AOS w sprawie stosowania § 12 ust. 5 i 6 Ogólnych warunków umów;
3. art. 6 i 10 Kodeksu etyki lekarskiej;
4. rozporządzenie ministra zdrowia z 14 lipca 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej;
5. art. 3 ustawy z 22 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
6. ustawa z 22 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej;
7. projekt z 4 kwietnia 2014 r. rozporządzenia ministra zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie recept lekarskich.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Sławomir Molęda

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.