Prof. Meissner: dzięki pracy noblistów z fizyki możemy śledzić działanie enzymów i hormonów

BREAKING NEWSThe Royal Swedish Academy of Sciences has decided to award the 2023

in Physics to Pierre Agostini, Ferenc Krausz and Anne L’Huillier “for experimental methods that generate attosecond pulses of light for the study of electron dynamics in matter.” pic.twitter.com/6sPjl1FFzv

— The Nobel Prize (@NobelPrize)

Badania trójki tegorocznych noblistów z fizyki - Pierre'a Agostiniego, Ferenca Krausza i Anne L’Huillier - pozwoliły generować optyczne impulsy attosekundowe, czyli najkrótsze wydarzenia wytwarzane i kontrolowane przez człowieka. Podarowali ludzkości narzędzia do badania świata elektronów wewnątrz atomów - podkreślił we wtorek, 3 października, Komitet Noblowski w uzasadnieniu swojej decyzji.

W rozmowie z PAP prof. Krzysztof Meissner, fizyk teoretyk z Uniwersytetu Warszawskiego, podkreślił, jak istotna jest możliwość zobaczenia na poziomie molekularnym tego, jak konkretne cząsteczki łączą się ze sobą, i ile czasu im to zajmuje.

– Dobrze jest eksperymentalnie zobaczyć, ile czasu zajmuje łączenie się cząsteczek, i jak to faktycznie wygląda na poziomie molekularnym. To jest potrzebne m.in. do śledzenia działania enzymów i hormonów. Ma też związek np. z podawaniem leków. Jeśli będziemy dokładnie wiedzieli, w którym miejscu dany lek ma swój “słaby punkt” przy łączeniu się cząsteczek, wówczas można wprowadzić zmianę. Dla przykładu jeśli grupie metylowej zbyt dużo czasu zajmuje połączenie się z inną cząsteczką, można ją wymienić na inną i przyspieszyć ten proces. W ten sposób przyspieszy się też reakcja organizmu – wyjaśnił Meissner.

Podał też przykład związany z koronawirusem.

– Dobrze jest wiedzieć, w jakich warunkach wirus przenika przez błonę komórkową szybciej, a w jakich przenika wolniej. Dobrym przykładem jest białko kolca koronawirusa – naukowcy mogą zobaczyć, w jaki sposób on “rozpina” błonę komórkową i wnika do komórki. Dzięki temu możliwe jest podejmowanie próby modyfikacji tego kolca, aby spowolnić cały proces. W ten sposób komórka będzie miała więcej czasu na reakcję i wytworzy odpowiedź immunologiczną. Na poziomie molekularnym to są niezwykle trudne procesy. Dzięki osiągnięciu tegorocznych noblistów naukowcy mogą się im przyglądać – powiedział prof. Meissner.

Przewodnicząca Komitetu Noblowskiego Eva Olsson powiedziała, że odkrycie noblistów "otworzyło drzwi do świata elektronów".

Prof. Meissner doprecyzował, że chodzi o "skomplikowane cząsteczki".

– Wiedzieliśmy, jak zachowuje się elektron, który krąży wokół jądra, ale mało wiedzieliśmy o skomplikowanych cząsteczkach. Dzięki odkryciu noblistów dowiedzieliśmy się, co się dzieje w momencie, kiedy jedna duża cząsteczka typu: enzym, łączy się drugą, dużą cząsteczką – jak to wygląda krok po kroku, zdjęcie po zdjęciu, klatka po klatce. Można to porównać z dwoma widokami: na jednym mamy planety po 40 latach od powstania, a na drugim zostało uchwycone dzień po dniu, jak zmieniała się Ziemia – podsumował ekspert.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Dzięki odkryciu noblistów kolejne pandemie przejdziemy lepiej? [KOMENTARZE]