Jakie rozwiązania zapewnią bezpieczeństwo lekowe i innowacyjność terapii?

Ryszard Sterczyński
opublikowano: 19-11-2019, 13:39

Kształtowanie polityki lekowej na nadchodzące lata jest determinowane m.in. przez zachodzące w Polsce zmiany populacyjne, a także niedostatek środków i wręcz dramatyczny brak kadr. Dyskutowali o tym paneliści 8. edycji konferencji „Polityka Lekowa – Jak zapewnić długoterminowe bezpieczeństwo lekowe kraju” (18 listopada, Warszawa).

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

W Polsce przyrost liczby mieszkańców powyżej 65. roku życia ma wprawdzie podobną dynamikę jak w innych państwach, jednak następuje tu większy niż gdzie indziej spadek liczby osób w wieku produkcyjnym, a więc tych, które pracują na leczenie seniorów. Jak więc zarządzać ograniczonymi zasobami, aby osiągnąć możliwie największą efektywność?

VIII konferencja "Polityka lekowa" - uczestnicy panelu poświęconego innowacyjnym terapiom.
Zobacz więcej

VIII konferencja "Polityka lekowa" - uczestnicy panelu poświęconego innowacyjnym terapiom. Fot. Tomasz Pikuła

Zmiana paradygmatu w ochronie zdrowia

Jednym ze sposobów na rozwiązanie problemu jest położenie większego niż dotąd nacisku na profilaktykę. W sferze leków oznacza to przede wszystkim jak najszersze wykorzystanie szczepień, chroniących przed chorobami zakaźnymi, a niekiedy również przed nowotworami. Tu jednak mniejszy problem niż ograniczenie środków stanowi brak świadomości społecznej na temat konieczności szczepień. Jak temu zaradzić? „Oprócz defensywnej narracji o tym, że szczepienia są bezpieczne, powinniśmy częściej używać argumentu, że są opłacalne, przynoszą oszczędności dla systemu opieki zdrowotnej. Bierzmy przykład z krajów skandynawskich, gdzie następuje zmiana paradygmatu, polegająca na finansowaniu nie choroby, a zdrowia, czyli profilaktyki” – zauważył prezes NFZ Adam Niedzielski.

Podobną inwestycją w zdrowie społeczeństwa w sferze farmakologii jest, jak przypomniał wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski, ułatwienie poprzez refundację dostępu do flozyn – grupy leków, które chronią przed powikłaniami w cukrzycy, tym samym w perspektywie czasowej zapewniając oszczędności.

Zrównoważone inwestycje

Inne możliwości lepszego wykorzystania zasobów to systemowe działania organizacyjne, polegające choćby na tworzeniu ośrodków wielospecjalistycznych w zakresie onkologii. Mówił o tym dr n. med. Łukasz Kuncman z Ośrodka Hematologii i Onkologii KOPERNIK w Łodzi: „Takie rozwiązania usprawniają proces diagnostyki i leczenia, bo eliminują przerwy między poszczególnymi jego etapami”. Kolejnym takim rozwiązaniem jest przeniesienie większej liczby świadczeń ze szpitali do opieki ambulatoryjnej, choć, rzecz jasna, nie zawsze jest to możliwe.

Jak zauważyła dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka, dyrektor Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego, aby uzyskać znaczący przyrost wartości dodanej w postaci poprawy skuteczności leczenia, wydłużenia życia, podniesienia jego jakości, należy zarządzać całym jej łańcuchem od profilaktyki poprzez diagnostykę i leczenie aż po rehabilitację czy też opiekę paliatywną, a nie tylko interweniować w jedno z ogniw. Inwestycje w poszczególne etapy procesu powinny być zrównoważone.

Czy jest tu miejsce dla nowoczesnych metod diagnostyki oraz innowacyjnych terapii lekowych? Zdaniem obecnych na konferencji, nie ma przed nimi ucieczki. „Innowacje trzeba wdrażać i mierzyć ich efektywność – temu nikt nie zaprzeczy. Jak to zrobić? Istnieje wiele możliwych do wykorzystania mechanizmów, w tym organizacyjnych” – stwierdziła Marta Winiarska z Infarmy. Jak jednak znaleźć środki na ich wdrażanie? Rozwiązanie mogłoby stanowić utworzenie funduszu zdrowia publicznego i nowoczesnych technologii, na który przeznaczone byłyby środki płynące z akcyzy i ewentualnego podatku „cukrowego”.

Dialog kluczem do wdrożenia RTR

Jednym ze źródeł generowania kosztów innowacyjnych rozwiązań, nawet jeśli są osiągnięciem polskiej myśli naukowej, są utrudnienia, jakie towarzyszą ich rozwojowi w kraju, przez co powracają one z zagranicy jako znacznie droższe. Z tematem innowacji i możliwości polskich podmiotów gospodarczych w tym zakresie wiąże się Rozwojowy Tryb Refundacyjny (RTR) jako narzędzie wspierające aktywność przemysłu farmaceutycznego. Zdaniem eksperta systemu ochrony zdrowia Stefana Bogusławskiego, taki instrument powinien być skonstruowany w sposób przejrzysty, bezpieczny dla płatnika, a jednocześnie przewidywalny, stabilny i długofalowy dla partnerów gospodarczych, choć jednocześnie elastyczny ze względu na możliwe w długiej perspektywie czasowej zmiany priorytetów.

Jednak rozmowy o RTR trwają już piąty rok, a ciągle brak w tej sprawie porozumienia. Tymczasem zachęty dla krajowego sektora w dziedzinie badania i produkcji leków, w tym także substancji czynnych, mogłyby mieć wpływ na bezpieczeństwo kraju w tym zakresie. Tym bardziej, że, jak zauważył Łukasz Szmulski z Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia, choć system prawny dotyczący bezpieczeństwa lekowego jest prosty, to jednak poszczególne przepisy nie nadążają za rzeczywistością życia gospodarczego, choćby w zakresie transportu leków.

Podsumowując dyskusję na temat RTR, prof. Marcin Czech, były wiceminister zdrowia, stwierdził, że kluczem do jego wdrożenia jest dialog na różnych poziomach między poszczególnymi stronami z udziałem interesariuszy, których to narzędzie będzie dotyczyć bezpośrednio: „Tylko w ten sposób można wypracować w miarę jednoznaczne rozwiązanie”.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Ryszard Sterczyński

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.