Jakie kryteria musi spełniać produkt, żeby mógł być uznany za kosmetyk?

Katarzyna Czyżewska, Weronika Różańska z Czyżewscy kancelaria adwokacka
opublikowano: 26-07-2022, 17:14

W praktyce dość częstym problemem jest błędna klasyfikacja przy wprowadzaniu na rynek innego produktu konsumenckiego jako produktu kosmetycznego. Jakie kryteria, zgodnie z prawem, musi spełniać dany produkt, żeby mógł być uznany za kosmetyk?

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Podstawowe działanie kosmetyku musi być zgodne z jego definicją, np. płyn do pielęgnacji skóry, którego podstawowym działaniem jest działanie bakteriobójcze, nie może być sklasyfikowany jako kosmetyk.
Podstawowe działanie kosmetyku musi być zgodne z jego definicją, np. płyn do pielęgnacji skóry, którego podstawowym działaniem jest działanie bakteriobójcze, nie może być sklasyfikowany jako kosmetyk.
Fot. Pixabay

W ostatnich latach obserwuje się dynamiczny rozwój branży kosmetycznej, a co za tym idzie, ilość i dostępność produktów kosmetycznych na polskim rynku stale wzrasta. Producenci kosmetyków, bazując na aktualnie panujących trendach, prześcigają się w tworzeniu coraz to nowych formuł czy opakowań produktów, które mają przyciągnąć uwagę konsumenta i zachęcić go do zakupu danego produktu. Należy jednak pamiętać, że zarówno skład, jak i deklaracje zawarte na opakowaniu kosmetyku, muszą być zgodne z przepisami prawa i przede wszystkim nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd.

Nie zawsze jednak produkty kosmetyczne, które trafiają na rynek, są dla konsumentów bezpieczne, a oświadczenia umieszczone na etykiecie kosmetyku prawdziwe. Co istotne, odpowiedzialność za zgodność produktu z przepisami prawa ponosi nie tylko producent, ale w niektórych przypadkach również dystrybutor.

Nieprawidłowości w oznakowaniu kosmetyków

W opublikowanym na początku czerwca b.r. przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) raporcie z przeprowadzonej przez Inspekcję Handlową kontroli wynika, że nieprawidłowości związane z oznakowaniem kosmetyków wykryto w co trzecim sklepie i w przypadku co trzeciego badanego kosmetyku. Kontrola została przeprowadzona u 295 przedsiębiorców (w 276 sklepach detalicznych i 19 hurtowniach), przy czym u 119 spośród nich stwierdzono nieprawidłowości.

Najczęściej pojawiającymi się nieprawidłowościami okazały się:

  • brak informacji o zastosowaniu produktu,
  • brak wykazu składników,
  • brak daty minimalnej trwałości,
  • brak oznaczenia w języku polskim.

Niektóre z kontrolowanych produktów ze względu na skład i oznakowanie (które sugerowały, iż mogą być to produkty biobójcze) nie spełniały definicji produktu kosmetycznego.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Bezpieczeństwo kosmetyków pod lupą UOKiK. Lista nieprawidłowości jest długa

Czym jest produkt kosmetyczny

W praktyce dość częstym problemem jest błędna klasyfikacja przy wprowadzaniu na rynek innego produktu konsumenckiego jako produktu kosmetycznego. To, w jaki sposób powinien być definiowany produkt kosmetyczny, określa Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

Zgodnie z powyższym rozporządzeniem, pojęcie „produkt kosmetyczny” oznacza każdą substancję lub mieszaninę przeznaczoną do kontaktu z zewnętrznymi częściami ciała ludzkiego (naskórkiem, owłosieniem, paznokciami, wargami oraz zewnętrznymi narządami płciowymi) lub z zębami oraz błonami śluzowymi jamy ustnej, którego wyłącznym lub głównym celem jest utrzymywanie ich w czystości, perfumowanie, zmiana ich wyglądu, ochrona, utrzymywanie w dobrej kondycji lub korygowanie zapachu ciała. Z zastrzeżeniem, iż przy klasyfikacji każdy taki produkt musi być indywidualnie oceniony, z uwzględnieniem wszystkich jego cech¹. Produkty, które nie spełniają definicji produktu kosmetycznego, lub których charakterystyka wykracza poza tę definicję, nie są kosmetykami, a produktami innej kategorii (np. wyrobami medycznymi lub produktami biobójczymi, czy produktami leczniczymi w zależności od zakresu ich działania).

Wobec tego, aby dany produkt mógł być uznany za kosmetyk, musi jednocześnie spełniać kryteria zawarte w powyższej definicji, tj. jego forma, miejsce i sposób aplikacji muszą być zgodne z definicją produktu kosmetycznego, przy czym jego forma nie może poza tę definicję wykraczać.

Podstawowe działanie kosmetyku powinno być zgodne z jego definicją

Należy wziąć pod uwagę, czy podstawowe działanie kosmetyku jest zgodne z jego definicją, np. płyn do pielęgnacji skóry, którego podstawowym działaniem jest działanie bakteriobójcze, nie może być sklasyfikowany jako kosmetyk. Z drugiej jednak strony, jeżeli hamujące rozwój mikroorganizmów działanie płynu pełniłoby dodatkową funkcję, obok podstawowej, tj. pielęgnującej, wówczas taki produkt mógłby być klasyfikowany jako kosmetyczny. W podobnej sprawie zajął stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 12.08.2021 r. sygn. akt III SA/Łd 203/21. Sprawa dotyczyła „antybakteryjnego żelu do rąk łagodzącego”, który ze względu na swój skład i deklarację na etykiecie został zakwestionowany jako kosmetyk przez przedstawicieli Państwowej Powiatowej Inspekcji Sanitarnej. WSA przychylił się do stanowiska organu, że produkt, który zgodnie z informacjami zamieszczonymi na etykiecie jest "antybakteryjnym, łagodzącym żelem do zapewnienia odpowiedniego poziomu higieny rąk bez użycia wody", zawierającym w składzie 65% alkoholu etylowego, powinien być sklasyfikowany jako produkt biobójczy, gdyż sugerowane działanie łagodzące jest jego drugorzędną, dodatkową funkcją.

W dobie pandemii COVID-19, kiedy zapotrzebowanie na produkty do dezynfekcji było olbrzymie, na stronie internetowej Komisji Europejskiej zostały opublikowane wytyczne² odnoszące się do oświadczeń, które nie powinny być stosowane w oznakowaniu hydroalkoholowych żeli bez spłukiwania, przeznaczonych do rąk, klasyfikowanych jako produkty kosmetyczne. Według wyżej wspomnianych wytycznych na tego typu produktach nie powinny być umieszczane m.in. takie oświadczenia, jak: antybakteryjny, przeciwdrobnoustrojowy, wirusobójczy, dezynfekujący, zabija X% bakterii/wirusów/drobnoustrojów etc.

Dodatkowe informacje na opakowaniach kosmetyków - dopuszczalne, o ile nie wprowadzają w błąd

W odniesieniu do informacji umieszczanych na etykiecie czy opakowaniu produktu kosmetycznego producenci, poza informacjami, które narzuca im prawo, mają możliwość umieszczenia wszelkich informacji marketingowych, pod warunkiem, że nie wprowadzą one konsumenta w błąd³. W przeciwnym razie ich działanie może być uznane za nieuczciwą praktykę rynkową.

Dystrybutorzy kosmetyków muszą sprawdzać poprawność oznakowań na opakowaniach

Ponadto, pewne obowiązki związane z zapewnieniem zgodności produktu kosmetycznego z prawem spoczywają również na dystrybutorach. Mają oni obowiązek sprawdzić, czy produkt posiada wszelkie wymagane ustawowo oznakowania i czy nie upłynęła jego data minimalnej trwałości⁴. Ostatecznie, odpowiedzialność za ewentualne nieprawidłowości ponosi osoba, która wprowadza dany produkt kosmetyczny do obrotu lub udostępnia go na rynku; może to być zarówno dystrybutor, importer, jak i producent kosmetyku.

Przypisy

  1. Oświadczenia o produkcie (wyrażone jako tekst, nazwy, znaki towarowe, obrazy lub inne znaki) mogą stanowić sugestywną wskazówkę co do głównego celu produktu, nawet jeżeli klasyfikację produktów przeprowadza się indywidualnie dla każdego przypadku i biorąc pod uwagę wszystkie cechy produktu.
  2. Dokument techniczny w sprawie zakresu stosowania rozporządzenia dotyczącego produktów kosmetycznych (WE) Nr 1223/2009 (art. 2 ust. 1 lit. a))
  3. Zgodnie z art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 1223 (Oświadczenia o produkcie) na etykiecie, podczas udostępniania na rynku i reklamowania produktów kosmetycznych, tekst, nazwy, znaki towarowe, obrazy lub inne znaki nie mogą być używane tak, aby przypisywać tym produktom cechy lub funkcje, których nie posiadają. Przedsiębiorca powinien zatem stosując przepisy prawne dot. produktów kosmetycznych uwzględnić wymagania dotyczące ich znakowania tak, aby nie wprowadzały one konsumenta w błąd w zakresie prezentacji i znakowania ww. produktów.
  4. Rozporządzenie Nr 1223/2009 art. 6:

1. W ramach swojej działalności podczas udostępniania produktu kosmetycznego na rynku dystrybutorzy działają z należytą starannością w odniesieniu do obowiązujących wymogów.

2. Przed udostępnieniem produktu kosmetycznego na rynku dystrybutorzy sprawdzają, czy:

– podane są informacje dotyczące oznakowania określone w art. 19 ust. 1 lit. a), e) i g) oraz w art. 19 ust. 3 i 4;

– spełnione są wymogi językowe określone w art. 19 ust. 5;

– nie upłynęła data minimalnej trwałości, o ile ma ona zastosowanie na mocy art. 19 ust. 1

PRZECZYTAJ TAKŻE: UOKiK sprawdził jakość i bezpieczeństwo stosowania okularów przeciwsłonecznych

Współpraca z influencerami a regulacje dotyczące reklamy leków i wyrobów medycznych

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.